موزه تمدن‌های آناتولی

از در که رد شوی، سر و صدای خیابان پشت سرت محو می‌شود. هوای داخل خنک و خشک است، همانطور که اتاق‌های سنگی ضخیم در تابستان خنک می‌مانند. نور از پنجره‌های کوچک بالای گنبدها به پایین می‌تابد. به صورت لکه‌های کم‌رنگ روی کف صیقلی فرود می‌آید. صدای قدم‌ها، زمزمه‌های آرام صداها و گاهی اوقات صدای کلیک دوربین را خواهید شنید. قبل از اینکه به چیزی نگاه کنید، لحظه‌ای درنگ کنید. این ساختمان قرن‌ها پارچه و ادویه می‌فروخته، قبل از اینکه حتی یک قفسه موزه هم داشته باشد.

شما داخل یک بدستن عثمانی ایستاده‌اید - یک بازار سرپوشیده که برای نگهداری و تجارت کالاهای ارزشمند ساخته شده بود. این بنا در قرن پانزدهم، در شیب درست زیر قلعه، ساخته شد. در کنار آن یک کاروانسرا، جایی که بازرگانان با حیوانات خود در آن اقامت داشتند، قرار دارد. آتش‌سوزی و بی‌توجهی در نهایت هر دو ساختمان را به گلوله‌های آتش تبدیل کرد. در سال‌های اولیه جمهوری ترکیه، دولت این ویرانه‌ها را برای نگهداری مجموعه‌های باستانی کشور انتخاب کرد. کار مرمت در طول دهه‌ها ادامه داشت.

نقشه ساده است، وقتی آن را بشناسید. در یک حلقه در گالری‌های بیرونی قدم بزنید و در زمان به جلو حرکت کنید. شکارچیان عصر حجر اول می‌آیند، سپس کشاورزان، سپس فلزکاران، و در نهایت امپراتوری‌ها. تالار گنبدی مرکزی سنگین‌ترین قطعات را در خود جای داده است - پنل‌های سنگی تراشیده شده که زمانی رو به دیوارهای شهرهای هیتی بودند. اگر زمان محدودی دارید، ابتدا حلقه را انجام دهید و تالار مرکزی را برای آخر نگه دارید. به این ترتیب مجسمه به عنوان یک نتیجه به جای یک وقفه به دست می‌آید.

قفسه‌های نوسنگی، موادی از چاتال‌هویوک، شهری کشاورزی در دشت قونیه، را در خود جای داده‌اند. مردم آنجا در خانه‌های خشتی گلی که به هم چسبیده بودند زندگی می‌کردند. خیابانی وجود نداشت. ساکنان از پشت بام‌ها بالا می‌رفتند و از طریق سوراخی با نردبان به خانه‌های خود می‌افتادند. آنها مردگان خود را زیر کف خانه‌های خود دفن می‌کردند. به دنبال پیکره کوچک نشسته با لوله‌های گوشت و دو حیوان در کنارش باشید. او اغلب الهه مادر نامیده می‌شود. باستان‌شناسان هنوز در مورد منظور او بحث می‌کنند.

یک نقاشی دیواری از همان شهر شایسته بررسی طولانی است. این نقاشی شبکه‌ای از جعبه‌ها را نشان می‌دهد، مانند خانه‌هایی که از بالا دیده می‌شوند، با شکلی در بالای آنها که اغلب به عنوان کوهی در حال فوران تعبیر شده است. برخی از محققان این را قدیمی‌ترین نقشه شناخته شده می‌دانند. برخی دیگر می‌گویند که جعبه‌ها صرفاً یک الگو هستند و کوه پوست پلنگ است. هیچ کس نمی‌تواند آن را حل کند. جلوی آن بایستید و خودتان تصمیم بگیرید که کدام خوانش قانع‌کننده‌تر به نظر می‌رسد. در هر صورت، کسی حدود ۹۰۰۰ سال پیش آن را روی دیواری نقاشی کرده است.

در اتاق‌های عصر برنز، به دنبال دیسک‌های برنزی روباز از مقبره‌های آلاچاهویوک باشید. گوزن‌ها و گاوهای نر در داخل دایره‌هایی که با میله‌هایی متقاطع شده‌اند، با حلقه‌های کوچکی که ممکن است صدا بدهند، ایستاده‌اند. آنها در گورها در کنار اشیاء طلایی و نقره‌ای یافت شده‌اند. کاربرد دقیق آنها مشخص نیست. نسخه‌های بزرگ شده این گوزن‌ها اکنون روی بناهای تاریخی اطراف آنکارا قرار دارند، به این معنی که ممکن است در مسیر خود به اینجا از کنار یکی از آنها عبور کرده باشید بدون اینکه آن را بشناسید. این طرح به یکی از نمادهای استاندارد باستان‌شناسی ترکیه تبدیل شده است.

بعد از آن دوره‌ای فرا می‌رسد که اکثر بازدیدکنندگان را شگفت‌زده می‌کند. تقریباً ۴۰۰۰ سال پیش، بازرگانان شهر آشوری آشور یک شبکه تجاری را در اعماق آناتولی اداره می‌کردند. پایگاه اصلی آنها در کولتپه، نزدیک قیصریه امروزی بود. آنها قلع و منسوجات مرغوب را با کاروان الاغ می‌آوردند و نقره و طلا را به خانه می‌بردند. نامه‌های آنها بر روی لوح‌های گلی باقی مانده است. برخی از لوح‌ها هنوز در داخل پاکت‌های گلی، باز نشده، مهر فرستنده به بیرون آنها زده شده است.

این نامه‌ها مربوط به امور دولتی نیستند. آنها از بدهی‌ها، تاخیر در ارسال محموله‌ها و دعواهای خانوادگی شکایت دارند. زنان برای شوهرانی که مدت زیادی از خانه دور بوده‌اند نامه می‌نویسند. بازرگانان در مورد نرخ بهره بحث می‌کنند. اینها صداهای عادی مردمی است که قبل از وجود امپراتوری هیتی زندگی می‌کردند و به این دلیل حفظ شده‌اند که خاک رس بهتر از کاغذ از آتش جان سالم به در می‌برد. موزه‌های بسیار کمی به شما اجازه می‌دهند تا این حد به مکاتبات خصوصی از هزاره دوم قبل از عصر حاضر نزدیک باشید.

هیتی‌ها از هاتوسا، شمال شرقی اینجا، بر آناتولی مرکزی حکومت می‌کردند. در تالار مرکزی، شیرها، ابوالهول‌ها و تابلوهای برجسته بلند حک شده از بازالت و سنگ آهک را خواهید یافت. پادشاهان با کفش‌های نوک تیز و کلاه‌های گرد ظاهر می‌شوند. خدایان بر پشت حیوانات ایستاده‌اند. برخی از قطعات از کارکامیش، نزدیک مرز مدرن سوریه، آمده‌اند. به حکاکی پاها و دست‌ها با دقت نگاه کنید - مجسمه‌سازان از برش‌های کم‌عمق و مطمئن استفاده کرده‌اند و سطوح هنوز هم آثار ابزار آنها را نشان می‌دهد.

پس از فروپاشی هیتی‌ها، فریگی‌ها در آناتولی غربی ظهور کردند. مواد آنها در اینجا عمدتاً از گوردیون می‌آید، جایی که یک تپه خاکی عظیم یک اتاق دفن چوبی را پوشانده بود. در داخل آن کاسه‌های برنزی، دیگ‌هایی با اتصالاتی به شکل سر و مبلمان چوبی منبت‌کاری شده با الگوهای هندسی ظریف وجود داشت. این تپه اغلب مقبره میداس نامیده می‌شود. در حقیقت، ساکن آن هرگز با قطعیت شناسایی نشده است و تاریخ، یک خویشاوند را محتمل‌تر از خود پادشاه افسانه‌ای می‌کند.

آخرین گالری‌ها متعلق به اورارتو، پادشاهی مستقر در اطراف دریاچه وان، است. فلزکاران اورارتویی کلاه ایمنی، سپر و کمربندهایی پوشیده از ردیف‌هایی از حیوانات و جنگجویان ساختند. در طبقه پایین، در قسمت‌های قدیمی‌تر ساختمان، بخش جداگانه‌ای مواد یونانی، رومی و بیزانسی را که در آنکارا و اطراف آن یافت می‌شود، نگهداری می‌کند. شهرت خود موزه هم کم نیست. در سال ۱۹۹۷، این موزه به عنوان موزه سال اروپا انتخاب شد، جایزه‌ای که این سالن بازار بازسازی‌شده را در فهرست بسیار کوتاهی قرار داد.

هنگام خروج، قبل از پایین رفتن از تپه، بیرون در توقف کنید. به دیوارهای قلعه بالای خط سقف نگاه کنید. ستون‌های رومی و بلوک‌های بیزانسی در آنها ساخته شده‌اند و هر کسی که به سنگ نیاز داشت، دوباره از آنها استفاده می‌کرد. سپس به شهر مدرنی که در دشت گسترده شده است نگاه کنید. هر چیزی که دیده‌اید در فاصله چند صد کیلومتری از این نقطه ساخته شده است. فاصله بین قدیمی‌ترین شیء داخل و ترافیک زیر پایتان کوتاه‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد.