موزه‌های باستان‌شناسی استانبول

حیاط از شن و سنگ ساخته شده است و صدای قدم‌های خودتان کمی دیر به شما برمی‌گردد. ستون‌های شکسته در فضای باز، به صورت خطوط ناهموار چیده شده‌اند و علف‌ها از بین آنها بیرون زده‌اند. گربه‌ای روی یک سرستون رومی خوابیده است. در داخل، هوا فوراً تغییر می‌کند - خنک‌تر، خشک‌تر، و بوی ضعیف معدنی سنگ مرمر قدیمی و واکس کف را به همراه دارد. صداها تا مسافت زیادی در این سالن‌ها امتداد می‌یابند. کسی که دو اتاق آن طرف‌تر است، انگار کنار شما ایستاده است.

این یک موزه نیست، بلکه سه موزه است که حیاطی مشترک درست زیر کاخ توپکاپی دارند. ساختمان بزرگ با نمای ستون‌دار، مجموعه‌های کلاسیک را در خود جای داده است. ساختمان کوچک‌تری در مقابل، خاور نزدیک باستان را پوشش می‌دهد: بین‌النهرین، مصر و آناتولی قبل از ورود یونانیان. سومی یک غرفه کاشی‌کاری شده از دهه ۱۴۷۰ است که از قدیمی‌ترین ساختمان‌های عثمانی در شهر است و اکنون برای سرامیک استفاده می‌شود. یک بلیط هر سه را پوشش می‌دهد و بیشتر بازدیدکنندگان قبل از اینکه اتاق‌هایشان تمام شود، انرژی‌شان تمام می‌شود.

یک نفر مسئول بخش زیادی از آنچه خواهید دید، است. عثمان حمدی بیگ نقاش، باستان‌شناس و مدیر بود و از اواخر قرن نوزدهم این موسسه را اداره می‌کرد. او کاوش می‌کرد، جمع‌آوری می‌کرد و مهم‌تر از همه، قوانینی وضع می‌کرد. تحت نفوذ او، دولت عثمانی قوانین مربوط به آثار باستانی را سخت‌تر کرد، به طوری که اشیاء استخراج شده از قلمرو آن دیگر نمی‌توانستند به راحتی به خارج از کشور منتقل شوند. این تغییر دلیل پر بودن این اتاق‌ها است.

ابتدا به سراغ تابوت مرمری بروید که صحنه نبرد در کنار آن حک شده است. این تابوت تابوت اسکندر نام دارد و اسکندر بر روی آن، سوار بر اسب، در حال جنگ با ایرانیان ظاهر می‌شود. او هرگز در آن دفن نشده است. این مقبره تقریباً مطمئناً برای یک پادشاه محلی صیدا ساخته شده است که با حمایت اسکندر حکومت می‌کرد. این نام بیش از یک قرن است که به آن متصل مانده است زیرا راحت است و به این دلیل که گفتن جایگزین آن بسیار دشوارتر است.

حالا نزدیک‌تر شوید و در نور کم و شدید به حکاکی نگاه کنید. ردپایی از رنگ روی سنگ باقی مانده است - قرمز، زرد، آبی و بقایای یک بنفش. مجسمه‌های مرمر باستانی اغلب با رنگ‌های تند نقاشی می‌شدند و دنیای کلاسیک سفید در ذهن ما، اشتباهی است که در اثر هوازدگی ایجاد شده است. رنگ اصلی بسیار کمی در هیچ کجای دنیا باقی مانده است. روی این شیء، به اندازه‌ای باقی مانده که بتوانید آن را همانطور که صاحبش دیده، تصور کنید.

در کنار آن، مقبره دیگری از همان گورستان سلطنتی قرار دارد که زنان عزادار در بین ستون‌ها حک شده‌اند و هر کدام در حالتی کمی متفاوت قرار دارند. سپس به بیرون بروید و به جلوی ساختمان موزه نگاه کنید. معمار، طرح این تابوت‌ها را برای نما - ستون‌ها، سنگفرش، همان ریتم در جلو - گرفته است. ظرف از روی محتویات آن مدل‌سازی شده است. تعداد کمی از موزه‌ها به این سادگی آنچه را که مهمترین شیء داخل می‌دانند، بیان می‌کنند.

در ساختمان باستانی خاور نزدیک، در جعبه‌ای که به راحتی می‌توان از کنار آن عبور کرد، یک لوح گلی کوچک پوشیده از نوشته‌های گوه‌ای شکل قرار دارد. این لوح شرایط توافق صلح بین یک فرعون مصری و یک پادشاه هیتی را که پس از سال‌ها جنگ، بیش از سه هزار سال پیش، به توافق رسیده بودند، ثبت می‌کند. این لوح مرزها، بازگشت پناهندگان و وعده دفاع متقابل را مشخص می‌کند. یک نسخه از این متن در مقر سازمان ملل متحد آویزان است.

در نظر بگیرید که چگونه آن لوح به این اتاق رسیده است. این لوح از گل پخته شده بود و در بایگانی یک شهر هیتی در آناتولی مرکزی نگهداری می‌شد. شهر ویران شد و بایگانی سوخت و آتش به جای از بین بردن لوح‌ها، آنها را سخت کرد. اسنادی که در همان دوره روی پاپیروس نوشته شده بودند، مدت‌هاست که از بین رفته‌اند. شکننده‌ترین شیء این ساختمان دقیقاً به این دلیل سالم مانده است که ساختمانی که آن را در خود جای داده بود، سوخت. باستان‌شناسی پر از حوادثی است که به شکل آن یکی هستند.

اینجا چیزهای بسیار بیشتری وجود دارد و انتخاب کردن به جای تلاش برای دیدن همه چیز، ارزش دارد. پنل‌های آجری لعاب‌دار از بابل با حیوانات برجسته. پیکره‌های سنگی هیتی با چهره‌های سنگین و صبور. کتیبه‌ای که توسط کارگرانی که یک تونل آب زیر اورشلیم حفر کرده بودند و لحظه ملاقات دو تیمشان را در زیر زمین ثبت کرده بودند، حک شده است. مواد مصری و آشوری در امتداد یک راهرو. به خودتان اجازه دهید از کنار سه اتاق عبور کنید تا بتوانید ده دقیقه را در یکی از آنها بگذرانید. خستگی موزه واقعی است و در سالن‌هایی به پر بودن این اتاق‌ها، سریع‌تر به دست می‌آید.

در طبقه بالا در ساختمان اصلی، بخشی از شهر، لایه به لایه، از قبل از یونانیان تا دوره عثمانی را پوشش می‌دهد. به دنبال یک زنجیر آهنی سنگین بگردید. این زنجیر از استحکاماتی است که زمانی دهانه شاخ طلایی را در برابر کشتی‌های دشمن بسته بودند. حلقه‌ها ضخیم، زنگ‌زده و به طرز شگفت‌آوری بزرگ هستند. وقتی جلوی آن می‌ایستید، ایده بستن بندر با زنجیر دیگر افسانه‌ای به نظر نمی‌رسد و شبیه مهندسی به نظر می‌رسد.

بخش‌هایی از این مجموعه مدت‌هاست که در دست مرمت هستند و اتاق‌ها بدون هشدار زیادی باز و بسته می‌شوند. برخی از برچسب‌ها عالی هستند و برخی به یک خط منتهی می‌شوند. به جای عبور سریع از حیاط، آن را جدی بگیرید. بسیاری از قطعات محکم در فضای باز قرار دارند زیرا جایی در داخل وجود ندارد، از جمله تابوت‌ها، ستون‌های استوانه‌ای و کتیبه‌هایی که یک موزه کوچک‌تر در سالن اصلی خود قرار می‌دهد. یک کافه در زیر درختان وجود دارد. ده دقیقه آنجا بنشینید و اجازه دهید سنگ مرمر قبل از ورود به آخرین اتاق‌ها، ته نشین شود.

قبل از رفتن، به حیاط برگردید و لحظه‌ای بنشینید. بالای سرتان دیوار کاخ توپکاپی و در آن سوی آن گنبدهای شهر قدیمی قرار دارد. سنگ‌های اطرافتان از صیدا، بابل، اورشلیم و آناتولی آمده‌اند و توسط امپراتوری‌ای که دیگر وجود ندارد، به اینجا آورده شده‌اند تا در ساختمانی که توسط مردی ساخته شده که می‌خواست کشورش گذشته‌اش را حفظ کند، به کار گرفته شوند. گربه به پایتخت دیگری نقل مکان کرده است. وقتی بلند می‌شوید، صدای خرد شدن سنگریزه‌ها به گوش می‌رسد.