دیوارهای دیاربکر و باغ های هفسل

دستت را روی دیوار بگذار. سنگ خاکستری تیره، تقریباً سیاه، زبر با سوراخ‌های ریز مثل اسفنج است و بعد از یک صبح زیر آفتاب واقعاً داغ است. این سنگ بازالت، سنگ آتشفشانی سرد شده است و تمام استحکامات اطراف این شهر از آن ساخته شده است. بالای بارو، باد از سمت باز به شما فشار می‌آورد. در پایین و پشت، صدای شهر را می‌شنوید - بوق ماشین، صدای فروشنده، حیاط مدرسه. دیوار بین این دو چیز قرار دارد.

این مسیر بیش از پنج کیلومتر در اطراف شهر قدیمی امتداد دارد و لبه یک فلات بازالتی بالای دجله را دنبال می‌کند. ده‌ها برج در امتداد آن، گرد، مربع و چندضلعی، با فواصل نامنظم قرار دارند. در بعضی جاها، دیوار به ارتفاع یک ساختمان پنج طبقه می‌رسد. بخش‌هایی بارها بازسازی شده‌اند، بنابراین می‌توانید دوره‌های مختلف را در مسیر و رنگ آنها بخوانید. تقریباً هیچ چیز در اینجا یک دوره واحد نیست.

چهار دروازه اصلی از طریق دیوار باز می‌شوند و نام آنها جغرافیای محلی را به شما می‌گوید. دروازه شمالی، دروازه کوهستان است که رو به ارتفاعات قرار دارد. دروازه غربی، دروازه اورفا، در جاده شانلی اورفا است. دروازه جنوبی، دروازه ماردین است. دروازه شرقی، دروازه جدید نام دارد و رو به رودخانه است. تاجران، ارتش‌ها و زائران قرن‌ها از این چهار دهانه استفاده می‌کردند و امروزه نیز ترافیک از طریق آنها جریان دارد.

در امتداد دیوار به سمت جنوب قدم بزنید تا دو برج را ببینید که از بقیه متمایز هستند. هر دو در سال ۱۲۰۸، تحت فرمان حاکمان آرتوقید شهر ساخته شده‌اند و هر دو دارای تزئینات حکاکی شده عمیقی هستند. به دنبال عقاب دو سر و شیرهای بالدار با دم‌های فرفری باشید که به صورت نوارهایی بریده شده‌اند که دور طبل برج پیچیده شده‌اند. در بالا و پایین نوارهای پهنی از کتیبه عربی با خط زاویه‌دار وجود دارد. این حکاکی سنگی است که قرار است توسط هر کسی که نزدیک می‌شود از دور خوانده شود.

در حین قدم زدن، به سطوح نگاه کنید. این دیوارها کتیبه‌هایی از حاکمان مختلف، به زبان‌های یونانی، عربی، فارسی و ترکی عثمانی، دارند که در ارتفاعات مختلف در طول بیش از هزار سال حک شده‌اند. برخی از آنها مربوط به یک تعمیر، برخی نام یک فرمانده و برخی مذهبی هستند. آنها با هم یک فهرست عمومی از تمام کسانی که این شهر را در اختیار داشتند و می‌خواستند این واقعیت در فضای باز ثبت شود، تشکیل می‌دهند. ساختمان‌های بسیار کمی در هر کجا چنین سابقه مکتوب طولانی را در نمای بیرونی خود نگه می‌دارند.

در انتهای شمالی، قلعه داخلی، یک محوطه محصور در داخل شهر محصور قرار دارد. در داخل آن، حیاط‌ها، یک ساختمان قدیمی فرمانداری استان، یک کلیسا و یک موزه که اکنون ساختمان‌های اداری مرمت شده را اشغال کرده است، خواهید یافت. زمین اینجا بسیار طولانی‌تر از آنچه سازه‌های قابل مشاهده نشان می‌دهند، اشغال شده است. از لبه شمال شرقی آن، اولین منظره واضح به دره رودخانه را خواهید دید و این منظره دلیلی برای بالا رفتن است.

حالا به سمت شرق و پایین نگاه کنید، رنگ کاملاً تغییر می‌کند. بین پایه دیوارها و دجله، نوار وسیعی از سبز - قطعات سبزیجات، باغ‌ها، درختان صنوبر و کانال‌های آبیاری - قرار دارد. اینها باغ‌های هوسل هستند. آنها برای مدت زمان بسیار طولانی کشت شده‌اند و غذای شهر درون دیوارها را تأمین می‌کنند و هنوز هم امروز کار می‌کنند. در تابستان، تضاد شدید است: سنگ سیاه، سپس نواری از سبز پررنگ، سپس یک رودخانه کم‌رنگ.

هندوانه‌های دیاربکر از این زمین می‌آیند. آنها به خاطر بزرگ شدنشان شهرت محلی دارند و شهر برای سنگین‌ترین هندوانه مسابقه برگزار می‌کند. خربزه، بادمجان، خیار، گیاهان دارویی و توت، همه از این قطعات زمین به دست می‌آیند. باغ‌ها برای پرندگان نیز مهم هستند. باریکه آب، درختان و زمین مرطوب، نقطه توقف در مسیر مهاجرت است و پرنده‌نگرها برای دیدن گونه‌هایی که دیدنشان در جاهای دیگر منطقه دشوار است، به اینجا می‌آیند.

در سال ۲۰۱۵، دیوارها و باغ‌ها با هم به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شدند. این فهرست آنها را به عنوان یک چیز به جای دو چیز در نظر می‌گیرد و این ایده مفیدی است. یک قلعه بر روی صخره و یک باغ بازار در زیر آن، داستان‌های جداگانه‌ای نیستند. شهر تا حدودی به این دلیل از محاصره‌های طولانی جان سالم به در برد که آن زمین و آن رودخانه در دسترس آن بودند. دفاع و شام مشکل یکسانی بودند.

دیوار را به سمت پایین رودخانه دنبال کنید و به یک پل قدیمی با ردیفی طولانی از طاق‌های نوک‌تیز می‌رسید که جاده را از روی دجله عبور می‌دهد. کتیبه‌ای روی آن سال ۱۰۶۵ را نشان می‌دهد که آن را به یکی از قدیمی‌ترین پل‌های فعال کشور تبدیل می‌کند. این پل از همان بازالت سیاه ساخته شده است. در یک انتها بایستید و در امتداد عرشه نگاه کنید - طاق‌ها یکسان نیستند و سطح جاده کمی به سمت وسط بالا می‌آید.

یک نکته دیگر در مورد این سنگ. بازالت از یک توده آتشفشانی کم ارتفاع در غرب شهر به نام کاراجاداغ آمده است. این نام در یک زمینه تحقیقاتی بسیار متفاوت ظاهر می‌شود. مطالعات ژنتیکی گندم، یکی از اولین گونه‌های گندم اهلی شده را به جمعیت‌های وحشی که در همان دامنه‌ها رشد می‌کردند، ردیابی کرد. بنابراین سنگی که این دیوارها را ساخته و زمینی که کشاورزی در آن آغاز شده است، در همان مکان روی نقشه قرار دارند. باغ‌های زیر پای شما، فصل پایانی این داستان هستند.

در اواخر بعد از ظهر، یک قطعه خاکریز آرام پیدا کنید و بنشینید. بازالت گرما را در خود نگه می‌دارد و زیر پای شما گرم خواهد بود. باغ‌ها از سبز به سبز-خاکستری تغییر رنگ می‌دهند، رودخانه آخرین نور را می‌گیرد و آب‌های خروشان از زیر جان‌پناه عبور می‌کنند. پشت سر شما، شهر همچنان سر و صدای عادی خود را دارد. شما روی لبه سنگی سیاه، بین یک شهرِ در حال کار و یک مزرعه‌ی در حال کار نشسته‌اید، و هر دو مدت‌هاست که اینجا هستند و این کار را انجام می‌دهند.