चिमेरा शाश्वत ज्वाला

पाहण्याआधी हवेचा वास घ्या. त्यात एक मंद, तीव्र गंध आहे, जणू काही गॅसची शेगडी क्षणभर जास्त वेळ चालू राहिली आहे. मग तुम्हाला ज्वाला दिसतात. त्या उघड्या खडकातील पोकळीत आहेत, काही मेणबत्तीच्या आकाराच्या, तर काही माणसाएवढ्या उंच. त्या शेकोटीसारख्या फडफडत नाहीत. त्या झुकून स्वतःला स्थिर करतात आणि हळूवारपणे फुत्कारतात. प्रत्येकाच्या सभोवतालचा खडक काळा आणि उबदार आहे. आपला हात त्याच्या जवळ न्या आणि तुम्हाला उष्णता मागे ढकलत असल्याचे जाणवेल.

या उताराला तुर्की भाषेत 'यानारताश' म्हणतात, ज्याचा अर्थ 'जळणारा दगड' असा होतो. हे चिराली गावाच्या वर, पर्वताच्या खालच्या बाजूला आहे. ज्वाला तुटलेल्या चुनखडीच्या खडबडीत टेरेसवर पसरलेल्या आहेत, तिथे एकही अग्नीकुंड नाही. त्यांच्यामधून काळजीपूर्वक चाला. काही छिद्रे म्हणजे फक्त एक लहान भेग आहे, जिच्यावर आगीची निळी जीभ आहे. तर काही छिद्रे, पर्यटकांनी दगड आणि ढिगारे साफ केल्यामुळे, वर्षानुवर्षे मोठी झाली आहेत.

इथे पोहोचण्यासाठी गाडीने नाही, तर चालत जावे लागते. कार पार्किंगमधून एक दगडी पायवाट पाइनच्या जंगलातून वर चढते. बहुतेक लोकांना वर चढायला वीस ते तीस मिनिटे लागतात, तर अंधारात खाली उतरायला त्याहून जास्त वेळ लागतो. पायऱ्या असमान आहेत आणि हजारो पावलांनी घासल्या गेल्या आहेत. वाटेवर प्रकाशाची सोय नाही. टॉर्च किंवा हेड लॅम्प आणि पाणी सोबत घ्या. काही ठिकाणी रेलिंग आहेत, तर काही ठिकाणी नाहीत, त्यामुळे खोल दऱ्यांजवळ चालताना काळजी घ्या.

येथे जो वायू जळतो तो खडकातून वर झिरपतो. त्यात मिथेनचे प्रमाण सर्वाधिक असते. सामान्य नैसर्गिक वायू जमिनीत गाडलेल्या सेंद्रिय पदार्थांपासून तयार होतो, परंतु या ठिकाणी वायू वेगळ्या पद्धतीने तयार होत असल्याचे दिसते. भूगर्भशास्त्रज्ञ याचा संबंध पाणी आणि पृथ्वीच्या खोल भागातील लोहयुक्त खडक यांच्यातील रासायनिक अभिक्रियांशी जोडतात, जे या किनाऱ्यालगत पृष्ठभागावर ढकलले गेले आहेत. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, येथील इंधन प्राचीन वनस्पती आणि प्राण्यांऐवजी खुद्द खडकानेच तयार केले आहे.

ती विझत नाही. एखादे छिद्र दगडाने किंवा जॅकेटने झाका, म्हणजे ज्योत विझेल आणि ते उचलल्यावर पुन्हा दिसेल. ही युक्ती पर्यटकांमध्ये लोकप्रिय आहे आणि तुम्ही चपळ असाल तर ती निरुपद्रवी आहे. प्रत्येक छिद्रात बदल होतो. काही ज्वाला कालांतराने मंदावतात आणि काही मीटर अंतरावर नवीन ज्वाला उमलतात. आगीचे हे संपूर्ण क्षेत्र, जोपर्यंत कोणी त्याची नोंद ठेवली आहे, तोपर्यंत सतत जळत आहे, आणि हा खूप मोठा काळ आहे.

ऋतूमुळे यात खूप फरक पडतो. उन्हाळ्यात दिवसाच्या प्रकाशात ज्वाला फिकट असतात आणि सहज नजरेतून सुटतात, आणि चालताना खूप गरम होते. शरद ऋतू आणि हिवाळ्यात त्या अधिक तेजस्वी दिसतात, कारण हवा थंड असते आणि प्रकाशातील फरक अधिक स्पष्ट दिसतो. दमट हवामानामुळेही त्या अधिक स्पष्ट दिसतात. जवळजवळ प्रत्येकजण एका गोष्टीवर सहमत आहे — अंधार पडल्यावर या. संपूर्ण उतार नारंगी प्रकाशाच्या विखुरलेल्या बिंदूंमध्ये बदलतो, आणि तुम्हाला फुत्कार अधिक स्पष्टपणे ऐकू येईल.

ग्रीकांकडे याचे एक स्पष्टीकरण होते. कायमेरा हा एक राक्षस होता, ज्याचे डोके सिंहाचे, शरीर बकरीचे आणि शेपटी सापाची होती, आणि तो तोंडातून आग ओकत असे. होमरच्या मते तो या किनाऱ्यावरील प्राचीन प्रदेश असलेल्या लिसियामध्ये होता. बेलरोफोन या नायकाने पेगासस नावाच्या पंख असलेल्या घोड्यावर स्वार होऊन त्याला ठार मारले आणि नंतर त्या प्राण्याला जमिनीखाली गाडून टाकले. दंतकथेनुसार, या ज्वाला म्हणजे तोच राक्षस आहे जो अजूनही जमिनीखाली श्वास घेत आहे.

लोकांनी येथे आगीमुळेच घरे बांधली. ज्वालांच्या सभोवताली तुम्हाला घडवलेले दगड, भिंतींच्या रेषा आणि इमारतींचे लहान अवशेष आढळतील. प्राचीन अभ्यागतांनी या स्थळाचा संबंध अग्नी आणि धातूकामाचा ग्रीक देव हेफायस्टोसशी जोडला होता आणि या उतारावर एक पवित्र स्थळ होते. नंतर जवळच जुन्या दगडांचा पुनर्वापर करून एक ख्रिश्चन चर्च उभारण्यात आले. गवतात अर्धवट गाडलेले चौकोनी दगड आणि स्पष्टपणे नैसर्गिक नसलेल्या सपाट पायऱ्या शोधा.

असे म्हटले जाते की, खलाशी अनेकदा या ज्वालांचा उपयोग खूण म्हणून करत असत आणि रात्रीच्या वेळी, जेथे बंदरे कमी होती अशा किनाऱ्यावरून मार्गक्रमण करण्यासाठी त्यांच्यावरून जात असत. प्राचीन लेखकांनी या पर्वतावरील अग्नीचा उल्लेख केला आहे, तथापि त्याचा उपयोग कसा केला गेला याचे तपशील फारसे उपलब्ध नाहीत. या नौकानयनाच्या कथेला एक नोंद न मानता एक परंपरा माना. निश्चित गोष्ट ही आहे की, प्राचीन काळात ही आग ज्ञात होती, तिच्याबद्दल लिहिले गेले होते आणि तिला भेट दिली जात होती, ज्यामुळे ती भूमध्य समुद्रावरील सर्वात जुन्या आकर्षणांपैकी एक बनते.

स्थानिक कुटुंबे फार पूर्वीपासून या उतारांवर जनावरे चरण्यासाठी आणत आहेत आणि मोसमात वर जाताना वाटेत एक लहान चहाचे दुकान असते. अभ्यागत कधीकधी या झऱ्यांवर चहा बनवतात किंवा ब्रेड भाजतात. जर तुम्ही असे केले, तर सर्व काही आपल्यासोबत घेऊन जा. हे ठिकाण एका संरक्षित क्षेत्रात आहे, आणि आगीच्या ज्वाळांभोवती पडलेल्या कचऱ्यामुळे ते लवकर खराब होते. मुलांना जवळ ठेवा, आणि सैल कपडे व लांब केस उघड्या जागांपासून दूर ठेवा. ज्वाळा कमी उंचीच्या आहेत, पण ती खरी आग आहे.

परतीच्या प्रवासासाठी काही व्यावहारिक सूचना. खाली उतरण्याचा मार्ग वर चढण्याच्या मार्गापेक्षा अधिक कठीण आहे, कारण तुमचे डोळे आगीच्या प्रकाशाशी जुळवून घेतलेले असतात. चालायला सुरुवात करण्यापूर्वी अंधारात त्यांना एक मिनिट द्या. सँडलऐवजी योग्य तळवे असलेले बूट घाला. जर तुम्ही चिरालीहून पायी आला असाल, तर समुद्रकिनाऱ्याकडे परत जाणारा रस्ता देखील अंधारात आहे. अनेक गेस्टहाऊस संध्याकाळी शटल सेवा चालवतात, ज्याबद्दल निघण्यापूर्वी चौकशी करणे फायदेशीर ठरेल.

एक सपाट दगड शोधा, त्यावर बसा आणि काही मिनिटे हालचाल थांबवा. तुमच्या वर डोंगर काळाकुट्ट दिसेल. खाली, पाइनच्या झाडांमधून, तुम्हाला गावातून आणि त्याच्या पलीकडे समुद्राचा प्रकाश दिसू शकेल. जेव्हा या किनाऱ्यावरून पहिली जहाजे आली, तेव्हा तुमच्या सभोवतालच्या आगी जळत होत्या, आणि सकाळी तुमची बस निघून गेल्यानंतरही त्या जळतच असतील. तुम्ही भेट दिलेल्या फार कमी गोष्टी प्रामाणिकपणे असा दावा करू शकतात. मग तुमची मशाल उचला आणि जा.