Οδός Ιστικλάλ

Ένα κουδούνι χτυπάει δύο φορές — κοφτερό, μεταλλικό — και το πλήθος απομακρύνεται χωρίς να σηκώσει το βλέμμα του. Ένα κόκκινο τραμ περνάει τρέχοντας, αρκετά κοντά για να το αγγίξει. Κάτω από τα πόδια σας, γρανιτένιες πλάκες φέρουν τον ήχο χιλιάδων παπουτσιών. Κάπου κοντά, κάστανα ψήνονται σε ένα κάρο, και ο καπνός παρασύρεται στη λεωφόρο. Η μουσική έρχεται από τρεις κατευθύνσεις ταυτόχρονα — μια κιθάρα ενός τραγουδιστή, ένας ομιλητής καταστήματος, ένας ντράμερ του δρόμου. Αυτή είναι η οδός Ιστικλάλ, και δεν σταματά ποτέ πραγματικά. Σταθείτε ακίνητοι για ένα λεπτό και αφήστε το ρεύμα των ανθρώπων να κινηθεί γύρω σας.

Η λεωφόρος εκτείνεται περίπου ενάμιση χιλιόμετρο μέσα από την περιοχή Μπέγιογλου, από την πλατεία Ταξίμ στην κορυφή μέχρι την περιοχή Τούνελ κοντά στον Γαλατά στο κάτω μέρος. Είναι κλειστή για την κανονική κυκλοφορία. Μόνο το τραμ, τα καροτσάκια διανομής και περιστασιακά το αστυνομικό όχημα μοιράζονται τον χώρο με τους πεζούς. Τα πολυσύχναστα βράδια του Σαββατοκύριακου, το πλήθος μπορεί να διογκωθεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σε μια μόνο μέρα. Οι ντόπιοι διασχίζουν τον δρόμο καθημερινά χωρίς να κοιτάξουν. Οι επισκέπτες τον περπατούν αργά, διαβάζοντας τις προσόψεις πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων.

Τον δέκατο ένατο αιώνα, αυτή ήταν η Grande Rue de Péra — ο κεντρικός δρόμος της ευρωπαϊκής συνοικίας της Κωνσταντινούπολης. Ξένες πρεσβείες έχτιζαν εδώ τα αρχοντικά τους. Τραπεζίτες, έμποροι και διπλωμάτες από όλη την Ευρώπη γέμιζαν τα καφέ και τα θέατρά της. Η αρχιτεκτονική το δείχνει ακόμα. Κοιτάξτε ψηλά και θα δείτε νεοκλασικές κολώνες, σιδερένιες κατασκευές σε στιλ Art Nouveau και περίτεχνα πέτρινα μπαλκόνια — στυλ εισαγόμενα από το Παρίσι και τη Βιέννη. Στο επίπεδο του δρόμου, παγκόσμιες μάρκες και τηλεφωνικά καταστήματα καταλαμβάνουν τα ισόγεια. Η λεωφόρος περιλαμβάνει και τα δύο επίπεδα ταυτόχρονα — το παλιό πάνω, το νέο κάτω.

Μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923, ο δρόμος έλαβε το σημερινό του όνομα. Istiklal σημαίνει ανεξαρτησία. Οι πρεσβείες έγιναν προξενεία όταν η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στην Άγκυρα, αλλά οι περισσότερες παρέμειναν στα παλιά τους κτίρια. Αρκετές εξακολουθούν να βρίσκονται ακριβώς πάνω στη λεωφόρο πίσω από σιδερένια κιγκλιδώματα — μπορείτε να εντοπίσετε τις σημαίες τους ανάμεσα στα καταστήματα. Η μετονομασία σηματοδότησε μια αλλαγή. Ένας δρόμος που κάποτε οριζόταν από ξένες δυνάμεις έγινε σύμβολο του νέου έθνους. Σήμερα ανήκει, πάνω απ' όλα, σε όποιον τυχαίνει να περπατάει κατά μήκος του.

Το κόκκινο τραμ είναι ένα επιζών. Τα ηλεκτρικά τραμ πρωτοκυκλοφόρησαν εδώ στις αρχές του εικοστού αιώνα, εξαφανίστηκαν για δεκαετίες και επέστρεψαν ως γραμμή κληρονομιάς το 1990. Το τραμ διασχίζει όλο το μήκος της λεωφόρου με ρυθμό βαδίσματος. Στο κάτω άκρο σας περιμένει κάτι παλαιότερο - το Tünel, ένα σύντομο υπόγειο τελεφερίκ που άνοιξε το 1875. Ανεβαίνει την απότομη πλαγιά ανάμεσα στην προκυμαία του Γαλατά και τη λεωφόρο. Είναι ένας από τους παλαιότερους υπόγειους επιβατικούς σιδηροδρόμους στον κόσμο και εξακολουθεί να λειτουργεί κάθε λίγα λεπτά.

Στα μισά του δρόμου, μια περίτεχνη αψιδωτή είσοδος ανοίγει στο Çiçek Pasajı - το Πέρασμα των Λουλουδιών. Μια μεγάλη πυρκαγιά σάρωσε το Πέρα το 1870 και κατέστρεψε το θέατρο που βρισκόταν εδώ. Στη θέση της υψώθηκε μια κομψή στοά με διαμερίσματα από πάνω και καταστήματα από κάτω, βασισμένη στα στεγασμένα περάσματα του Παρισιού. Οι πωλητές λουλουδιών την γέμισαν αργότερα, γεγονός που έδωσε στο πέρασμα το όνομά του. Σήμερα φιλοξενεί μια σειρά από εστιατόρια και ταβέρνες κάτω από μια γυάλινη οροφή. Μπείτε μέσα για μια στιγμή. Ο θόρυβος της λεωφόρου εξαφανίζεται σχεδόν αμέσως.

Ακριβώς δίπλα στο πέρασμα βρίσκεται το Balık Pazarı - η ψαραγορά. Θρυμματισμένος πάγος, ασημένιο σκουμπρί, λεμόνια στοιβαγμένα σε πυραμίδες. Οι πωλητές ανακοινώνουν τις τιμές ενώ οι γάτες περιπολούν τις υδρορροές με απόλυτη αυτοπεποίθηση. Οι παράδρομοι εδώ διακλαδώνονται σε ένα πλέγμα από μεϊχάνες - παραδοσιακές ταβέρνες όπου μεζέδες, μικρά κοινά πιάτα, γεμίζουν τα τραπέζια. Εδώ είναι που τρέφεται η λεωφόρος. Αν η Ιστικλάλ είναι ποτάμι, αυτά τα σοκάκια είναι οι παράπλευρες λιμνούλες της - πιο αργές, πιο αλμυρές και γεμάτες συζητήσεις. Ακολουθήστε τη μύτη σας σε οποιαδήποτε από αυτές και θα βρείτε ένα τραπέζι.

Πίσω στην κεντρική λεωφόρο βρίσκεται μια μεγάλη εκκλησία από σκούρο κόκκινο τούβλο - ο Άγιος Αντώνιος της Πάντοβας. Είναι η μεγαλύτερη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία στην Κωνσταντινούπολη, που ολοκληρώθηκε το 1912 σε νεογοτθικό στιλ, το στυλ με την οξυκόρυφη καμάρα των μεσαιωνικών ευρωπαϊκών καθεδρικών ναών. Βρίσκεται πίσω από τον δρόμο πίσω από μια αυλή, τόσοι πολλοί άνθρωποι περνούν χωρίς να το προσέξουν. Η λειτουργία εξακολουθεί να τελείται σε διάφορες γλώσσες. Η εκκλησία αποτελεί υπενθύμιση ότι το Μπέγιογλου ήταν και παραμένει μια από τις πιο μικτές γειτονιές της πόλης - Καθολικοί, Ορθόδοξοι, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι, δίπλα-δίπλα.

Κοντά στο μέσο της λεωφόρου φτάνετε στις ψηλές σιδερένιες πύλες του Λυκείου Γαλατασαράι. Ένα σχολείο λειτουργεί σε αυτό το σημείο εδώ και αιώνες και η διδασκαλία εδώ γίνεται εδώ και καιρό τόσο στα τουρκικά όσο και στα γαλλικά. Το σχολείο έδωσε το όνομά του στην γύρω πλατεία - και σε έναν από τους πιο διάσημους ποδοσφαιρικούς συλλόγους της Τουρκίας, που ιδρύθηκε από τους μαθητές του το 1905. Οι πύλες σπάνια ανοίγουν στους επισκέπτες, αλλά σταματάτε και κοιτάτε μέσα από τα κιγκλιδώματα στους ήσυχους κήπους. Γενιές συγγραφέων, πολιτικών και αθλητών πέρασαν τα εφηβικά τους χρόνια πίσω τους.

Η Ιστικλάλ ανταμείβει τον περιπατητή που επιβραδύνει. Στενά περάσματα διακλαδίζονται ανάμεσα στα καταστήματα - μερικά έχουν βιβλιοπωλεία μεταχειρισμένων ειδών, άλλα καταστήματα δίσκων, καφετέριες ή εργαστήρια. Οι μουσικοί του δρόμου καταλαμβάνουν τις γωνιές τους το βράδυ και το ρεπερτόριο περιλαμβάνει από ανατολίτικα λαϊκά τραγούδια μέχρι τζαζ. Από πάνω, σειρές από φώτα διατρέχουν τη λεωφόρο τον χειμώνα. Ο δρόμος έχει δει πυρκαγιές, ταραχές, παρακμή και αναβίωση - το Μπέγιογλου ξεθώριασε στα μέσα του εικοστού αιώνα και γέμισε ξανά δεκαετίες αργότερα. Η αλλαγή είναι η μόνη σταθερή του συνήθεια. Ό,τι κι αν βρείτε εδώ σήμερα θα είναι ελαφρώς διαφορετικό του χρόνου.

Πριν προχωρήσετε, προχωρήστε στην άκρη της λεωφόρου και σταθείτε κάτω από μια από τις παλιές προσόψεις. Αφήστε το τραμ να περάσει άλλη μια φορά. Παρατηρήστε πώς ρέει το πλήθος - φοιτητές, οικογένειες, πωλητές, τουρίστες, όλοι κινούνται με τη δική τους ταχύτητα στο ίδιο κανάλι. Οι άνθρωποι περπατούν κατά μήκος αυτής της γραμμής για πάνω από έναν αιώνα - με φέσια, με καπέλα και τώρα με κουκούλες. Τα ρούχα αλλάζουν. Η βόλτα παραμένει η ίδια. Όταν είστε έτοιμοι, διαλέξτε μια κατεύθυνση και επιστρέψτε στο ρεύμα.