هیپودروم قسطنطنیه

بی‌حرکت بایستید و به میدان گوش دهید - صدای قدم‌ها روی سنگ، کبوترها، یک تراموا در دوردست. حالا همان فضا را تصور کنید که دیوار به دیوار پر از جمعیت خروشان است. تقریباً هزار سال، این مکان پر سر و صداترین مکان در قسطنطنیه بود. ارابه‌های چهار اسبه در مسیری که شما ایستاده‌اید، به شدت در هر دو انتها به هم می‌کوبیدند و با غرش برمی‌گشتند. تماشاگران از روی صندلی‌های سنگی ردیفی که در اطراف شما قرار داشتند، برای تیم‌های خود فریاد می‌زدند. استادیوم از بین رفته است. شکل آن هنوز زیر پاهای شماست.

این هیپودروم قسطنطنیه است - هیپودروم در یونانی به معنای میدان اسب‌دوانی است. یک میدان مسابقه از روزهای اولیه شهر در اینجا قرار داشت و هنگامی که کنستانتین کبیر در قرن چهارم شهر را به عنوان پایتخت خود بازسازی کرد، میدان را به مقیاس امپراتوری گسترش داد. تخمین‌ها در مورد ظرفیت آن متفاوت است، اما ده‌ها هزار نفر را در خود جای می‌داد. میدان مدرن، که میدان سلطان احمد یا آت میدانی - به زبان ترکی میدان اسب‌ها - نامیده می‌شود، طرح کلی قدیمی را حفظ کرده است. فضای باز طولانی که می‌بینید تقریباً دقیقاً از مسیر مسابقه باستانی پیروی می‌کند.

طرح کلی را تصور کنید. در مرکز مسیر، یک مانع ستون فقراتی بلند به نام اسپینا قرار داشت که با بناهای یادبود، مجسمه‌ها و جام‌های جمع‌آوری‌شده از سراسر امپراتوری تزئین شده بود. ارابه‌ها در اطراف آن می‌دویدند - هفت دور، خلاف جهت عقربه‌های ساعت، و احتمالاً در پیچ‌های تنگ، تصادف می‌کردند. امپراتور از جایگاه امپراتوری که مستقیماً به کاخ بزرگ متصل بود، تماشا می‌کرد تا بتواند بدون عبور از خیابان در مقابل مردم ظاهر شود. شرکت در مسابقات آزاد بود. اینجا جایی بود که حاکم و مردم در واقع یکدیگر را می‌دیدند.

طرفداران خود را در گروه‌هایی سازماندهی کردند که بر اساس رنگ تیم نامگذاری شده بودند - بالاتر از همه آبی‌ها و سبزها. آنها بخشی باشگاه ورزشی، بخشی حزب سیاسی، بخشی باند خیابانی بودند. امپراتورها از آنها استقبال می‌کردند، از آنها می‌ترسیدند و گاهی اوقات به خاطر آنها سقوط می‌کردند. در سال ۵۳۲، این گروه‌ها در شورش‌های نیکا علیه امپراتور ژوستینین متحد شدند. این قیام بخش زیادی از مرکز شهر، از جمله کلیسای قبلی در محل ایاصوفیه را سوزاند. در اینجا، در این میدان، پایان یافت، زمانی که نیروهای امپراتوری شورشیان را به دام انداختند و هزاران نفر از آنها را کشتند.

سه بنای یادبود از اسپینا هنوز پابرجا هستند و قدیمی‌ترین آنها شگفت‌انگیز است. ابلیسک مصری در مرکز میدان بیش از سه هزار سال پیش برای فرعون توتمس سوم تراشیده شده بود و در ابتدا در معبد کارناک قرار داشت. امپراتور تئودوسیوس در سال ۳۹۰ دستور داد آن را به اینجا منتقل کرده و بر روی یک پایه مرمری تراشیده شده قرار دهند. گرانیت صورتی هنوز هیروگلیف‌های واضحی را نشان می‌دهد که فرعون را ستایش می‌کنند. این ممکن است قدیمی‌ترین شیء ساخته دست بشر باشد که در هر کجای استانبول ایستاده است.

با پایه مرمری زیر ابلیسک وقت بگذرانید، زیرا یک سند است. پنل‌های تراشیده شده آن، تئودوسیوس و درباریانش را نشان می‌دهد که از جایگاه امپراتوری مسابقات را تماشا می‌کنند - تماشاگران، رقصندگان، نوازندگان و فرستادگان زانو زده که ادای احترام می‌کنند. یک پنل، خود ابلیسک را نشان می‌دهد که با طناب و جرثقیل به صورت عمودی کشیده می‌شود - تصویری سنگی از نصب خود ابلیسک. حکاکی فرسوده اما قابل خواندن است. شما به هیپودروم نگاه می‌کنید، همانطور که مخاطبان خود آن را شانزده قرن پیش می‌دیدند.

چند قدم آن طرف‌تر، یک کنده برنزی پیچ‌خورده - ستون مار - قرار دارد. این ستون از خود شهر قدیمی‌تر است. شهرهای یونانی پس از پیروزی خود بر ایرانیان در پلاتیا در سال ۴۷۹ پیش از میلاد، آن را قالب‌گیری کردند و به عنوان یک پیشکش شکرگزاری در محراب دلفی قرار دادند. سه مار برنزی در هم تنیده از زمین برخاستند و زمانی یک ظرف طلایی را نگه می‌داشتند. کنستانتین ستون را به پایتخت جدید خود آورد. سرهای مار تا دوران عثمانی باقی ماندند، سپس گم شدند - قطعه‌ای از یکی از آنها در موزه‌ای در شهر نگهداری می‌شود.

در انتهای میدان، سومین بنای یادبود، اوبلیسک دیواری - برجی ناهموار از بلوک‌های سنگی - قرار دارد. زمانی کاملاً متفاوت به نظر می‌رسید. امپراتور کنستانتین هفتم آن را در قرن دهم بازسازی کرد و آن را در صفحات برنزی طلاکاری شده‌ای که آفتاب را می‌گرفت، پوشاند. صلیبیون بعداً برنز را جدا کردند و طبق گزارش‌ها آن را برای سکه ذوب کردند. آنچه باقی مانده، هسته بنایی لخت است که در اثر آب و هوا سوراخ شده است. گفته می‌شود سربازان جوان عثمانی - ینی‌چری‌ها - برای نشان دادن مهارت و جسارت خود از آن بالا می‌رفتند.

بزرگترین گنجینه‌های هیپودروم که به زور به جا مانده‌اند. در سال ۱۲۰۴، ارتش جنگ صلیبی چهارم، قسطنطنیه را غارت کرد - ارتشی مسیحی که پایتختی مسیحی را غارت می‌کرد. در میان غنایم، چهار اسب برنزی طلاکاری شده وجود داشت که بالای دروازه‌های شروع این میدان ایستاده بودند. صلیبیون آنها را به ونیز فرستادند، جایی که بر روی نمای کلیسای سنت مارک نصب شدند. آنها تا به امروز در ونیز باقی مانده‌اند - نسخه‌های اصلی اکنون در داخل و کپی‌ها در بیرون نگهداری می‌شوند. بهترین مجسمه باقی مانده از این میدان بیش از هزار کیلومتر دورتر قرار دارد.

در زمان عثمانی‌ها، مسابقات اسب‌دوانی پایان یافت اما این فضا پابرجا ماند. در میدان، تمرینات اسب، مراسم، جشنواره‌ها و جشن‌های عروسی باشکوه برای شاهزادگان برگزار می‌شد که روزها با آکروبات و آتش‌بازی ادامه داشت. مسجد آبی در اوایل قرن هفدهم از یک طرف سر برآورد و سنگ از جایگاه‌های ویران شده به ساختمان‌های جدید راه یافت، همانطور که قرن‌ها چنین بود. در انتهای شمالی، یک فواره گنبدی شکل در سال ۱۹۰۰ به میدان رسید - هدیه‌ای از قیصر ویلهلم دوم آلمان به سلطان عثمانی، سقف آن با موزاییک طلایی پوشیده شده است.

یک قطعه عظیم از سازه اصلی در معرض دید پنهان است. به انتهای جنوبی و منحنی میدان بروید و از شیب پشت آن پایین نگاه کنید. زیربنای آجری عظیم آنجا، اسفندونه است - سکوی طاق‌داری که انتهای منحنی صندلی‌ها را بر روی زمین ناهموار نگه می‌داشت. طاق‌های آن با تمام قدرت، مهندسی رومی را به نمایش می‌گذارند و هنوز هم پس از قرن‌ها وزن را تحمل می‌کنند. اکثر بازدیدکنندگان هرگز صد متر اضافی را برای دیدن آن طی نمی‌کنند. انجامش دهید - این نزدیکترین جایی است که می‌توانید خود ورزشگاه را لمس کنید.

در هر جایی در امتداد محور طولی میدان، بازدید خود را به پایان برسانید. صندلی‌ها از بین رفته‌اند، سنگ مرمر در سه امپراتوری پراکنده شده است و چمن در جایی که تیرهای گردان قرار داشتند، رشد می‌کند. با این حال، این فضا هنوز کار قدیمی خود را انجام می‌دهد: مردم را جمع می‌کند. فروشندگان ذرت بو داده می‌فروشند، کودکان کبوترها را تعقیب می‌کنند، گروه‌های گردشگری بین بناهای تاریخی پرسه می‌زنند. روی سنگ‌های فرسوده بایستید، به تمام طول مسیر باستانی نگاه کنید و بگذارید میدان مدرن و میدان ناپدید شده، منظره یکسانی را اشغال کنند.