Oezungöl

Stap uit de auto en het eerste wat je opvalt is de temperatuur. De lucht is koel en vochtig, zelfs in augustus, en ruikt naar houtrook, dennenhars en koud water. Ergens in de buurt stroomt een beekje, luid en constant. Boven de daken hangen wolken laag tegen de donkergroene hellingen en bewegen voor je ogen. Als je in een uur tijd vanaf de Zwarte Zeekust bent gekomen, is de verandering abrupt.

De naam betekent 'lang meer', en dat is precies wat het is: een smalle strook water die zich uitstrekt over de bodem van een steile vallei in het district Çaykara, op ongeveer 1100 meter boven zeeniveau. Het is niet groot. Je kunt van de ene kant naar de andere kijken. Wat het zo bijzonder maakt, is de omgeving: hellingen die aan beide kanten honderden meters omhoog rijzen, bedekt met sparren en dennen tot aan de oever.

Het meer is er niet altijd geweest. Een aardverschuiving kwam van een van die hellingen en blokkeerde de Haldizen-beek. Het water verzamelde zich achter het puin en vulde dit deel van de vallei. Niemand heeft de datum genoteerd. Kijk naar het lagere gedeelte waar het water wegstroomt en je ziet de natuurlijke dam van losse stenen en aarde die het op zijn plaats houdt. Geologisch gezien is dit een tijdelijk verschijnsel, wat een vreemde gedachte is als je ernaar kijkt.

De foto die bijna iedereen maakt, is vanaf de noordkant. Een moskee staat vlak bij de oever met een slanke witte minaret, en op een windstille ochtend lijkt het geheel weer ondersteboven in het water te staan. Wacht een paar minuten als het wateroppervlak beweegt. De wind in deze vallei komt in korte vlagen, en tussen de vlagen door is het meer zo kalm dat er misschien dertig seconden lang een heldere weerspiegeling te zien is.

Plan je reis niet rond de zon. De oostelijke Zwarte Zee-regio krijgt de meeste regenval van Turkije, en deze vallei vangt een groot deel daarvan op. Bewolking bouwt zich gedurende de ochtend op, blijft de hele middag in de vallei hangen, trekt dan op en daalt weer. De lokale bevolking beschouwt regen als achtergrondweer in plaats van als een gebeurtenis. Het voordeel is dat mist die langzaam rondjes trekt langs de bergkammen mooier is om naar te kijken dan een strakblauwe hemel.

Het bos verdient aandacht. Oosterse sparren en dennen domineren de hogere hellingen, lager gelegen elzen, hazelaars en kastanjes, en daaronder dichte rododendronstruiken. Rododendrons bloeien in het late voorjaar en bedekken hele hellingen in één keer. Dit zijn de Pontische bergen, en ze herbergen een van de laatste uitgestrekte gematigde regenwouden in dit deel van de wereld. Bruine beren leven in het omliggende bos, hoewel je er vanaf de oever van het meer waarschijnlijk geen zult zien.

Voordat de hotels er waren, was dit een kleine nederzetting van boerenfamilies. Thee en hazelnoten groeien lager richting de kust, maar niet op deze hoogte. Hierboven was vee de norm. Families brachten de dieren in de zomer naar hoger gelegen weiden en keerden terug naar beneden voordat de sneeuw viel. Let op de oude houten pakhuizen op korte palen, seranders genaamd. De opening eronder houdt knaagdieren en vocht weg van de maïs en kaas die erin worden opgeslagen.

Forel is het lokale gerecht, gekweekt in tanks die rechtstreeks uit de beek worden gevoed, waardoor het binnen enkele minuten van water op de grill ligt. Het wordt geserveerd gefrituurd in maïsmeel, met maïsbrood erbij en vaak een kommetje kuymak – gesmolten kaas die door maïsmeel wordt geroerd tot het slierten vormt. Dit is typisch bergvoedsel voor koude, natte dagen. Bestel het op die manier en sla alles op de menukaart over dat ergens anders vandaan had kunnen komen.

Nu het eerlijke gedeelte. Uzungöl werd razendsnel erg populair, vooral bij bezoekers uit de Golfstaten, en hotels verrezen sneller langs de vallei dan welk plan dan ook kon bijbenen. Sommige werden zonder vergunning gebouwd en zijn inmiddels afgebroken. Je zult borden in het Arabisch, Perzisch en Turks zien, en de kustlijn is drukker dan de foto's doen vermoeden. Als je dit van tevoren weet, wordt je bezoek aangenamer, omdat je je kunt aanpassen aan de drukte in plaats van erdoor verrast te worden.

De manier om dat te doen is door hogerop te gaan. Wegen klimmen vanuit het dorp omhoog richting Demirkapı en de omliggende plateaus, tot ver boven de boomgrens. Bovenin houden de sparren op en verandert de grond in een open alpenweide, begraasd door vee, met wilde bloemen in de vroege zomer en sneeuwplekken die tot in juli blijven liggen. Het wegdek varieert en voor sommige gedeelten is een voertuig met voldoende bodemvrijheid nodig. Informeer ter plaatse naar de omstandigheden voordat u vertrekt.

Terug bij het meer, neem het voetpad langs de oever in plaats van de weg. Aan de overkant wordt het na ongeveer tien minuten lopen stil. Eenden foerageren in het ondiepe water. 's Avonds springen forellen aan de oppervlakte. Koeien lopen langs het pad zonder zich om iemand te bekommeren. Vanaf de zuidkant heeft u het omgekeerde uitzicht, met de minaret klein aan de andere kant en de vallei erachter smaller wordend. De route is kort genoeg om twee keer te lopen en het licht verandert tussen de rondes.

Wacht tot het donker wordt als u kunt. 's Avonds trekken wolken de vallei in en de verre hellingen kleuren vlak grijsblauw, de een na de ander. Rook stijgt op uit de schoorstenen. De beek is hier nog steeds het luidste geluid, precies zoals het was voordat er een hotel werd gebouwd. Sta een minuut aan de oever en laat het geluid van het water de rest van je tijd vullen. Dat geluid is het oudste wat er in deze vallei te horen is.