Olympos en Çıralı

Luister eerst naar het water. Een ondiepe beek stroomt door het midden van deze vallei en verspreidt zich over de kiezels voordat hij de zee bereikt. In de zomer is het een klein stroompje waar je overheen kunt stappen. De stenen op het strand zijn grijs en rond, en ze verschuiven en klikken onder je voeten. Langs de oevers groeit oleander. Boven je sluiten de valleiwanden zich en de schaduw van de dennenbomen zorgt ervoor dat de temperatuur een paar graden daalt. De zee is hier koud en kristalhelder.

Twee plaatsen delen deze baai, en mensen halen de namen voortdurend door elkaar. Olympos is het zuidelijke uiteinde, de smalle vallei met de ruïnes en de kleine pensions die tussen de bomen zijn gebouwd. Çıralı is het noordelijke uiteinde, een vlakkere strook met sinaasappelboomgaarden, pensions en rustige straatjes. Een lang kiezelstrand verbindt ze. Je kunt er in een paar minuten van de ene naar de andere lopen. Ze voelen anders aan, en de lokale bevolking zal je vertellen dat ze verschillend zijn.

De oude stad Olympos ontleende zijn naam aan de berg die achter de kust oprijst. Het was een Lycische stad — Lycië was de oude regio van deze kustlijn, bestaande uit onafhankelijke steden die zichzelf bestuurden. Olympos behoorde tot de Lycische Liga en had stemrecht daarin. Er werden hier munten geslagen. De stad lag aan beide oevers van de beek, met de haven waar het water de kust raakt. Schepen konden rechtstreeks de vallei invaren.

De meest beruchte periode werd gekenmerkt door piraten. In de tweede en eerste eeuw voor Christus was deze kust een uitvalsbasis voor roofvloten. Een piratenleider genaamd Zeniketes beheerste Olympos en nabijgelegen vestingen. Rome trok uiteindelijk tegen hem op. Een Romeinse bevelhebber voerde campagne langs de Lycische kust en brak de piratenheerschappij. Olympos kwam onder Romeinse controle en groeide later weer uit tot een normale provinciale stad met badhuizen, een theater en openbare gebouwen.

Wat er overgebleven is, is bijzonder, omdat het bos het weer heeft overgenomen. De ruïnes liggen hier niet op open terrein. Je vindt ze door een zandpad te volgen en een muur te zien door de laurierbladeren en wilde vijgenbomen. Op de zuidelijke oever staat een bijna intacte, gebeeldhouwde deuropening, met een glad marmeren frame en een inscriptie boven de latei. Vlakbij is een badhuis te vinden waarvan nog delen van de vloer bewaard zijn gebleven. Klimplanten groeien over de uitgehouwen stenen die ooit deel uitmaakten van een zuilengalerij.

De stad bleef niet stilstaan in de Romeinse tijd. Er werd een christelijke basiliek gebouwd, waarvan de apsis en een deel van het metselwerk nog steeds te zien zijn. Later, in de middeleeuwen, gebruikten Italiaanse kooplieden de haven en versterkten ze de rotsachtige grond aan weerszijden ervan. Muren en een kleine toren zijn bewaard gebleven boven de noordelijke oever. Handelsroutes tussen Italië en het oostelijke Middellandse Zeegebied liepen langs deze kust, en een beschutte inham zoals deze was waardevol.

Loop naar de plek waar de beek in de zee uitmondt. In het voorjaar kan de beek tot kniehoogte staan en moet je erdoorheen waden. In de nazomer verdwijnt de beek vaak in de kiezelstenen voordat hij het water bereikt. Kleine vissen verzamelen zich in de poelen. Eenden en moerasschildpadden leven in het riet stroomopwaarts. De combinatie van zoet en zout water en de schaduw maakt dit een van de groenste valleien aan een kust die voornamelijk bestaat uit droge rotsen en dennenbomen.

Olympos werd bij reizigers bekend om zijn boomhutten. Houten hutten werden op palen tussen de bomen gebouwd en goedkope bedden lokten vanaf de jaren 80 backpackers naar deze plek. Het gebied is beschermd, waardoor permanente bebouwing van beton in de vallei verboden is. Die beperking is de reden dat er geen grote hotels achter dit strand te vinden zijn. De meeste accommodaties zijn nog steeds klein, door families gerund en van hout gemaakt. De stijl is in de loop der jaren comfortabeler geworden, maar de schaal is niet veel veranderd.

Çıralı ontwikkelde zich anders. Families verbouwden citrusvruchten op de vlakke grond achter het strand en veel van de pensions zijn voortgekomen uit die plantages. Tussen de straatjes passeer je sinaasappel- en granaatappelbomen. In de winter hangt het fruit zwaar aan de bomen en de geur reikt tot aan de weg. Er is geen boulevard en geen rij clubs. De meeste avonden zijn de luidste geluiden het geluid van de zee op de kiezels en de generatoren van een paar strandrestaurants.

Dit strand is om nog een andere reden belangrijk. In de zomer komen onechte karetschildpadden hier 's nachts aan land om eieren te leggen in het zand en grind. De soort is beschermd en vrijwilligers markeren en omheinen de nesten om ze te beschermen tegen dieren en voetstappen. De schildpadjes vinden de zee door zich naar de helderste horizon te bewegen, dus kunstlicht brengt ze in de war. Daarom is de strandverlichting beperkt, kunnen parasols niet diep in het zand worden gestoken en moet je 's nachts je zaklamp naar beneden richten.

Boven het noordelijke uiteinde van de vallei bevindt zich een rotsachtige helling met kleine, permanente vlammen – de plek die bekend staat als Yanartaş, ofwel de Chimaera. Het is een steile klim bergopwaarts vanaf Çıralı, die je het beste 's avonds kunt doen. Veel bezoekers combineren de twee op één dag: de ruïnes en het zwemmen in de middag, en de vlammen na zonsondergang. Neem water en een zaklamp mee voor de afdaling, want het stenen pad is oneffen en er is geen verlichting.

Voordat je het strand verlaat, draai je om en kijk je landinwaarts. Het dal versmalt tot in de schaduw, en de berg torent erbovenuit met zijn kale bovenste hellingen. Ergens in dat struikgewas liggen de straten van een stad waar handel werd gedreven, munten werden geslagen en piraten onderdak vonden. Niemand heeft er ooit iets op gebouwd. De kiezels bewegen nog steeds onder water aan je voeten, precies zoals ze deden voor de zeelieden die hierheen voeren. Ga even zitten voordat je vertrekt.