Alaçatı

Voel jy daardie druk teen jou wang? Dit is die eerste inwoner van Alaçatı wat jy sal ontmoet – die wind. Dit kom die meeste somersdae uit die noorde, bestendig en droog, wat die luike rammel en die reuk van tiemie, sout en jasmyn deur die strate dra. Onder jou voete is die keistene glad en bleek. Om jou hou mure van heuningkleurige klip die oggendhitte vas. Hierdie dorp op die Çeşme-skiereiland is uit drie materiale gebou: gekapte klip, bewegende lug en wilde kruie.

Die storie wat plaaslik vertel word, begin met 'n moeras. In die negentiende eeu was die lae grond naby die baai moerasagtig en ongesond. Grondeienaars het Grieks-Ortodokse werkers van die eilande en kusgebiede ingebring om die vleilande te dreineer en die grond te beplant. Die werkers het gebly. Hulle het wingerde geplant, huise gebou en kerke opgerig, en die dorp het voorspoedig geword op wyn en plaasprodukte. Baie van wat jy in die ou kwartier sien, het in hul hande vorm aangeneem.

Kyk mooi na daardie huise. Hulle is gebou van plaaslike sandsteen, in netjiese blokke gesny wat tot skakerings van heuning en grys verweer het. Die meeste verrys twee verdiepings, met erkervensters wat oor die straat leun en luike wat blou, turkoois of dieprooi geverf is. Agter swaar houtdeure skuil binnehowe met vyebome en putte. Die klip haal asem – dit hou kamers koel in die somerhitte en hou warmte op winteraande. Dit is die dorp se kenmerk, en dit word beskerm.

Toe het die geskiedenis die dorp binnestebuite gekeer. In 1923, na die oorlog tussen Griekeland en Turkye, het die twee lande hul minderheidsbevolkings uitgeruil. Die Griekse families van Alaçatı het na Griekeland vertrek. Moslem-families, ontwortel van die Balkan en die Griekse eilande, het aangekom en hulle in die leë kliphuise gevestig. Die wingerde het mettertyd plek gemaak vir tabakvelde en stil dekades. Vir die grootste deel van die twintigste eeu was Alaçatı bloot 'n boeredorp waarby die wêreld verbygery het.

Op die rant bo die dakke staan die windmeulens – lae kliptorings wat eens dieselfde wind gevang het om die dorp se graan te maal. Verskeie is gerestoureer, en die stap na hulle is kort en lonend. Van die meulens af kan jy die hele geografie gelyktydig lees: die teëldakke onder, die wingerde en olyfboorde daaragter, en die plat blou baai in die suide waar die wind patrone op die water skryf.

Daardie baai het alles verander. Die water is vlak vir honderde meters, en die somerwind waai bestendig daaroor, dag na dag. In die 1990's het seilplankryers hierdie kombinasie ontdek en skole het langs die kus geopen. Plat water en betroubare wind maak een van die beste leerplekke enige plek, en internasionale kompetisies het gevolg. Op 'n winderige middag vul die baai met seile - dosyne helder driehoeke wat heen en weer sny. Beginners val, staan op en val weer, gelukkig.

Op die markplein staan 'n moskee met 'n ongewone verlede. Dit het in die negentiende eeu as 'n Grieks-Ortodokse kerk begin, en na die bevolkingsuitruiling is dit omskep vir die dorp se nuwe Moslem-inwoners. Loop rondom dit en bestudeer die messelwerk - die proporsies en klipwerk dra steeds die logika van 'n kerk. Geboue hier het godsdiens verander soos die huise gesinne verander het. Die dorp het aangehou om te gebruik wat dit gehad het, en daardie spaarsaamheid het dit bewaar.

Alaçatı eet ook anders. Die skiereiland is 'n spens van wilde kruie, en die lente is die seisoen wanneer heuwels met die hand gepluk word. Spyskaarte is gevul met gesoteerde groente, kruiekoekies, seekraal met suurlemoen en olyfolie, en gevulde courgetteblomme. Elke lente hou die dorp 'n kruiefees, wanneer sjefs, boere en besoekers onkruid vier wat die meeste van die wêreld ignoreer. Bestel watter groen ding die kelner ook al aanbeveel. Dit het waarskynlik 'n paar kilometer verder wild gegroei.

Die dorp se derde bedryf het in die 2000's begin. Gesinne het die ou kliphuise gerestoureer, en klein hotelle het agter die ou fasades oopgemaak - toe het kafees, wynkroeë en boetieks gevolg. Alaçatı het een van die mees modieuse ontsnappingsplekke in Turkye geword, en het oor somernaweke gevul met besoekers van Izmir en Istanbul. Pryse het met die gewildheid gestyg. Kom midweek of buite die hoogseisoen, en die dorp ontspan weer in homself - katte slaap op warm klip, koffiebekers klink in binnehowe.

Wandel 'n rukkie sonder 'n plan. Die ou kwartier, insluitend die strate rondom Hacımemiş, beloon stadige stap: bougainvillea wat oor mure in pers en rooi stroom, deure wat in gekerfde klip geraam is, 'n barbier wat oorkant die straat met 'n kruidenier gesels. Kyk op na die erkervensters en hul houthakies. Kyk af na drumpels wat in kurwes uitgeslyt is. Niks hier is 'n museum nie. Mense woon agter hierdie luike, maak hierdie blomme nat en kla oor dieselfde wind wat jy geniet.

Aande is die beloning. Die wind versag gewoonlik, en die klip gee sy gestoorde hitte terug. Jasmyn neem die oorhand van tiemie as die dorp se parfuum. Lanterns brand oor restauranttafels, en die strate vul met stadige stappers wat besluit waar om te eet. As jy hier in die regte seisoen is, proe 'n plaaslike wyn - wingerde keer terug na die skiereiland na 'n eeu se pouse. Die druiwe groei waar die Griekse boere eens hulle s'n geplant het.

Voordat jy vertrek, staan stil in 'n laan en laat die wind nog een keer verby jou verbygaan. Dit het die meulstene gedraai, die tabak gedroog, die seile gevul, en elke generasie se kookreuke langs dieselfde lane gedra. Twee volke het hierdie dorp gebou, dekades van stilte het dit heel gehou, en die wind verbind dit alles. Sit jou handpalm plat op 'n warm klipmuur. Iewers bo tik 'n luik twee keer, saggies, soos die dorp wat jou erken.