آکروپولیس پرگامون

اینجا تمام ایده، ارتفاع است. شما روی تپه‌ای صدها متر بالاتر از دشت ایستاده‌اید و باد به طور پیوسته به شما فشار می‌آورد و گرد و غبار، آویشن و سر و صدای دور شهر برگاما را در پایین به همراه دارد. ستون‌های مرمری، نور را در قله پشت سر شما می‌تابانند. از هر جهت، زمین، مزارع، آب‌های مخزن، تپه‌های دوردست، فرو می‌ریزد. مردمی که این شهر را ساختند، در درجه اول آسایش نمی‌خواستند. آنها می‌خواستند از همه جا دیده شوند و همه چیز را ببینند.

ظهور پرگامون مانند یک داستان ماجراجویی است. پس از مرگ اسکندر کبیر، سرداران او بر سر امپراتوری جنگیدند و یکی از آنها خزانه عظیمی را در این قلعه تپه‌ای ذخیره کرد و آن را به افسری به نام فیلیتاروس سپرد. او بی‌سروصدا پول را از آن خود کرد، یک سلسله تأسیس کرد و جانشینان او، آتالیدها، یک پادگان را به یکی از درخشان‌ترین پایتخت‌های جهان یونان در طول قرن‌های سوم و دوم پیش از میلاد تبدیل کردند. مجسمه‌سازان، محققان و مهندسان همگی همزمان روی این تپه کار می‌کردند.

یادگیری سلاح مورد علاقه این سلسله بود. خاندان آتالید کتابخانه‌ای ساختند که نویسندگان باستان آن را پس از کتابخانه اسکندریه در رتبه دوم قرار دادند. پلوتارک، قرن‌ها بعد، ادعا کرد که این کتابخانه ۲۰۰۰۰۰ طومار داشته است، رقمی که باید آن را به عنوان یک شایعه باستانی به جای موجودی در نظر گرفت. رقابت با مصر داستان معروفی را رقم زد. نویسندگان باستان می‌گویند، هنگامی که صادرات پاپیروس قطع شد، پرگامون نوشتن روی پوست حیوانات را که به طور خاص پردازش شده بودند، به کمال رساند. این ماده نام شهر، پرگامنا در لاتین، و پوست درخت در انگلیسی را به خود گرفت. هر چقدر هم که این داستان تزئین شده باشد، این کلمه واقعی است و امروز متعلق به شماست.

این کتابخانه در کنار محراب آتنا قرار داشت و می‌توانید در میان پایه‌های آن قدم بزنید. به دنبال ردیف‌هایی از سوراخ‌ها و طاقچه‌ها در دیوار باقی مانده باشید که ممکن است قفسه‌های چوبی را نگه داشته باشند. کتاب‌ها نیز پایان دراماتیکی داشتند. پلوتارک این ادعا را ثبت می‌کند که مارک آنتونی کل مجموعه را به عنوان هدیه‌ای برای پر کردن مجدد کتابخانه اسکندریه به کلئوپاترا داد. درست یا غلط، داستان نشان می‌دهد که این طومارها چه ارزشی داشتند. تمام پادشاهی‌ها با کتاب‌ها به یکدیگر چاپلوسی می‌کردند.

حالا تئاتر را پیدا کنید و به آرامی به آن نزدیک شوید. در دامنه تپه زیر تراس‌ها، با زاویه‌ای که بیشتر شبیه صخره است تا راه پله، پایین می‌رود و حدود ده هزار نفر گنجایش دارد. این تئاتر یکی از شیب‌دارترین تئاترهایی است که از دوران باستان باقی مانده است. اگر از پله‌ها بالا می‌روید، با احتیاط پایین بروید و نرده را در جایی که نرده وجود دارد، نگه دارید. از صحنه‌ای که در پایین قرار دارد، ردیف‌های بالایی به نظر در هوا معلق هستند. هر صندلی، حتی بلندترین آنها، منظره کاملی از دشت را نشان می‌داد.

یکی از تراس‌ها محراب بزرگ پرگامون را در خود جای داده بود که در قرن دوم پیش از میلاد ساخته شده و با کتیبه‌ای مرمرین از خدایان در حال نبرد با غول‌ها پیچیده شده بود، کتیبه‌ای که با حرکت و خشونتی حک شده بود که هنوز هم بازدیدکنندگان را شگفت‌زده می‌کند. کتیبه را اینجا نخواهید دید. مهندس آلمانی، کارل هومان، در سال ۱۸۷۸ شروع به حفاری آن کرد و مجسمه‌ها به برلین رفتند، جایی که در نهایت موزه‌ای به نام آنها نامگذاری شد. در خود تپه، پایه پله‌ای وسیع محراب باقی مانده است، با یک کاج که در کنار آن رشد کرده است. روی سکو بایستید و بقیه را در ذهن خود بازسازی کنید.

ستون‌های سفیدی که تاج قله را تشکیل می‌دهند، متعلق به معبد تراژان هستند که در زمان حکومت روم در اینجا ساخته شده و به امپراتورهایی که به عنوان خدا پرستش می‌شدند، تقدیم شده است. این بنا بر روی یک تراس مصنوعی عظیم قرار دارد که توسط اتاق‌های طاق‌دار نگه داشته شده است، قطعه‌ای مهندسی به اندازه سنگ مرمر بالای آن چشمگیر است. باستان‌شناسان بخشی از ستون را در قرن بیستم بازسازی کردند. از سکوی آن، بهترین منظره آکروپولیس را خواهید دید، در حالی که تئاتر زیر پایتان فرو می‌ریزد.

روم همه اینها را بدون نبرد به دست آورد. در سال ۱۳۳ پیش از میلاد، آخرین پادشاه، آتالوس سوم، بدون وارث درگذشت و تمام پادشاهی خود را طبق وصیت‌نامه‌اش به روم واگذار کرد. این میراث معاصران را شگفت‌زده کرد و مورخان هنوز در مورد انگیزه‌های او بحث می‌کنند. این پادشاهی به استان رومی آسیا تبدیل شد و پرگامون قرن‌ها به عنوان یک شهر ایالتی ثروتمند به حیات خود ادامه داد. امپراتوری‌های کمی تاکنون از طریق کاغذبازی دست به دست شده‌اند. این یکی این کار را کرد.

معروف‌ترین پسر پرگامون بعداً به دنیا آمد. جالینوس، که در سال ۱۲۹ میلادی در اینجا متولد شد، به تأثیرگذارترین پزشک دوران باستان، پزشک گلادیاتورها در زادگاهش و بعدها امپراتوران روم تبدیل شد. نوشته‌های او بیش از هزار سال بر طب اروپایی و خاورمیانه تسلط داشت. او در آسکلپیون، پناهگاه شفابخش در دشت پایین، آموزش دید، جایی که درمان شامل حمام‌های مختلط، استراحت، ورزش و تعبیر خواب بود. بقایای ستون‌دار آن را می‌توان پس از پایین آمدن از تپه، جداگانه بازدید کرد.

قله تپه مشکل آب داشت و راه‌حل آن هنوز مهندسان را شگفت‌زده می‌کند. سازندگان هلنیستی خط لوله‌ای را از کوه‌ها در کیلومترها به سمت شمال کشیدند و بخش پایانی آن به عنوان یک سیفون تحت فشار عمل می‌کرد و آب را از طریق لوله‌های آب‌بندی شده به ارگ می‌فرستاد. بدون پمپ، فقط جاذبه و فشار، با ریاضیات قرن دوم پیش از میلاد مدیریت می‌شد. هنگام پیاده‌روی، به یاد داشته باشید که هر فواره، حمام و باغی که در اینجا قرار دارد، روی آن خط پنهان جریان دارد.

در سال ۲۰۱۴، یونسکو پرگامون و چشم‌انداز لایه‌ای آن را به فهرست میراث جهانی اضافه کرد. لایه‌ها از اینجا به راحتی قابل خواندن هستند. در زیر آکروپولیس، تالار سرخ، مجموعه‌ای وسیع از معابد آجری از دوران روم، که بعدها به کلیسا تبدیل شد، قرار دارد. مناره‌های عثمانی در میان سقف‌های مدرن برگاما قد برافراشته‌اند. یک تله‌کابین از شیبی که ممکن است از آن بالا رفته باشید، بالا می‌رود. بیست و دو قرن شهر، در یک منظره.

یک بلوک مرمر آرام پیدا کنید و قبل از رفتن، لحظه‌ای بنشینید. باد در اینجا هرگز واقعاً متوقف نمی‌شود. وقتی کتابخانه پر بود، وقتی محراب دود می‌کرد، وقتی آخرین پادشاه وصیت‌نامه عجیب خود را امضا کرد، از این خط الراس عبور می‌کرد. در پایین، تراکتورها در دشت حرکت می‌کنند و شهر به بعدازظهر خود ادامه می‌دهد. پادشاهی‌ها موقتی از آب در می‌آیند. ارتفاع، نور و باد در تمام این مدت، مجموعه دائمی بودند.