Ιππόδρομος της Κωνσταντινούπολης

Σταθείτε ακίνητοι και ακούστε την πλατεία — βήματα σε πέτρες, περιστέρια, ένα μακρινό τραμ. Τώρα φανταστείτε τον ίδιο χώρο γεμάτο τοίχο με ένα βρυχώμενο πλήθος. Για περίπου χίλια χρόνια, αυτό ήταν το πιο θορυβώδες μέρος στην Κωνσταντινούπολη. Άρματα με τέσσερα άλογα χτυπούσαν την ευθεία όπου στέκεστε, στριμώχνονταν δυνατά σε κάθε άκρο και επέστρεφαν βροντερά. Οι θεατές φώναζαν για τις ομάδες τους από κλιμακωτά πέτρινα καθίσματα που υψώνονταν γύρω σας. Το στάδιο έχει εξαφανιστεί. Το σχήμα του είναι ακόμα κάτω από τα πόδια σας.

Αυτός είναι ο Ιππόδρομος της Κωνσταντινούπολης — ιππόδρομος στα ελληνικά σημαίνει ιππόδρομος. Μια αρένα αγώνων βρισκόταν εδώ από τις πρώτες μέρες της πόλης, και όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος επανίδρυσε την πόλη ως πρωτεύουσά του τον τέταρτο αιώνα, επέκτεινε την αρένα σε αυτοκρατορική κλίμακα. Οι εκτιμήσεις για τη χωρητικότητά της ποικίλλουν, αλλά χωρούσε δεκάδες χιλιάδες. Η σύγχρονη πλατεία, που ονομάζεται Πλατεία Σουλτάν Αχμέτ ή At Meydanı — η Πλατεία των Αλόγων στα τουρκικά — διατηρεί το παλιό περίγραμμα. Ο μακρύς ανοιχτός χώρος που βλέπετε ακολουθεί σχεδόν ακριβώς την αρχαία πίστα αγώνων.

Φανταστείτε τη διάταξη. Στο κέντρο της διαδρομής υπήρχε ένα μακρύ φράγμα με σπονδυλική στήλη που ονομαζόταν σπίνα, διακοσμημένο με μνημεία, αγάλματα και τρόπαια που είχαν συγκεντρωθεί από όλη την αυτοκρατορία. Άρματα έτρεχαν γύρω του — επτά γύρους, αριστερόστροφα, με συγκρούσεις πιθανότατα στις κλειστές στροφές. Ο αυτοκράτορας παρακολουθούσε από ένα αυτοκρατορικό θεωρείο που συνδεόταν απευθείας με το Μεγάλο Παλάτι, ώστε να μπορεί να εμφανίζεται ενώπιον του λαού χωρίς να διασχίζει δρόμο. Η συμμετοχή στους αγώνες ήταν ελεύθερη. Εδώ ήταν το σημείο όπου ο ηγεμόνας και ο ηγεμόνας έβλεπαν ο ένας τον άλλον.

Οι οπαδοί οργανώθηκαν σε παρατάξεις που ονομάζονταν από τα χρώματα των ομάδων — πάνω απ' όλα οι Μπλε και οι Πράσινοι. Ήταν εν μέρει αθλητικός σύλλογος, εν μέρει πολιτικό κόμμα, εν μέρει συμμορία δρόμου. Οι αυτοκράτορες τους φλέρταραν, τους φοβόντουσαν και μερικές φορές έπεφταν εξαιτίας τους. Το 532, οι παρατάξεις ενώθηκαν εναντίον του αυτοκράτορα Ιουστινιανού στις ταραχές του Νίκα. Η εξέγερση έκαψε μεγάλο μέρος του κέντρου της πόλης, συμπεριλαμβανομένης της παλαιότερης εκκλησίας στη θέση της Αγίας Σοφίας. Τελείωσε εδώ, σε αυτήν την αρένα, όταν τα αυτοκρατορικά στρατεύματα παγίδευσαν τους ταραξίες και τους σκότωσαν κατά χιλιάδες.

Τρία μνημεία από τη σπίνα εξακολουθούν να υπάρχουν, και το παλαιότερο είναι εκπληκτικό. Ο αιγυπτιακός οβελίσκος στο κέντρο της πλατείας σκαλίστηκε πριν από περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια για τον Φαραώ Τούθμωση τον Τρίτο και αρχικά βρισκόταν στον ναό του Καρνάκ. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος τον μετέφερε εδώ και τον ανέβασε σε μια σκαλιστή μαρμάρινη βάση το 390. Ο ροζ γρανίτης εξακολουθεί να δείχνει καθαρά ιερογλυφικά που υμνούν τον Φαραώ. Μπορεί να είναι το παλαιότερο ανθρώπινο αντικείμενο που στέκεται οπουδήποτε στην Κωνσταντινούπολη.

Περάστε χρόνο με τη μαρμάρινη βάση κάτω από τον οβελίσκο, επειδή είναι ένα έγγραφο. Τα σκαλιστά πάνελ του δείχνουν τον Θεοδόσιο και την αυλή του να παρακολουθούν τους αγώνες από το αυτοκρατορικό θεωρείο - θεατές, χορευτές, μουσικούς και γονατιστούς απεσταλμένους που προσφέρουν φόρο τιμής. Ένα πάνελ δείχνει τον ίδιο τον οβελίσκο να σύρεται όρθιος με σχοινιά και βαρούλκα - μια πέτρινη εικόνα της δικής του εγκατάστασης. Το σκάλισμα είναι φθαρμένο αλλά ευανάγνωστο. Κοιτάτε τον Ιππόδρομο όπως τον είδε το δικό του κοινό, δεκαέξι αιώνες πριν.

Λίγα βήματα μακριά βρίσκεται ένα στριμμένο χάλκινο κούτσουρο - η Στήλη του Φιδιού. Είναι παλαιότερη από την ίδια την πόλη. Οι ελληνικές πόλεις το έχυσαν μετά τη νίκη τους επί των Περσών στις Πλαταιές το 479 π.Χ. και το έστησαν στο ιερό των Δελφών ως ευχαριστήρια προσφορά. Τρία αλληλένδετα χάλκινα φίδια υψώνονταν από το έδαφος και κάποτε στήριζαν ένα χρυσό σκεύος. Ο Κωνσταντίνος έφερε τη στήλη στη νέα του πρωτεύουσά. Τα κεφάλια των φιδιών επέζησαν μέχρι την οθωμανική εποχή, στη συνέχεια χάθηκαν - ένα σωζόμενο θραύσμα ενός φυλάσσεται σε μουσείο της πόλης.

Στο βάθος της πλατείας υψώνεται το τρίτο μνημείο, ο Τειχωμένος Οβελίσκος - ένας πρόχειρος πύργος από πέτρινους ογκόλιθους. Κάποτε φαινόταν εντελώς διαφορετικός. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Ζ΄ το ανακαίνισε τον δέκατο αιώνα και το περιέβαλε με επιχρυσωμένες χάλκινες πλάκες που έπιαναν τον ήλιο. Οι σταυροφόροι αργότερα απογύμνωσαν το χάλκινο, λέγεται ότι το έλιωσαν για να βγάλουν κέρματα. Αυτό που απομένει είναι ο γυμνός πυρήνας της τοιχοποιίας, που είχε λακκούβες από τον καιρό. Λέγεται ότι νεαροί Οθωμανοί στρατιώτες - γενίτσαροι - σκαρφάλωσαν σε αυτόν για να επιδείξουν την ικανότητα και την τόλμη τους.

Οι μεγαλύτεροι θησαυροί του Ιπποδρόμου άφησαν πίσω τους τη βία. Το 1204, ο στρατός της Δ΄ Σταυροφορίας λεηλάτησε την Κωνσταντινούπολη - ένας χριστιανικός στρατός λεηλάτησε μια χριστιανική πρωτεύουσα. Ανάμεσα στα λάφυρα ήταν τέσσερα επιχρυσωμένα χάλκινα άλογα που στέκονταν πάνω από τις πύλες εκκίνησης αυτής της αρένας. Οι σταυροφόροι τα έστειλαν στη Βενετία, όπου τοποθετήθηκαν στην πρόσοψη της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου. Παραμένουν στη Βενετία μέχρι σήμερα - τα πρωτότυπα φυλάσσονται τώρα σε εσωτερικούς χώρους, με αντίγραφα έξω. Το ωραιότερο σωζόμενο γλυπτό αυτής της πλατείας ζει πάνω από χίλια χιλιόμετρα μακριά.

Υπό την Οθωμανική κυριαρχία, οι ιπποδρομίες σταμάτησαν, αλλά ο χώρος επέζησε. Στο Μεϊντάνι φιλοξενούνταν ιππικές ασκήσεις, τελετές, φεστιβάλ και μεγάλοι γάμοι για πρίγκιπες που έτρεχαν για μέρες, με ακροβάτες και πυροτεχνήματα. Το Μπλε Τζαμί υψωνόταν κατά μήκος της μίας πλευράς στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα, και η πέτρα από τις ερειπωμένες κερκίδες βρήκε τον δρόμο της σε νέα κτίρια, όπως έκανε για αιώνες. Στο βόρειο άκρο, ένα θολωτό σιντριβάνι έφτασε το 1900 - ένα δώρο από τον Γερμανό Κάιζερ Γουλιέλμο τον Δεύτερο στον Οθωμανό σουλτάνο, με την οροφή του επενδεδυμένη με χρυσό μωσαϊκό.

Ένα τεράστιο κομμάτι της αρχικής κατασκευής κρύβεται σε κοινή θέα. Περπατήστε στο νότιο, καμπυλωτό άκρο της πλατείας και κοιτάξτε κάτω από την πλαγιά πίσω από αυτήν. Η τεράστια τούβλινη υποδομή εκεί είναι η σφενδόνη - η θολωτή πλατφόρμα που στήριζε το καμπύλο άκρο των καθισμάτων σε ανώμαλο έδαφος. Οι καμάρες της είναι ρωμαϊκή μηχανική σε πλήρη αντοχή, που εξακολουθεί να φέρει το βάρος της μετά από τόσους αιώνες. Οι περισσότεροι επισκέπτες δεν περπατούν ποτέ τα επιπλέον εκατό μέτρα για να τη δουν. Κάντε το - αυτό είναι το πιο κοντινό σημείο που μπορείτε να φτάσετε στο να αγγίξετε το ίδιο το στάδιο.

Τερματίστε οπουδήποτε κατά μήκος του μεγάλου άξονα της πλατείας. Τα καθίσματα έχουν εξαφανιστεί, το μάρμαρο είναι διάσπαρτο σε τρεις αυτοκρατορίες και το γρασίδι φυτρώνει εκεί που βρίσκονταν οι στύλοι στροφής. Ωστόσο, ο χώρος εξακολουθεί να κάνει την παλιά του δουλειά: συγκεντρώνει κόσμο. Οι πωλητές πουλάνε ψητό καλαμπόκι, τα παιδιά κυνηγούν περιστέρια, οι τουριστικές ομάδες περιπλανώνται ανάμεσα στα μνημεία. Σταθείτε στις φθαρμένες πέτρες, κοιτάξτε κάτω σε όλο το μήκος του αρχαίου στίβου και αφήστε τη σύγχρονη πλατεία και την εξαφανισμένη αρένα να καταλαμβάνουν την ίδια θέα.