کاخ توپکاپی

در حیاط اول، شن‌ها زیر پایتان خرد می‌شوند و دما کاهش می‌یابد. درختان چنار قدیمی، نور بالای سرتان را به صورت تکه‌های شکسته نگه می‌دارند. می‌توانید صدای کلاغ‌ها، بوق کشتی از دوردست از بسفر و زمزمه آرام صف را بشنوید. بوی خاک مرطوب و چمن‌های کوتاه شده به مشام می‌رسد. اکثر کاخ‌ها خود را با یک راه پله بزرگ معرفی می‌کنند. این کاخ با یک پارک شروع می‌شود. این اولین چیزی است که باید در مورد توپکاپی درک کنید - اصلاً شبیه یک کاخ اروپایی نیست.

ساخت و ساز در سال ۱۴۵۹، چند سال پس از تصرف شهر توسط محمد دوم، آغاز شد. او می‌خواست در نقطه‌ای از زمین که شاخ طلایی، بسفر و دریای مرمره به هم می‌رسند، یک مقر حکومتی داشته باشد. سلاطین تقریباً چهار قرن در اینجا زندگی و حکومت کردند. سپس، در دهه ۱۸۵۰، دربار به کاخ جدید در دولماباهچه، کنار آب، نقل مکان کرد. توپکاپی به حال خود رها شد، برای مراسم استفاده می‌شد و در سال ۱۹۲۴ به عنوان موزه افتتاح شد.

این کاخ به جای یک بلوک عظیم، زنجیره‌ای از چهار حیاط است که هر کدام از قبلی خصوصی‌تر هستند. بین آنها دروازه‌هایی قرار دارد که زمانی افراد را فیلتر می‌کردند. آن را به عنوان مجموعه‌ای از فیلترها به جای یک ساختمان در نظر بگیرید. خدمتکاران و درخواست‌کنندگان فقط تا حدی پیش می‌رفتند. مقامات فراتر می‌رفتند. تعداد انگشت‌شماری از مردم به داخلی‌ترین طبقه رسیدند. طرح بنا به یک اردوگاه نظامی دائمی نزدیک‌تر است تا یک کاخ، و این تصادفی نیست.

حیاط دوم قلب عملیاتی امپراتوری بود. در اینجا آشپزخانه‌ها در یک طرف و تالار شورای امپراتوری در طرف دیگر قرار داشتند. آشپزخانه‌ها زمانی روزانه هزاران نفر را تغذیه می‌کردند و به دودکش‌های مخصوص به خود نیاز داشتند که هنوز هم می‌توانید آنها را در امتداد خط سقف بشمارید. آنها اکنون مجموعه کاخ از ظروف چینی را در خود جای داده‌اند - یکی از بزرگترین‌ها در هر کجا، که تا حدودی به این دلیل جمع‌آوری شده است که آشپزهای عثمانی برای ظروف سلادون ارزش قائل بودند و معتقد بودند که اگر غذا مسموم شود، رنگ آنها تغییر می‌کند.

به سمت تالار شورا قدم بردارید، جایی که وزرا برای اداره امور کشور ملاقات می‌کردند. به دیوار بالای صندلی‌ها نگاه کنید و پنجره کوچکی را ببینید که با یک شبکه طلایی پوشانده شده است. سلطان می‌توانست پشت آن بنشیند، بدون اینکه دیده شود، و به کل جلسه گوش دهد. هیچ کس در اتاق نمی‌دانست که آیا او در هر روز خاصی آنجا بوده است یا خیر. آن شبکه واحد، نحوه صحبت وزرا با یکدیگر را برای نسل‌ها شکل داده است. این یکی از مؤثرترین قطعات معماری در کاخ است.

دروازه سعادت به حیاط سوم منتهی می‌شود و پس از این نقطه، کارهای عادی متوقف شد. بلافاصله پشت دروازه، تالار ملاقات قرار دارد، یک غرفه کم ارتفاع که سلطان سفیران را در آنجا به حضور می‌پذیرفت. فرستادگان با بازوها که در دو طرف نگه داشته شده بودند، وارد می‌شدند. اتاق کوچکتر از آن چیزی است که بازدیدکنندگان انتظار دارند. قدرت در اینجا با محدودیت بیان می‌شد - چقدر اجازه داشتید نزدیک شوید، چقدر اجازه داشتید بمانید، آیا اصلاً با شما صحبت می‌شد یا خیر.

خزانه در این حیاط قرار دارد و جایی است که بیشتر صف‌ها تشکیل می‌شوند. این مجموعه شامل یک خنجر با سه زمرد بزرگ در دسته و یک الماس بسیار بزرگ است که با سنگ‌های کوچکتر احاطه شده است. هر دو نام و افسانه دارند. این خنجر در قرن هجدهم به عنوان هدیه‌ای دیپلماتیک برای یک حاکم ایرانی ساخته شد که قبل از تحویل آن کشته شد، بنابراین به کاخ بازگردانده شد و ماند.

در نزدیکی آن، اتاق‌هایی قرار دارند که یادگارهایی مرتبط با حضرت محمد (ص) در آنها نگهداری می‌شود و پس از سال ۱۵۱۷، زمانی که سلطان عثمانی کنترل شهرهای مقدس را به دست گرفت، به استانبول آورده شدند. یک شنل، یک مهر و اشیاء دیگر در اینجا نگهداری می‌شوند. از آن زمان، یک قاری قرآن را با صدای بلند در این اتاق‌ها می‌خواند و این رسم امروزه با یک قاری زنده ادامه دارد. عکاسی مجاز نیست. صرف نظر از اعتقاداتتان، هنگام عبور از آنجا صدای خود را پایین بیاورید.

حرمسرا به بلیط جداگانه نیاز دارد و ارزشش را دارد. این کلمه به سادگی به معنای بخش خصوصی و ممنوعه یک خانه است. این مکان، محل اقامت خانواده بود - سلطان، مادرش، همسرانش، فرزندانش و کارکنانی که به آنها خدمت می‌کردند. این مکان در طول قرن‌ها اتاق به اتاق رشد کرد، بنابراین نقشه آن تغییر می‌کند. راهروها ناگهان باریک می‌شوند. درگاه‌ها کوتاه هستند. شما بدون هیچ هشداری از تالارهای کاشی‌کاری شده به اتاق‌های ساده رنگ‌آمیزی شده می‌روید، زیرا سلاطین مختلف با سلیقه‌های مختلف خانه می‌ساختند.

قدرتمندترین فرد در حرمسرا اغلب سلطان نبود. مادرش، والده سلطان، آپارتمان‌ها و درآمد خودش را داشت. چندین نفر در دوران کودکی سلاطین جوان، امور دولتی را اداره می‌کردند. قرن هفدهم گاهی اوقات به عنوان دوره‌ای توصیف می‌شود که زنان این خانواده به طور مؤثر حکومت می‌کردند. به تفاوت اندازه بین اتاق‌های او و اتاق‌های دیگران توجه کنید. مساحت کف، معیار بسیار مستقیمی از جایگاه بود.

کاشی‌کاری در حرمسرا، دوره‌های زمانی گسترده‌ای را پوشش می‌دهد. برخی از پنل‌ها، بهترین آثار ایزنیک قرن شانزدهم هستند، با آبی‌های شفاف و آن قرمز معروف. برخی دیگر جایگزین‌های بعدی یا کاشی‌هایی هستند که از اروپا آورده شده‌اند. کیوسک دوقلو، که توسط ولیعهدها استفاده می‌شد، دارای برخی از بهترین سقف‌های این مجموعه است. آن شاهزاده‌ها اغلب سال‌ها در اینجا محبوس بودند، قادر به ترک آنجا نبودند و منتظر بودند تا بدانند که آیا حکومت خواهند کرد یا برکنار می‌شوند.

در حیاط چهارم، روی تراس، به پایان می‌رسد. در اینجا آلاچیق‌هایی در باغ وجود دارد که توسط سلاطین مختلف برای نشان دادن لشکرکشی‌های نظامی ساخته شده‌اند، با سقف‌های گنبدی و کرکره‌های چوبی منبت‌کاری شده. یکی از آنها پس از یک لشکرکشی نظامی در شرق ساخته شده است و دیوارهای آن از کف تا سقف با کاشی‌های آبی و سفید پوشیده شده است. در لبه تراس، یک سایبان کوچک طلاکاری شده قرار دارد که سلاطین برای افطار در ماه رمضان از آن استفاده می‌کردند. از تراس مرمری، تمام آبراه باز می‌شود - کشتی‌ها، کشتی‌ها، ساحل آسیایی آن سوی آن. به همین دلیل است که کاخ دقیقاً در اینجا قرار گرفته است.

برای یک دقیقه روی دیوار تراس بنشینید. همه چیز پشت سر شما بر اساس کنترل دسترسی ساخته شده است - چه کسی می‌توانست وارد شود، چه کسی می‌توانست نگاه کند، چه کسی می‌توانست صحبت کند. و با این حال، سلاطین مانند هر کس دیگری، برای تماشای آب به این لبه باز می‌آمدند. منظره تغییر زیادی نکرده است. کشتی‌ها متفاوت هستند، خط ساحلی پرتر است، اما نور روی بسفر همان کاری را می‌کند که همیشه انجام می‌داد. قبل از اینکه از دروازه‌ها برگردید، مدتی آن را تماشا کنید.