ساگالاسوس

نفس عمیق بکشید و ببینید هوا چقدر رقیق و تمیز است. شما حدود یک و نیم هزار متر بالاتر، در دامنه‌های شیب‌دار جنوبی کوه‌های توروس ایستاده‌اید. باد از میان سنگ‌های مرمر شکسته عبور می‌کند. در پایین، کف دره در مزارع و شهر کوچک آغلاسون گسترده شده است. و جایی جلوتر از شما - گوش دهید - آب در حال پاشیدن است. این صدا بعداً اهمیت پیدا خواهد کرد. ساگالاسوس یک شهر رومی در آسمان است و با آب روان به بازدیدکنندگان خوشامد می‌گوید.

مردمی که اولین شهر را در اینجا ساختند، پیسیدیایی‌ها بودند، کوهنوردان سرسخت کوهستانی با شهرت جنگجویان. آنها این مکان گیج‌کننده را عمداً انتخاب کردند. شیب به آنها دفاع می‌داد، چشمه‌های سرد به آنها آب می‌داد و ارتفاع به آنها منظره‌ای از هر مسیری می‌داد. شهرهای ساحلی ثروتمند و آسیب‌پذیر بودند. ساگالاسوس سخت بود - دسترسی به آن دشوار، کشاورزی در آن دشوار و حمله به آن بسیار دشوار. این جغرافیای سرسخت هر اتفاقی را که پس از آن رخ داد، شکل داد.

یکی از بازدیدکنندگان حاضر نشد دلسرد شود. در سال ۳۳۳ پیش از میلاد، اسکندر کبیر در طول راهپیمایی خود از طریق آناتولی با ارتش خود از راه رسید. مورخان باستان ثبت کرده‌اند که پیسیدی‌ها در ارتفاعات با او روبرو شدند و سربازانش مجبور بودند در سربالایی با مدافعانی که هر صخره‌ای را می‌شناختند، بجنگند. او به هر حال شهر را تصرف کرد. این تمایزی عجیب است، اما واقعی است: شیبی که امروز نفستان را در آن حبس می‌کنید، زمانی موفق‌ترین فرمانده نظامی تاریخ باستان را به چالش می‌کشید.

در زمان روم، این دژ کوهستانی به یک شاهکار تبدیل شد. ساگالاسوس مورد توجه امپراتوران قرار گرفت و هادریان آن را به عنوان اولین شهر پیسیدیا گرامی داشت، عنوانی که با افتخار تبلیغ می‌کرد. بناهای مرمری در تراس‌هایی از شیب بالا می‌رفتند - دو آگورا، یک ساختمان شورا، حمام‌ها، معابد، فواره‌ها، یک کتابخانه. برای یک شهر کوهستانی ایالتی، جاه‌طلبی بسیار زیاد بود. غرور مدنی در اینجا یک ورزش رقابتی بود و بازیکنان ثروت خود را صرف سنگ می‌کردند.

حالا آن صدای پاشیدن را تا آگورای بالایی دنبال کنید، زیرا به چیزی تقریباً غیرمنطقی منتهی می‌شود. فواره آنتونین - دیواری عظیم از ستون‌ها، طاقچه‌ها و مجسمه‌های قرن دوم - مدت‌ها پیش در اثر زلزله فرو ریخت. باستان‌شناسان آن را از هزاران قطعه اصلی بازسازی کردند و در سال ۲۰۱۰ آب را دوباره وصل کردند. آب سرد چشمه کوهستانی اکنون دوباره از همان کانال باستانی جاری می‌شود. شما یک فواره رومی را تصور نمی‌کنید. شما صدای آن را می‌شنوید.

کاوش‌های اینجا عادت دارند غول‌ها را پیدا کنند. در سال ۲۰۰۷، در ویرانه‌های حمام‌های رومی، باستان‌شناسان قطعاتی از یک مجسمه عظیم امپراتور هادریان را کشف کردند - سری تقریباً یک متری و پاهای صندل‌پوش عظیم. سال بعد، یک سر عظیم مارکوس اورلیوس در همان نزدیکی پدیدار شد. این یافته‌ها در سراسر جهان خبرساز شدند. نسخه‌های اصلی در موزه بوردور به نمایش گذاشته شده‌اند، اما در آوارهایی که امروزه می‌توانید از کنار آنها عبور کنید، پیدا شده‌اند.

از پله‌ها بالاتر بروید و به تئاتر می‌رسید که در نزدیکی بالای شهر قرار دارد. این تئاتر می‌توانست جایی نزدیک به نه هزار نفر را در خود جای دهد و ردیف‌های آن بالای یک آبشار با کوه‌ها به عنوان پس‌زمینه آویزان هستند. با دقت نگاه کنید، خواهید دید که سازندگان هرگز آن را به طور کامل تمام نکرده‌اند - بلوک‌ها با آخرین حکاکی‌های ناقص، دقیقاً همان جایی که سنگ‌تراشان قرن‌ها پیش آنها را قرار داده‌اند، این طرف و آن طرف افتاده‌اند. روی یک ردیف بلند بنشینید و نفس تازه کنید. تماشاگران رومی نیز همین کار را می‌کردند.

ساگالاسوس همچنین برای امرار معاش کار می‌کرد. این شهر سفال‌های لعاب‌دار قرمز مرغوب را که باستان‌شناسان آنها را به عنوان سفال قرمز ساگالاسوس می‌شناسند، به صورت انبوه تولید می‌کرد و قرن‌ها آن را به سراسر مدیترانه شرقی صادر می‌کرد. تخت‌های سفالی محلی یک چهارم کارگاه‌ها و کوره‌ها را تغذیه می‌کردند. بشقاب‌ها و فنجان‌های ساخته شده در این دامنه کوه در مکان‌های باستانی در سرزمین‌های دوردست پیدا شده‌اند. اگر فواره چهره شهر بود، سفالگری چک حقوقی آن بود - یک شهر کارخانه‌ای با سنگ مرمر.

پایان از زیر زمین آمد. زلزله‌های شدید در قرن‌های ششم و هفتم رخ داد و طاعون و ناامنی در همان دوران منطقه را فرا گرفت. بازماندگان به تدریج به سمت دره، جایی که امروز آغلاسون قرار دارد، رانده شدند. این شهر هرگز به طور جدی بازسازی یا غارت نشد - خیلی بلند، خیلی دورافتاده. خاک به آرامی از دامنه‌ها پایین رفت و خیابان‌ها را مدفون کرد. آنچه ساگالاسوس را ویران کرد، آن را نیز مانند یک بایگانی مهر و موم شده در ارتفاع، حفظ کرد.

این بایگانی به درستی در سال ۱۹۹۰ افتتاح شد، زمانی که تیمی به رهبری دانشگاه بلژیکی لوون کاوش‌های سیستماتیکی را آغاز کرد که تا به امروز ادامه دارد. رویکرد آنها این مکان را در بین باستان‌شناسان مشهور کرد: بازسازی بناهای تاریخی با استفاده از سنگ‌های اصلی در هر کجا که ممکن بود. فواره دستاورد امضای آنهاست. هر تابستان، محققان برای برداشتن گوشه دیگری از خاک بازمی‌گردند. آنچه امروز می‌بینید شاید بخشی از شهر باشد - بقیه هنوز در زیر دامنه تپه منتظر است.

به این مکان پیاده‌روی آهسته‌ای که لازم است را بدهید. تراس‌ها با مسیرهای سنگی و پله‌ها به هم متصل می‌شوند و هر پاگرد، دره زیرین را دوباره قاب می‌کند. به دنبال ساختمان شورا، کتابخانه با کف موزاییکی و خیابان طولانی ستون‌دار باشید. در اینجا هوا برنامه را تعیین می‌کند - خورشید می‌تواند در عرض چند دقیقه به باد سرد تبدیل شود، حتی در تابستان. آب همراه داشته باشید، کفش‌های واقعی بپوشید و مرتباً بچرخید. منظره پشت سر شما نیمی از معماری است.

قبل از اینکه به پایین بروید، یک بار دیگر جایی بایستید که بتوانید صدای فواره را بشنوید. آن صدا هجده قرن را پیمود تا به شما برسد - خاموش شده توسط زلزله، مدفون شده در زیر خاک، و دوباره با دستان صبور آزاد شده. کوه‌هایی که ارتش‌ها را شکست دادند، اکنون از شهری مرمرین خالی و یک شیر آب رومیِ در حال کار محافظت می‌کنند. هوای سرد را در کف دست‌هایتان ببلعید. در دره، زندگی جریان داشت. در اینجا، به طرز شگفت‌انگیزی، تکه کوچکی از آن بازگشته است.