Chimaera Eeuwige Vlammen

Ruik eerst aan de lucht voordat je kijkt. Er zit een lichte scherpte in, alsof een gasfornuis een seconde te lang aan heeft gestaan. Dan zie je de vlammen. Ze branden in holtes in de kale rots, sommige zo groot als een kaars, andere zo hoog als een mens. Ze flikkeren niet zoals een kampvuur. Ze leunen en stabiliseren zich, zachtjes sissend. De rots eromheen is zwart en warm. Houd je hand erbij en je voelt de hitte terugkaatsen.

Deze helling heet Yanartaş in het Turks, wat brandende steen betekent. Hij ligt boven het dorp Çıralı, aan de voet van de berg. De vlammen verspreiden zich over een ruw terras van gebroken kalksteen, geen enkele vuurplaats. Loop er voorzichtig tussen. Sommige openingen zijn slechts een kleine spleet met een blauwe vlam erboven. Andere zijn in de loop der jaren vergroot doordat bezoekers puin en stenen hebben verwijderd.

Je komt hier te voet, niet met de auto. Een stenen pad klimt vanaf de parkeerplaats omhoog door een dennenbos. De meeste mensen doen er twintig tot dertig minuten over om naar boven te klimmen, en langer om in het donker weer naar beneden te komen. De treden zijn ongelijk en door duizenden voeten gladgestreken. Er is geen verlichting op het pad. Neem een zaklamp of hoofdlamp mee, en neem water mee. Er zijn op sommige gedeelten wel leuningen en op andere niet, dus let goed op waar je loopt bij de afgronden.

Wat hier brandt, is gas dat door de rotsen omhoog sijpelt. Methaan vormt het grootste deel ervan. Gewoon aardgas komt van begraven organisch materiaal, maar het gas op deze plek lijkt anders te ontstaan. Geologen verbinden het met chemische reacties tussen water en ijzerrijk gesteente uit de diepte van de aarde, dat langs deze kust naar de oppervlakte is geduwd. Met andere woorden, de brandstof hier wordt door het gesteente zelf gemaakt, en niet door oude planten en dieren.

Het vuur dooft niet. Bedek een opening met een steen of een jas en de vlam zal doven, om vervolgens weer op te duiken zodra je de steen of jas weghaalt. Deze truc is populair bij bezoekers en is ongevaarlijk als je snel bent. De individuele openingen veranderen. Sommige vervagen in de loop der jaren en een paar meter verderop openen zich nieuwe. Het vuurveld brandt al onafgebroken zolang er waarnemingen zijn gedaan, en dat is een zeer lange tijd.

Het seizoen maakt een groot verschil. In de zomer, bij daglicht, zijn de vlammen zwak en moeilijk te zien, en is het er warm. In de herfst en winter lijken ze feller, deels omdat de lucht koeler is en het contrast groter. Vochtig weer lijkt ze ook te versterken. Bijna iedereen is het erover eens: kom na zonsondergang. De hele helling verandert dan in verspreide oranje lichtpuntjes en je hoort het gesis veel duidelijker.

De Grieken hadden een verklaring. De Chimaera was een monster met de kop van een leeuw, het lichaam van een geit en een slang als staart, en het spuwde vuur. Homerus situeert het in Lycië, de oude regio aan deze kust. De held Bellerophon doodde het monster rijdend op het gevleugelde paard Pegasus en dreef het vervolgens de aarde in. Volgens de legende zijn deze vlammen het monster dat nog steeds onder de grond ademt.

Mensen bouwden hier vanwege het vuur. Rond de vlammen vind je gehouwen stenen, muurcontouren en de lage resten van gebouwen. Oude bezoekers associeerden de plek met Hephaistos, de Griekse god van het vuur en de metaalbewerking, en op deze helling stond een heiligdom. Later werd er vlakbij een christelijke kerk gebouwd, waarbij oudere stenen werden hergebruikt. Let op de vierkante stenen die half in het gras begraven liggen en op de vlakke terrassen die duidelijk niet natuurlijk zijn.

Zeelieden zouden de vlammen als oriëntatiepunt hebben gebruikt om 's nachts langs een kust met weinig havens te navigeren. Oude schrijvers vermelden vuur op deze berg, hoewel de details over hoe het werd gebruikt schaars zijn. Beschouw het navigatieverhaal als overlevering in plaats van als een vaststaand feit. Wat zeker is, is dat dit vuur in de oudheid bekend was, beschreven werd en bezocht werd, waardoor het een van de langst bestaande attracties aan de Middellandse Zee is.

Lokale families laten al lange tijd dieren grazen op deze hellingen en er is een kleine theestal op weg naar boven in het seizoen. Bezoekers zetten soms thee of roosteren brood boven de vlammen. Als u dat doet, neem dan alles weer mee. De plek ligt in een beschermd gebied en afval rond de vlammen bederft het snel. Houd kinderen goed in de gaten en houd losse kleding en lang haar uit de buurt van de openingen. De vlammen zijn laag, maar het is echt vuur.

Praktische tips voor de terugweg. Het pad naar beneden is zwaarder dan het pad naar boven, omdat je ogen gewend zijn aan het vuurlicht. Geef ze een minuutje de tijd om in het donker te wennen voordat je begint te lopen. Draag schoenen met stevige zolen in plaats van sandalen. Als je te voet vanuit Çıralı bent gekomen, is de weg terug naar het strand ook onverlicht. Veel pensions bieden 's avonds een pendeldienst aan, het is de moeite waard om hiernaar te informeren voordat je vertrekt.

Zoek een platte rots, ga zitten en blijf een paar minuten stil staan. Boven je is de berg pikzwart. Beneden, door de dennenbomen, zie je misschien een glimp van het dorp en daarachter de zee. De vuren om je heen brandden al toen de eerste schepen langs deze kust voeren, en ze zullen nog steeds branden als je bus 's ochtends vertrekt. Weinig plekken die je bezoekt kunnen dat met recht zeggen. Pak dan je zaklamp en ga op pad.