کاخ دلماباغچه

قبل از اینکه ساختمان را ببینید، صدای آب را می‌شنوید. کشتی‌ها از تنگه بسفر عبور می‌کنند، مرغ‌های دریایی آنها را دنبال می‌کنند و موج‌ها با ریتمی یکنواخت به دیوار اسکله برخورد می‌کنند. دروازه‌ها از سنگ مرمر سفید هستند، آنقدر تراشیده شده‌اند که انگار شکر هستند. در داخل، شن‌ها جای خود را به چمن‌های هرس شده و بوی علف‌های هرس شده و نمک می‌دهند. نمای ساختمان چند صد متر در امتداد ساحل امتداد دارد. عمداً و تقریباً به طرز تهاجمی اروپایی است - و این کل بحث این مکان است.

با نام آن شروع کنید، زیرا این مکان را توضیح می‌دهد. دلمه باغچه به معنای باغ پر شده است. این بخش از خط ساحلی در ابتدا خلیج کم‌عمقی بود که ناوگان عثمانی در آن لنگر می‌انداخت. با گذشت زمان، با خاک پر شد و به باغ‌های امپراتوری تبدیل شد و غرفه‌های چوبی در آنجا ساخته شد. کاخی که به آن نگاه می‌کنید روی زمین ساخته شده قرار دارد. محکم‌ترین ساختمان استانبول روی خلیجی قرار دارد که کسی تصمیم به نابودی آن گرفت.

این بنا بین سال‌های ۱۸۴۳ تا ۱۸۵۶ برای سلطان عبدالمجید اول ساخته شد. معماران این بنا گارابت بالیان و پسرش نیکوگوس، از خانواده‌ای ارمنی بودند که نسل‌ها به عنوان معماران دربار خدمت می‌کردند. هدف آنها مشخص بود. سلطان اقامتگاهی می‌خواست که برای یک سفیر اروپاییِ مهمان، دقیقاً به عظمت کاخی در پاریس یا وین به نظر برسد. توپکاپی، با حیاط‌ها و غرفه‌هایش، دیگر آنچه را که می‌خواست، بیان نمی‌کرد.

بنابراین، این سبک به طور همزمان از همه جای اروپا وام گرفته شده است - ستون‌های کلاسیک، منحنی‌های باروک، گچ‌کاری‌های روکوکو، مبلمان فرانسوی، شیشه‌های بوهمی. عناصر عثمانی به جای تزئینات، در نقشه باقی مانده‌اند. هنوز یک سلاملیک، بخش عمومی خانه، و یک حرمسرا، بخش خصوصی خانواده، وجود دارد که تالار بزرگ بین آنها به آن متصل می‌شود. طرح‌بندی سنتی است. هر چیزی که روی سطح آن اعمال شده، وارداتی است.

هزینه ساخت و ساز فوق‌العاده بود و این بخشی از داستان است. ساخت و ساز در این مقیاس، در زمانی که امپراتوری به شدت از بانک‌های اروپایی وام می‌گرفت، در عرض یک نسل به بحران مالی منجر شد. مورخان هنوز در مورد اینکه کاخ چقدر سزاوار سرزنش است، بحث می‌کنند. چیزی که شکی نیست این است که خزانه‌داری کمی بعد از آن با مشکل جدی مواجه شد. این ساختمان همزمان هم نمایانگر اعتماد به نفس و هم نشانه‌ای از زوال است.

در داخل، پلکان کریستالی لحظه‌ای است که اکثر بازدیدکنندگان از راه رفتن دست می‌کشند. نرده‌ها از جنس شیشه تراش‌خورده هستند که در کارخانه فرانسوی باکارات ساخته شده‌اند و یک رشته پلکان عریض دوطرفه را زیر سقف شیشه‌ای نگه می‌دارند. نور از سقف پایین می‌آید و در امتداد نرده‌های شیشه‌ای عبور می‌کند. این پلکان حالتی نمایشی دارد و قرار هم بوده که همینطور باشد. سفیران با لباس فرم کامل از این پله‌ها بالا می‌رفتند، از بالا تماشا می‌شدند و می‌دانستند که تماشا می‌شوند.

این مسیر در نهایت به تالار تشریفات منتهی می‌شود و ارزش دارد قبل از ورود، سرعت خود را کم کنید. اتاق بسیار بزرگ است، با گنبدی بلند در بالای سر و ستون‌هایی در اطراف. لوستری از شیشه تراش‌خورده که صدها لامپ را حمل می‌کند و چندین تن وزن دارد، از مرکز آویزان است. این لوستر به عنوان یک هدیه دیپلماتیک از بریتانیا آمده است. گرمایش از کف، سالن را گرم می‌کرد، که در آن زمان یک راحتی غیرمعمول بود، و آکوستیک‌ها برای پذیرایی‌های دولتی طراحی شده بودند.

به پایین و بالا نگاه کنید. این کاخ مجموعه بسیار بزرگی از فرش‌های دستباف را در خود جای داده است که بسیاری از آنها در کارگاه‌های امپراتوری در هرکه، در ساحل مرمره، بافته شده‌اند. برخی از آنها قطعاتی تکی هستند که برای یک اتاق خاص اندازه شده‌اند. همچنین به سقف‌ها نگاه کنید - بسیاری از آنچه که به نظر می‌رسد نقش برجسته‌های حکاکی شده هستند، در واقع نقاشی‌های خیالی هستند که توسط دکوراتورهای اروپایی استخدام شده برای این کار انجام شده‌اند. به قرنیز نزدیک شوید و گاهی اوقات می‌توانید ببینید که این ترفند شکست می‌خورد.

در اینجا یک جزئیات ساعت وجود دارد که مردم را غافلگیر می‌کند. این کاخ مجموعه قابل توجهی از ساعت‌ها را در خود جای داده است و بسیاری از آنها ساعت پنج و نه دقیقه را نشان می‌دهند. این عیب نیست. مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، آخرین بیماری خود را در این کاخ گذراند و در 10 نوامبر 1938، در همان ساعت، در اتاق خوابی در اینجا درگذشت. ساعت‌ها متوقف شدند و این رسم همچنان حفظ شده است. می‌توانید از اتاق بازدید کنید. تخت با پرچم ترکیه پوشیده شده است.

همین واقعیت، کل ساختمان را دوباره قاب می‌کند. دلمه‌باغچه برای سکونت سلاطین ساخته شد و در نهایت به مکانی تبدیل شد که آخرین فصل امپراتوری و اولین فصل جمهوری در آن به پایان رسید. در سال‌های پایانی، آتاتورک از آن به عنوان محل کار استفاده می‌کرد و جلسات خود را در اینجا برگزار می‌کرد. دو نظام سیاسی، که در تضاد با یکدیگر بودند، هر دو از اتاق‌های یکسانی استفاده می‌کردند. مبلمان هرگز تغییر نکرد.

بخش حرمسرا در سمت دیگر قرار دارد و به مسیری جداگانه نیاز دارد. ساکت‌تر و به طور قابل توجهی ساده‌تر است. اتاق‌های خانوادگی، مهدکودک‌ها، اتاقی که مادر سلطان از آن استفاده می‌کرد و راهروهایی که بیشتر حس خانوادگی دارند تا تشریفاتی. تضاد، بخش مفید بازدید است. در اتاق‌های تشریفاتی، همه چیز طوری طراحی شده است که یک خارجی را تحت تأثیر قرار دهد. در اینجا، مردم صرفاً زندگی می‌کردند - مطالعه می‌کردند، می‌خوابیدند، فرزندان خود را بزرگ می‌کردند، منتظر اخبار از جناح دیگر بودند.

باز هم در بیرون، در امتداد آب در باغ قدم بزنید. استخرهای زینتی، قوها و یک برج ساعت در نزدیکی دروازه اصلی وجود دارد که در دهه 1890 تحت نظر یک سلطان بعدی ساخته شده است. از اسکله می‌توانید کاخ را آنطور که قرار بود دیده شود ببینید: از قایقی که به آنجا می‌رسید. هر کسی که از بسفر بالا می‌رفت، ابتدا با این دیوار سفید سنگی روبرو می‌شد و دلیل قرار دادن آن اینجا به جای تپه هم همین بود.

قبل از رفتن، یک دقیقه کنار نرده بایستید. پشت سرتان ساختمانی است که خیلی تلاش کرد دنیا را به چیزی متقاعد کند. در مقابلتان، بسفر بی‌تفاوت، با تانکرها و کشتی‌های مسافربری و قایق‌های ماهیگیری کوچک که بین دو قاره در حال عبور هستند، به حرکت خود ادامه می‌دهد. کاخ بیش از یک قرن است که این رفت و آمد را زیر نظر دارد. خودتان هم مدتی آن را تماشا کنید، سپس از طریق دروازه مرمری به داخل شهر معمولی برگردید.