Υπόγεια Πόλη Ντερινκούγιου

Κάντε ένα βήμα κάτω στη σήραγγα και η θερμοκρασία πέφτει. Ο αέρας γίνεται δροσερός και μεταλλικός, σαν το εσωτερικό ενός πηγαδιού. Ήχοι ισιώνουν - τα βήματά σας, η ανάσα σας, το χάος της ομάδας μπροστά. Η οροφή αναγκάζει τους ψηλότερους επισκέπτες να σκύψουν. Το φως της ημέρας εξαφανίζεται πίσω σας μέσα σε δευτερόλεπτα, αντικατασταμένο από σειρές ηλεκτρικών λαμπτήρων. Κάπου παρακάτω, το πέρασμα συνεχίζει να κατεβαίνει - και να κατεβαίνει ξανά. Μπαίνεις στο Ντερινκούγιου, την βαθύτερη υπόγεια πόλη που έχει ανασκαφεί στην Καππαδοκία, και ο επιφανειακός κόσμος δεν θα σε ακολουθήσει.

Ντερινκούγιου σημαίνει βαθύ πηγάδι στα τουρκικά, και η σύγχρονη πόλη από πάνω παίρνει το όνομά της από τα φρέατα που διαπερνούν αυτό το έδαφος. Η υπόγεια πόλη φτάνει σε βάθος περίπου 85 μέτρων. Περιέχει πολλά επίπεδα. ένα τμήμα είναι ανοιχτό στους επισκέπτες, φωτισμένο και αεριζόμενο, ενώ άλλα τμήματα παραμένουν κλειστά. Κανείς δεν είναι σίγουρος πόσους ανθρώπους θα μπορούσε να χωρέσει. Οι εκτιμήσεις φτάνουν τις χιλιάδες, και ορισμένοι ισχυρισμοί είναι πολύ υψηλότεροι. Ακόμα και οι προσεκτικοί αριθμοί περιγράφουν μια πραγματική πόλη: κατοικίες, κουζίνες, στάβλοι, αποθήκες, πηγάδια και ένας τόπος λατρείας - όλα υπόγεια.

Η σύγχρονη ανακάλυψη είναι μια διάσημη τοπική ιστορία. Το 1963, ένας κάτοικος που ανακαίνιζε το σπίτι του έσπασε έναν τοίχο και βρήκε ένα πέρασμα πίσω του - μετά ένα άλλο δωμάτιο, και μετά σκάλες που οδηγούσαν προς τα κάτω. Η ανασκαφή αποκάλυψε επίπεδο μετά επίπεδο και ο χώρος άνοιξε για τους επισκέπτες μέσα σε λίγα χρόνια. Οι χωρικοί χρησιμοποιούσαν από καιρό ρηχά δωμάτια σπηλαίων ως κελάρια και δροσερές αποθήκες. Αυτό που βρισκόταν βαθύτερα, κάτω από τα υπόγειά τους, εξέπληξε ακόμη και τους ίδιους. Η πόλη ζούσε στην οροφή μιας κρυμμένης πόλης.

Ποιος την έσκαψε πρώτος; Η ειλικρινής απάντηση: αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια πολλών αιώνων και οι αρχές είναι θολές. Μερικοί ερευνητές εντοπίζουν τους πρώτους θαλάμους στους Φρύγες, έναν λαό της Ανατολίας που κυβέρνησε αυτήν την περιοχή πριν από σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια. Άλλοι επισημαίνουν ακόμη παλαιότερες συνήθειες σκαψίματος στο μαλακό ηφαιστειακό βράχο. Αυτό που είναι καλά εδραιωμένο είναι η μεγάλη επέκταση υπό τους Χριστιανούς της Βυζαντινής εποχής, περίπου από τον έβδομο αιώνα και μετά, όταν οι επιδρομές σάρωσαν την Ανατολία και ολόκληρες κοινότητες χρειάζονταν κάπου να εξαφανιστούν. Η πόλη που διασχίζετε είναι ως επί το πλείστον έργο τους.

Οι οχυρώσεις εξακολουθούν να φυλάνε τους διαδρόμους. Σε καίρια σημεία θα περάσετε από τεράστιες στρογγυλές πόρτες — τροχούς από σκληρό βράχο σε σχήμα μυλόπετρας που μπορούσαν να κυλιστούν κατά μήκος του περάσματος από μέσα. Μια μικρή τρύπα στο κέντρο μπορεί να επέτρεπε στους υπερασπιστές να παρακολουθούν την απέναντι πλευρά — ή να περνούν ένα δόρυ μέσα από αυτήν. Οι πόρτες μπορούσαν να ανοίξουν μόνο από την προστατευμένη πλευρά. Σε συνδυασμό με σήραγγες που είχαν σκαφτεί σκόπιμα χαμηλά και στενά, αναγκάζοντας τους εισβολείς να σκύβουν σε σειρά, έκαναν την πόλη σχεδόν αδύνατη για εισβολή.

Η αναπνοή ήταν ο πραγματικός θρίαμβος της μηχανικής. Κάθετοι άξονες διασχίζουν όλο το βάθος της πόλης, μετακινώντας τον αέρα στα χαμηλότερα επίπεδα. Σταθείτε κάτω από έναν και κοιτάξτε ψηλά — μπορείτε να νιώσετε το ρεύμα στο πρόσωπό σας. Οι άξονες λειτουργούσαν και ως πηγάδια, φτάνοντας στο νερό πολύ πιο κάτω, και μερικά πηγάδια φέρεται να μην άνοιγαν καθόλου στην επιφάνεια, προστατεύοντας την τροφοδοσία από δηλητηρίαση κατά τη διάρκεια μιας πολιορκίας. Ο καθαρός αέρας, το καθαρό νερό και η παχιά πέτρινη μόνωση διατηρούσαν την πόλη βιώσιμη — μια συνεχή δροσιά στο κελάρι, τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα.

Τα δωμάτια σας λένε πώς λειτουργούσε η καθημερινή ζωή. Στάβλοι κοντά στα ανώτερα επίπεδα προστάτευαν ζώα — οι φάτνες τους είναι σκαλισμένες στους τοίχους στο ύψος του ρύγχους. Οι κουζίνες είναι συγκεντρωμένες εκεί όπου ο καπνός μπορούσε να φτάσει στους αεραγωγούς. Οι οροφές τους είναι μαύρες από αρχαία αιθάλη. Θα περάσετε από πατητήρια κρασιού και λαδιού, κόγχες για πιθάρια αποθήκευσης και μακριές κοινόχρηστες αίθουσες. Βαθύτερα βρίσκεται ένας σταυροειδής χώρος που αναγνωρίζεται ως εκκλησία. Η πίστη ήρθε στο υπέδαφος με όλα τα άλλα - τίποτα ουσιαστικό δεν έμεινε στην επιφάνεια.

Η πόλη δεν ήταν μόνιμη κατοικία. Ήταν καταφύγιο για έκτακτες ανάγκες - χρησιμοποιήθηκε όταν στρατοί ή επιδρομείς διέσχιζαν το οροπέδιο και έφευγαν ξανά όταν περνούσε ο κίνδυνος. Οι κοινότητες μπορεί να έμεναν κάτω για εβδομάδες, γι' αυτό και η αποθήκευση και το νερό είχαν τόσο μεγάλη σημασία. Η χριστιανική κληρονομιά της περιοχής ήταν μακρά: μια ελληνόφωνη χριστιανική κοινότητα ζούσε σε αυτήν την περιοχή μέχρι το 1923, όταν η ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας έβαλε τέλος σε μια παρουσία πολλών αιώνων. Η αναχώρησή τους έκλεισε το τελευταίο κεφάλαιο των ανθρώπων που γνώριζαν καλύτερα αυτές τις σήραγγες.

Το Ντερινκούγιου δεν είναι το μόνο. Υπόγεια καταφύγια αινιγματιάζουν την Καππαδοκία - πάνω από εκατό είναι γνωστά, από μεμονωμένα κρυφά δωμάτια μέχρι πολυεπίπεδες πόλεις. Κοντά στο Καϊμακλί βρίσκεται το άλλο σπουδαίο ανασκαμμένο παράδειγμα, που απλώνεται εκεί που το Ντερινκούγιου σκάβει βαθιά. Οι ντόπιοι λένε ότι μια σήραγγα αρκετών χιλιομέτρων συνδέει τις δύο πόλεις. Οι ερευνητές έχουν βρει μεγάλα περάσματα, αλλά η πλήρης διαδρομή δεν έχει ποτέ ανοιχτεί από άκρη σε άκρη. Αντιμετωπίστε ολόκληρη τη σήραγγα ως μια ιστορία με κάποια πέτρα πίσω της.

Μια επίσκεψη είναι φυσική. Τα περάσματα είναι χαμηλά, οι σκάλες είναι απότομες και ορισμένες σήραγγες σύνδεσης απαιτούν περπάτημα σκυμμένο για δεκάδες μέτρα. Τα βέλη σηματοδοτούν ξεχωριστές μονόδρομες διαδρομές προς τα κάτω και προς τα πάνω. Αν οι στενοί χώροι σας ενοχλούν, σκεφτείτε προσεκτικά πριν κατεβείτε - η επιστροφή αντίθετα στο ρεύμα είναι δύσκολη. Η θερμοκρασία παραμένει δροσερή όλο το χρόνο, οπότε φέρτε ένα στρώμα ακόμα και το καλοκαίρι. Και σταματήστε μερικές φορές για να αφήσετε το πλήθος να προχωρήσει. Μόνοι για μια στιγμή σε έναν πλαϊνό θάλαμο, θα ακούσετε αυτό που άκουσαν οι κάτοικοι: σχεδόν τίποτα απολύτως.

Αξίζει να θυμηθούμε γιατί υπάρχουν όλα αυτά. Κανείς δεν σκαλίζει μια πόλη από βράχο για λόγους ευκολίας. Κάθε μέτρο κόπηκε από ανθρώπους που περίμεναν κίνδυνο και προετοιμάστηκαν γι' αυτόν - υπομονετικά, για γενιές. Ωστόσο, αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο τους επισκέπτες δεν είναι η ζοφερή κατάσταση αλλά η τάξη: αερισμός, νερό, φαγητό, λατρεία, όλα μελετημένα. Υπό την απειλή, αυτές οι κοινότητες δεν διασκορπίστηκαν. Οργανώθηκαν και έσκαψαν.

Όταν σκαρφαλώνετε πίσω προς την είσοδο, παρατηρήστε τη στιγμή που επιστρέφει η μέρα - μια απαλή λάμψη πίσω από μια γωνία, μετά μια πόρτα, και μετά η πλήρης λάμψη του ανατολίτικου ήλιου. Οι περισσότεροι επισκέπτες σταματούν και ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους. Αφιερώστε ένα δευτερόλεπτο για να νιώσετε τη ζεστασιά στο δέρμα σας και τον άνεμο που σταματήσατε να αντιλαμβάνεστε κάτω από το έδαφος. Οι άνθρωποι που είχαν καταφύγει εδώ σκαρφάλωναν προς το ίδιο φως όταν ο κίνδυνος περνούσε, μετά από μέρες ή εβδομάδες κάτω από τον ουρανό. Η ανάδυση ήταν το παν. Η πόλη πετυχαίνει κάθε φορά που οι κάτοικοί της βγαίνουν ξανά έξω.