روستای جومالی‌کیزیک

روستا زیر پا خودنمایی می‌کند. سنگفرش‌ها، گرد و ناهموار، صیقل داده شده با هفت قرن کفش و سم، با جوی آبی روان در وسط کوچه. بوهای صبحگاهی اینجا خاص هستند. دود چوب، نان در حال پخت، تمشک‌های رسیده در فصل. خانه‌ها از دو طرف به خیابان خم شده‌اند، سه طبقه از چوب و گچ با رنگ‌های اخرایی، سفید و آبی کم‌رنگ. خروسی جایی بانگ می‌زند. موتور تراکتوری در حاشیه روستا درجا کار می‌کند. اینجا موزه نیست. مردم پشت هر دری زندگی می‌کنند.

بیشتر بازدیدکنندگان به میدانی می‌رسند که روستا از بورسا به جاده می‌رسد و غرفه‌ها بلافاصله شروع می‌شوند. شیشه‌های مربا، سبزیجات خشک، جوراب‌های بافتنی، قاشق‌های چوبی، سینی‌های توت در فصل. فروشندگان اکثراً زنان روستایی هستند و چانه‌زنی ملایم است. از میدان، کوچه‌های سنگفرش در چندین جهت به سمت بالا منتهی می‌شوند و هر کدام از آنها کار می‌کند. روستا به اندازه کافی کوچک است که هر حلقه در نهایت شما را به جایی که شروع کرده‌اید برمی‌گرداند، معمولاً از کنار همان فروشنده مربای خندان.

جومالی کیزیک در دامنه کوه اولوداغ، درست در خارج از بورسا واقع شده است و یکی از قدیمی‌ترین روستاهای عثمانی در هر کجای دنیا است. این روستا حدود ۷۰۰ سال پیش، در اولین سال‌های دولت عثمانی، به عنوان یک روستای وقفی تأسیس شد. وقف یک بنیاد خیریه بود، به این معنی که درآمد روستا از ساختمان‌های مذهبی و خیریه در بورسا حمایت می‌کرد. این ترتیب قانونی اهمیت داشت. این امر باعث شد که روستا قرن‌ها دست نخورده و دور از بازار بماند، یکی از دلایلی که خانه‌ها و نقشه خیابان‌های آن اساساً به طور کامل باقی مانده است.

این نام، خاطره قبیله‌ای را در خود دارد. کیزیک یکی از بیست و چهار شاخه سنتی ترکان اوغوز، کنفدراسیونی که عثمانی‌ها از آن ظهور کردند، بود. چندین روستا در نزدیکی بورسا این پسوند را به اشتراک می‌گذارند که هر کدام یادآور مهاجرانی از یک تبار هستند. بخش اول نام اغلب با جوما، کلمه ترکی به معنای جمعه، مرتبط است، شاید به این دلیل که این روستا نماز جمعه این گروه را برگزار می‌کرد. ریشه‌شناسی را به عنوان یک احتمال در نظر بگیرید نه یک اثبات. روستاییان نسخه‌های خود را هنگام صرف چای ارائه می‌دهند.

به هر خانه‌ای با دقت نگاه کنید. طبقه همکف از سنگ‌های ناهموار با یک دروازه چوبی پهن ساخته شده که برای حیوانات، گاری‌ها و انبار ساخته شده است. طبقات فوقانی با قاب چوبی، پر از آجر یا قلوه سنگ و گچ‌کاری شده‌اند و اغلب با براکت‌های چوبی از خیابان بیرون زده‌اند. این برآمدگی که کومبا نامیده می‌شود، فضای اضافی کف را اشغال می‌کند و کوچه زیرین را سایه می‌اندازد. سقف‌ها از کاشی‌های سفالی خمیده پوشیده شده‌اند. درها کوبه‌های آهنی قدیمی خود را حفظ کرده‌اند. برخی از نماها تازه رنگ شده‌اند، برخی دیگر به چوب‌های لخت تبدیل شده‌اند و ترکیب آنها صادقانه است.

حدود ۲۷۰ خانه تاریخی در این روستا وجود دارد و بخش بزرگی از آنها هنوز مسکونی هستند که عمدتاً توسط خانواده‌های کشاورز اداره می‌شوند. در سال ۲۰۱۴، یونسکو، جومالی کیزیک را به همراه بناهای تاریخی بورسای اوایل عثمانی به فهرست میراث جهانی اضافه کرد. این فهرست، روستا و شهر را به عنوان یک داستان در نظر می‌گیرد. سلاطین مساجد و مقبره‌ها را در پایتخت ساختند، در حالی که روستاهایی مانند این، پایتخت را تغذیه و نهادهای آن را تأمین مالی می‌کردند. امپراتوری‌ها معمولاً از طریق کاخ‌ها به یاد آورده می‌شوند. در اینجا شما در حال قدم زدن در نیمه دیگر این روایت هستید.

بدون نقشه پرسه بزنید، زیرا نقشه لذت‌بخش است. کوچه‌ها پیچ و تاب می‌خورند، باریک می‌شوند و به مثلث‌های کوچک سایه‌دار باز می‌شوند. آب در کانال‌های باز جریان دارد، یک سیستم قدیمی برای زهکشی، برای حیوانات و برای شستن سنگفرش‌ها. گذرگاهی را که مردم محلی به آن Cin Aralığı می‌گویند، شکاف اجنه، شکافی بین خانه‌ها که آنقدر تنگ است که یک نفر با شانه‌های چرخیده عبور می‌کند، پیدا کنید. بچه‌ها به هر حال از شما سبقت خواهند گرفت. بگذارید روستا سرعت شما را تعیین کند، که همیشه سرعت قاطرهای بارکش بود.

غذا معیشت مدرن روستا است. صبح‌های آخر هفته، حیاط‌ها و کوچه‌ها پر از میزهای صبحانه می‌شود. نان روستایی، زیتون، تخم‌مرغ، عسل، خامه غلیظ، نان‌های نازک و پر شده به نام گوزلمه و ده‌ها غذای کوچک که توسط خود خانوارها سرو می‌شود. محصول ویژه، تمشک است. مزارع در دامنه‌های پایین‌تر آنها را در اوایل تابستان تولید می‌کنند و شیشه‌های مربای تمشک روی طاقچه‌ها و دکه‌ها انباشته شده‌اند. آب تازه را در فصل امتحان کنید. تیز، قرمز و کاملاً محلی است.

روستا نهادهای خود را کوچک نگه می‌دارد. مسجدی که در طول قرن‌ها بازسازی شده، در نزدیکی میدان اصلی با مناره‌ای ساده قرار دارد. یک حمام قدیمی و فواره‌ها از دوران عثمانی باقی مانده‌اند و اکنون یک خانه به عنوان یک موزه کوچک مردم‌شناسی، مجهز به ابزار، دستگاه‌های بافندگی و لوازم خانگی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. بازدید از هیچ چیز زمان زیادی نمی‌برد. نمایشگاه واقعی، خودِ منظره خیابان است که گروه‌های فیلم و تلویزیون مرتباً وقتی به یک محیط بکر عثمانی نیاز دارند، از آن استفاده می‌کنند.

زندگی هنوز از تقویم کوهستان پیروی می‌کند. بهار شکوفه‌ها را به درختان شاه بلوط و گردوی بالای روستا می‌آورد. تابستان، فصل برداشت محصول و بازدیدکنندگان است. در پاییز، کوچه‌ها بوی میوه‌های خشک می‌دهند و توده‌های هیزم از دیوارهای حیاط بالا می‌روند. زمستان آرام آرام فرا می‌رسد، برف روی اولوداغ در بالا می‌بارد و دود مستقیماً بالای دودکش‌ها ایستاده است. روستاییان هر چه فصل به ارمغان می‌آورد می‌فروشند. هر ماهی که برای شما به ارمغان بیاورد، یک صفحه از یک کتاب بسیار طولانی را می‌بینید.

به دنبال نشانه‌های کوچک مذاکره بین قدیم و جدید باشید. دیش‌های ماهواره‌ای که به دیوارهای چوبی پیچ شده‌اند. آجرهای مدرن که گوشه‌ای فروریخته را وصله می‌کنند. پلاک‌های مرمت کنار درها. زنده نگه داشتن یک روستای ۷۰۰ ساله کار مداومی است و هنوز هر خانه‌ای ناجی خود را پیدا نکرده است. ثبت در میراث جهانی، پول و قوانین را با هم به ارمغان آورده است. ساکنان به شما خواهند گفت که هر دو مهم هستند. خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، زنده می‌ماند. خانه‌ای خالی در عرض یک دهه فرو می‌ریزد.

قبل از ترک، کمی از کوچه کنار مسجد بالا بروید تا سقف‌ها زیر پایتان قرار گیرند. کاشی‌های سفالی به سمت دشت پایین می‌آیند و بلوک‌های آپارتمانی بورسا در دوردست، با یک سواری کوتاه و هفت قرن فاصله، قرار دارند. گوش دهید. آب در کانال‌ها، کبوترها، چاقویی روی بشقاب صبحانه جایی. امپراتوری عثمانی در این تپه‌ها به عنوان چیزی به این اندازه، چند خیابان کشاورزان، آغاز شد. قبل از اینکه جاده شما را به عقب برگرداند، یک دقیقه دیگر در آن بایستید.