अंताल्या संग्रहालय

तुमच्यामागे दरवाजे बंद होतात आणि रस्त्याचा आवाज नाहीसा होतो. उष्णतेची जागा थंड, कोरडी हवा घेते. चकचकीत फरश्या आणि उंच छतांवरून तुमच्या पावलांचे आवाज तुमच्याकडे परत येतात. प्रकाश मंद आणि एकाच दिशेने केंद्रित आहे, त्यामुळे संगमरवर उठून दिसतो आणि भिंती सावलीत विलीन होतात. दगडाच्या धुळीचा आणि साफसफाईच्या द्रवाचा मंद वास येतो. पुढे, एका लांब सभागृहाच्या दोन्ही बाजूंना तुमच्यापेक्षा उंच आकृत्यांची एक रांग वाट पाहत आहे.

हे संपूर्ण अंताल्या प्रदेशाचे पुरातत्व संग्रहालय आहे, आणि येथे इतर ठिकाणाहून आणलेल्या वस्तूंऐवजी, याच किनारपट्टीवर उत्खनन केलेल्या वस्तू ठेवल्या आहेत. त्यामुळेच या संग्रहालयाला एक विशेष महत्त्व प्राप्त होते. येथील जवळजवळ प्रत्येक वस्तू तुम्ही जिथे उभे आहात, तिथून काही तासांच्या आतच जमिनीतून बाहेर काढण्यात आली आहे. ही इमारत शहराच्या पश्चिम बाजूला, कोन्याल्टी रस्त्याजवळ आहे, तिच्या अगदी बाहेर ट्रामचा थांबा आहे आणि उतारावरून थोडे चालत गेल्यावर समुद्र आहे.

देव आणि सम्राटांच्या सभागृहातून सुरुवात करा. यापैकी बहुतेक पुतळे अंताल्याच्या पूर्वेकडील मैदानावर वसलेल्या पेर्गे या प्राचीन शहरातून आले आहेत, जिथे एका भव्य स्नानगृह संकुलात आणि नाट्यगृहात मोठ्या प्रमाणात शिल्पकला निर्माण झाली. या रोमन कलाकृती आहेत, त्यापैकी अनेक जुन्या ग्रीक मूळ कलाकृतींच्या प्रती किंवा आवृत्त्या आहेत. त्यांच्यामधून सावकाश चाला. वस्त्रे अशा प्रकारे कोरलेली आहेत की प्रत्येक आकृतीवर घड्या वेगवेगळ्या प्रकारे पडतात आणि त्वचेवरील संगमरवर गुळगुळीत पॉलिश केलेला आहे.

येथील एका पुतळ्याचा अलीकडचा इतिहास विलक्षण आहे. हेराक्लेसची एक मोठी मूर्ती, जी आपल्या गदेवर टेकलेली आणि थकलेली दिसत आहे, ती दोन भागांमध्ये सापडली होती. खालचा अर्धा भाग पेर्गे येथील उत्खननात सापडला. वरचा अर्धा भाग देशाबाहेर गेला होता आणि अमेरिकेतील एका संग्रहालयाच्या संग्रहात पोहोचला होता. एका दीर्घ कायदेशीर आणि राजनैतिक वादविवादानंतर, २०११ मध्ये वरचा भाग तुर्कस्तानला परत आणण्यात आला आणि खालच्या भागाला जोडण्यात आला. ही जोडणी स्पष्ट दिसते.

शवपेटिका कक्ष हे येथील दुसरे प्रमुख आकर्षण आहे. रोमन दगडी शवपेट्यांवर उठावदार कोरीवकाम केलेले असे आणि येथील अनेक शवपेट्यांवर हेराक्लेसची कर्मे एखाद्या कॉमिक स्ट्रिपमधील पॅनल्सप्रमाणे बाजूने रेखाटलेली दिसतात. सिंह, बैल आणि डुक्कर शोधा. इतर शवपेट्यांवर जड कोरीव फुलांच्या माळा असून त्यांच्यामध्ये लहान डोकी आणि आकृत्या आहेत. झाकणांचा आकार छतासारखा किंवा पलंगासारखा असे, ज्यावर मृत व्यक्ती पहुडलेली असे.

प्लान्सिया मॅग्ना नावाच्या स्त्रीचे पुतळे शोधा. ती दुसऱ्या शतकातील पर्गेची एक श्रीमंत नागरिक होती, जिने शहराच्या प्रवेशद्वाराच्या मोठ्या पुनर्बांधणीसाठी पैसे दिले होते आणि तेथील शिलालेखांमध्ये तिच्या सार्वजनिक पदांची नोंद आहे. तिच्या कुटुंबाने तिचे पुतळे उभारले आणि तिने तिच्या नातेवाईकांचे व शाही कुटुंबाचे पुतळे उभारले. एकाच व्यक्तीशी नाव, चेहरा आणि बांधकाम प्रकल्प जोडता येणे दुर्मिळ आहे.

आणखी एक आकृती सहज नजरेतून सुटणारी पण शोधण्यासारखी आहे — दोन रंगांच्या संगमरवरातून कोरलेली एक नृत्य करणारी स्त्री. शरीर एका दगडाचे आणि वस्त्र दुसऱ्या दगडाचे आहे, जे अशा प्रकारे कापून आणि बसवून तयार केले आहे की वस्त्र त्वचेपेक्षा वेगळ्या कापडाचे दिसते. शिल्पकारांनी रंगीत कापडाची नक्कल करण्यासाठी या तंत्राचा वापर केला. तिचे हात आणि डोके पुनर्संचयित केलेले आहेत किंवा गहाळ आहेत, परंतु शरीराची वळणदार रचना अजूनही स्पष्टपणे दिसते. ती सुद्धा पर्गे येथूनच आली होती.

पूर्वीच्या दालनांमध्ये खूप मोठ्या कालावधीचा आढावा घेतला आहे. दगडी अवजारे, हाडे आणि साध्या वस्तू अंताल्याच्या मागील पर्वतांमधील गुहांमधून आणल्या आहेत, ज्यात काराईनचाही समावेश आहे, जिथे लोकांनी प्रचंड मोठ्या कालावधीसाठी वास्तव्य केले होते. पुतळ्यांच्या दालनांपेक्षा या खोल्या अधिक शांत आहेत आणि त्यांची छायाचित्रे कमी काढली जातात. कोणी मंदिर बांधण्यापूर्वी किंवा देवतेची मूर्ती कोरण्यापूर्वी हजारो वर्षे हा किनारा वस्ती असलेला होता, याची आठवण या खोल्या करून देतात.

अनेक पेट्यांमध्ये नाणी आणि लहान वस्तू भरलेल्या आहेत. या प्रदेशात शतकानुशतके स्वतःची नाणी तयार केली जात होती आणि संग्रहालय काही प्रसिद्ध वस्तू परत मिळवण्याच्या प्रकरणांमध्ये सहभागी झाले आहे, ज्यात एल्माली जवळ सापडलेल्या प्राचीन चांदीच्या नाण्यांच्या मोठ्या साठ्याचा समावेश आहे, जो परदेशात तस्करी करून नेण्यात आला होता आणि नंतर १९९० च्या दशकात तुर्कस्तानला परत आणण्यात आला. जर तुम्हाला लहान वस्तू आवडत असतील, तर या खोल्यांमध्ये सावकाश फिरा — मोठ्या संगमरवरी मूर्तींपेक्षा दागिने, काचेच्या वस्तू आणि कांस्य वस्तू बारकाईने पाहिल्यास अधिक आनंद देतात.

पुढे बायझंटाईन आणि ख्रिश्चन दालने आहेत, ज्यात मूर्ती आणि चर्चमधील वस्तू आहेत. त्यामध्ये, संग्रहालयात याच किनाऱ्यावरील मायराचे चौथ्या शतकातील बिशप, संत निकोलस यांच्याशी संबंधित साहित्य प्रदर्शित केले आहे, ज्यांचे डेम्रे येथील चर्च या प्रदेशातील मुख्य तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे. त्यांच्याशी संबंधित हाडांचे तुकडे येथे एका अवशेषपेटिकेत ठेवलेले आहेत. संग्रहालयाचे गजबजलेले दालन आणि किनाऱ्यावरील ते शांत चर्च यांच्यातील संबंध लक्षात ठेवण्यासारखा आहे.

एक मानववंशशास्त्रीय विभाग अधिक अलीकडील शतके व्यापतो — गालिचे आणि किलिम, भरतकाम केलेले कपडे, घरगुती अवजारे, शस्त्रे आणि या प्रदेशातील ओटोमन काळातील जीवनातील वस्तू. जर तुम्हाला संपूर्ण संग्रहालय व्यवस्थित पाहायचे असेल, तर त्यासाठी सुमारे दोन तास वेळ द्या. येथे एक दुकान आणि एक कॅफे आहे, आणि बाहेर दगडांचे अधिक तुकडे असलेली एक बाग आहे. प्रवेशद्वारावर छायाचित्रणाचे नियम लावलेले आहेत. ट्राममुळे जुन्या शहरात फिरण्यासोबत याचा अनुभव घेणे सोपे होते.

या दालनांमधून फिरताना एक कल्पना लक्षात ठेवण्यासारखी आहे. प्राचीन जग म्हणजे केवळ पांढरा संगमरवर होता, अशी कल्पना करणे सोपे आहे. पण ते तसे नव्हते. पुतळे गडद रंगांनी रंगवलेले होते, भिंतींना गिलावा करून सजवले होते आणि फरशीवर हजारो लहान घडवलेल्या दगडांपासून बनवलेली दृश्ये होती. भूमध्यसागरीय प्रदेशातील संवर्धकांना आता अशा शिल्पांवर रंगाचे अंश आढळतात, जी आज उघडी दिसतात. त्या लांब सभागृहातील आकृत्यांजवळून जाताना ही गोष्ट लक्षात ठेवा आणि प्रदर्शनात ठेवलेल्या मोझॅकच्या फरशीकडे काळजीपूर्वक पाहा.

जाण्यापूर्वी, देवांच्या सभागृहात परत जा आणि एका टोकाला उभे राहा. रांगेकडे पाहा. या मैदानातील एका शहरात, कडक उन्हात, आपल्या दैनंदिन कामात व्यस्त असलेल्या लोकांसमोर या प्रत्येक आकृती बाहेर उभ्या होत्या. आता त्या जिथे बनवल्या गेल्या होत्या, तिथून काही किलोमीटर दूर, प्रकाशझोतात आणि नावे लावलेल्या अवस्थेत आत आहेत. जेव्हा तुम्ही बाहेर उन्हात पाऊल ठेवाल, तेव्हा तुम्ही त्याच भूभागातून चालत असाल जिथून त्या आल्या होत्या.