دره راهبان پاشاباغ

در ابتدا اشتباه به نظر می‌رسند - خیلی مرتب و خیلی حساب‌شده. مخروط‌هایی از سنگ‌های کم‌رنگ در سراسر زمین مسطح پراکنده شده‌اند، هر کدام یک کلاهک سنگی تیره‌تر دارند و برخی دو یا سه کلاهک را روی گردنه‌های جداگانه حمل می‌کنند. باد بین آنها حرکت می‌کند و شن و ماسه و بوی گرد و غبار گرم شده توسط آفتاب را با خود حمل می‌کند. کفش‌هایتان روی شن‌های درشت آتشفشانی خرد می‌شوند. به سمت اولین برج بروید و اندازه آن مشخص می‌شود - بسیاری از آنها بلندتر از یک خانه هستند و زمانی مردم در آنها زندگی می‌کردند.

به پاشاباغ، که اغلب به آن دره راهبان می‌گویند، بین گورمه و آوانوس در قلب کاپادوکیا خوش آمدید. این نام به معنای تاکستان پاشا است - یک پاشا یک ارباب یا مقام عالی‌رتبه عثمانی بود - و تاک‌ها هنوز هم بین مخروط‌های سنگی رشد می‌کنند. خود برج‌ها به عنوان دودکش‌های پری شناخته می‌شوند. پاشاباغ برخی از بهترین‌ها را در کل منطقه دارد: بلند، با کلاهک قارچی و به طور معروف چند سر، با چندین کلاهک سنگی که از یک تنه مشترک جوانه زده‌اند.

دستور پخت آن ساده و آهسته است. فوران‌های آتشفشانی این سرزمین را با خاکستر نرمی که به توف کم‌رنگ تبدیل شده بود، لایه لایه کردند و سپس آن را با جریان‌های نازک‌تری از سنگ سخت‌تر پوشاندند. باران و باد لایه نرم را بسیار سریع‌تر از لایه سخت می‌خورند. هر جا که تخته‌ای از کلاهک باقی بماند، ستونی از توف را در زیر خود محافظت می‌کند در حالی که همه چیز در اطراف شسته می‌شود. نتیجه یک دودکش است: گردن نرم، کلاه سخت. وقتی کلاهک سرانجام واژگون می‌شود، مخروط محافظت نشده به سرعت فرسایش می‌یابد و چرخه از جای دیگری شروع می‌شود.

انسان‌ها دودکش‌ها را به معماری تبدیل کردند. در قرون بیزانس، راهبان زاهد این دره را آباد کردند و حجره‌هایی را در مخروط‌ها تراشیدند - به همین دلیل نام دره راهبان را به خود گرفت. آنها به دنبال تنهایی، به دنبال الگوی زاهدهای بیابانی مصر و سوریه، به آنجا آمدند. دودکش‌ها برج‌های آماده‌ای ارائه می‌دادند: یک راهب می‌توانست اتاقکی را در ارتفاعی بالاتر از زمین حفر کند که فقط با نردبان یا دستگیره‌های بریده شده قابل دسترسی بود و از دنیای پایین جدا زندگی می‌کرد.

معروف‌ترین ارتباط این دره با سنت سیمئون است. سیمئون اصلی - سیمئون استایلیتس - راهبی سوری در قرن پنجم بود که دهه‌ها بر فراز ستونی زندگی می‌کرد که در سراسر جهان مسیحیت مورد تحسین قرار می‌گرفت. زاهدهای کاپادوکیایی از این ایده با آنچه طبیعت در اختیارشان قرار می‌داد تقلید کردند: به جای ساختن ستون، به دودکش‌های سنگی نقل مکان کردند. یک دودکش سه‌سر در اینجا شامل یک نمازخانه و حجره اختصاص داده شده به سنت سیمئون است که اتاق‌های آن در ارتفاعات مختلف تراشیده شده و توسط یک میله باریک بالارونده به هم متصل شده‌اند.

می‌توانید وارد برخی از دودکش‌ها شوید. پله‌های تراشیده شده و دستگیره‌های فرسوده به اتاق‌های توخالی منتهی می‌شوند - سقف‌های دودی تیره، طاقچه‌هایی برای چراغ‌ها و پنجره‌های کوچکی که از میان سنگ ضخیم سوراخ شده‌اند. دهانه‌ها دره را با زوایای عجیبی قاب می‌کنند. کف‌ها در اثر دهه‌ها کفش بازدیدکنندگان صیقل داده شده‌اند، بنابراین هنگام پایین آمدن مراقب جای پای خود باشید که همیشه سخت‌تر از بالا رفتن است. در داخل، توجه کنید که سنگ چقدر هوا را خنک نگه می‌دارد. حجره یک زاهد هرگز راحت نبود، اما در این آب و هوا، سنگ مانند چادر عمل می‌کرد.

در میان مخروط‌ها، تاکستان پاشا هنوز تاکستان است. تاک‌های انگورِ کم‌ارتفاع و پراکنده، بدون نیاز به تیرک یا سیم، مستقیماً از خاک کم‌رنگ رشد می‌کنند و ریشه‌هایشان در اعماق زمین آتشفشانیِ رطوبت‌گیر قرار دارد. انگورهای اینجا مدت‌هاست که به کشمش، شراب و پکمز - نوعی شربت غلیظ انگور - تبدیل می‌شوند. در اواخر تابستان، ردیف‌ها میوه‌های رسیده را به نمایش می‌گذارند در حالی که گردشگران در مسیرهای بین آنها پرسه می‌زنند. این صحنه، تمام تاریخ دره را در یک قاب جای می‌دهد: کشاورزی و رهبانیت که در یک سنگ عجیب مشترک هستند.

یک دودکش در خدمت اقتدار مدرن بود. سال‌ها، یک پاسگاه ژاندارمری کوچک - یک ایستگاه پلیس روستایی - یک دودکش پری توخالی را در نزدیکی ورودی دره اشغال کرده بود، که مطمئناً یکی از غیرمعمول‌ترین ایستگاه‌های پلیس در هر کجا است. راهنماها به آن اشاره می‌کنند و عکاسان آن را دوست دارند. این جزئیات، حقیقتی را در مورد کاپادوکیه می‌گوید: در اینجا، حرکت به درون یک مخروط سنگی، کاری است که شما با یک مخروط سنگی انجام می‌دهید - چه یک زاهد قرون وسطایی باشید و چه یک گروهبان پلیس قرن بیستم.

دره جمع و جور است - یک ساعت آن را می‌پوشاند - اما نور آن را دگرگون می‌کند. صبح زود، سایه‌های بلند و بادکنک‌هایی را که از سمت گورمه بالای سرتان شناور هستند، به ارمغان می‌آورد. اواخر بعد از ظهر، توف را از سفید استخوانی به کهربایی تغییر می‌دهد. ظهر همه چیز را صاف می‌کند و مربیان تور را می‌آورد. مسیرها آزادانه در میان مخروط‌ها پرسه می‌زنند و یک سربالایی نزدیک ورودی، منظره‌ای وسیع از کل خوشه ارائه می‌دهد. ابتدا از آن بالا بروید، مسیر خود را برنامه‌ریزی کنید، سپس عمداً گم شوید.

با دقت نگاه کنید و فرسایش را در اواسط کار خواهید دید. برخی از دودکش‌ها ترد و پوشیده شده‌اند؛ برخی دیگر کلاه خود را از دست داده‌اند و به کنده‌های گرد تبدیل شده‌اند. باران پس از هر طوفانی، شیارهای تازه‌ای را در کناره‌های آنها ایجاد می‌کند. مقامات، شکننده‌ترین مناطق را حصارکشی کرده‌اند و اتاق‌های کنده‌کاری شده که ناامن تشخیص داده شده‌اند، بسته شده‌اند. این سازندها ابدی به نظر می‌رسند؛ آنها به هیچ وجه. هر کدام در حال فروپاشی آهسته خود هستند و دره‌ای که امروز می‌بینید، لحظه‌ای از یک فرآیند بسیار طولانی است.

پاشاباغ در کنار یک طبقه بزرگتر قرار دارد. درست در بالای جاده، زلوه، مجموعه‌ای از سه دره قرار دارد که روستاییان تا دهه 1950 در غارهای آن زندگی می‌کردند، زمانی که خطر ریزش سنگ باعث تخلیه شد. ساکنان در یک روستای جدید در همان نزدیکی اسکان داده شدند و زلوه به موزه‌ای روباز از خانه‌های غاری خالی، کلیساها و یک مسجد سنگی تبدیل شد. اگر می‌توانید از این دو با هم دیدن کنید: پاشاباغ دودکش‌ها را در مجسمه‌وارترین حالت خود نشان می‌دهد، در حالی که زلوه زندگی روستایی کامل در دل صخره را - در حافظه زنده - به تصویر می‌کشد.

قبل از رفتن، از شلوغ‌ترین مجموعه فاصله بگیرید و دودکشی پیدا کنید که هیچ‌کس در نزدیکی آن نباشد. در سایه آن بایستید. باد، شن و صبر این برج را ساخته‌اند؛ انسانی با کلنگ آهنی آن را به خانه تبدیل کرده است. هر دو نوع کار از جایی که ایستاده‌اید قابل مشاهده است - مخروط صافی که توسط آب و هوا شکل گرفته است، درگاه مرتبی که با دست بریده شده است. تاک‌ها همچنان در بین آنها در حال رسیدن هستند. وقتی به ورودی برمی‌گردید، مسیر طولانی را از میان ردیف‌ها طی کنید.