Kızkalesi

Staan by die waterlyn en kyk reguit uit. 'n Kasteel staan op 'n klein eilandjie 'n kort entjie van die see af, met mure wat direk uit die see uitrys sonder 'n strand en geen landingsplek daaronder nie. Die water tussen jou en dit is vlak, warm en baie helder, en dit beweeg in stadige bande van turkoois oor ligte sand. Meeue roep van die torings af. Golwe klap teen die basis van die mure met 'n hol geluid wat jy van die kus af kan hoor.

Die naam in Turks beteken nooienskasteel. Verskeie plekke in Turkye dra daardie naam, so wees duidelik oor watter een jy kyk. Dit is die seekasteel aan die Mediterreense kus oos van Mersin, nie die klein toring in die Bosporus in Istanbul nie. Hier vul die vesting 'n hele eiland. Die mure volg die vorm van die rots, met ronde en vierkantige torings wat langs hulle gespasieer is, en die see kom tot by die klipwerk aan elke kant.

Draai nou om en kyk langs die kus. Daar is 'n tweede kasteel, op land, net 'n paar honderd meter weg. Die twee is as 'n paar gebou en het as een stelsel gewerk en die hawe tussen hulle bewaak. Plaaslike verslae sê 'n verhoogde pad of 'n ketting het eens oor die gaping geloop. Of dit nou presies is of nie, die bedoeling is duidelik van waar jy staan. Niks kon hierdie baai binnegaan sonder om tussen twee stelle mure deur te gaan nie.

In die antieke tyd is hierdie plek Corycus genoem, en dit was 'n besige hawe. Skepe het goedere gelaai wat van die binnelandse plato af deur die bergpasse agter die kus gebring is. Een uitvoerproduk het die naam ver weg bekend gemaak. Romeinse skrywers het die saffraan geprys wat in hierdie distrik gekweek is, versamel van krokusblomme op die rotsagtige grond bokant die dorp. Saffraan was duur, lig om te dra en maklik om te verkoop. 'n Klein hoeveelheid het vir 'n lang reis betaal.

Die kastele wat jy sien, het hul huidige vorm in die Middeleeue aangeneem. Bisantynse bevelvoerders het die terrein versterk, en later het die Armeense heersers van die Koninkryk van Silisië dit gehou. Daardie koninkryk is gevorm deur Armeniërs wat suidwaarts in hierdie berge getrek het en 'n staat langs hierdie kus gebou het. Kruisvaardervlote het hier aangedoen. Nog later het Turkse beyliks en toe die Ottomane beheer oorgeneem. Die klipwerk toon dit. Blokke van baie verskillende groottes en periodes is in dieselfde mure geplaas.

Daar is 'n legende verbonde aan die eiland, en almal hier ken dit. Tradisie sê dat 'n heerser deur 'n fortuinverteller gewaarsku is dat sy dogter aan 'n slangbyt sou sterf. Om haar te beskerm, het hy 'n kasteel op 'n eiland gebou waar geen slang haar kon bereik nie. 'n Mandjie vrugte is later van die vasteland na haar gedra. 'n Slang was daarin versteek. Die storie bestaan in baie weergawes langs hierdie kus, en dit is eerder folklore as rekord.

Om na die eiland uit te kom, is deel van die ervaring. Sterk swemmers steek van die strand af oor, en klein bote ry die reis in die somer vir enigiemand anders. Binne is die kasteel dakloos en oop na die lug. Gras en distels groei tussen gevalle blokke. Jy kan dele van die muur klim en dele van die roete stap. Van daar bo af lyk die vasteland naby en laag, en die verskil tussen 'n veilige eiland en 'n gewone strand word baie duidelik.

Die landkasteel gee 'n stadiger voorkoms. Die mure is gedeeltelik gebou uit hergebruikte antieke materiaal, en jy kan die bewyse sonder enige opleiding raaksien. Kolomskagte lê sywaarts in die messelwerk soos stompe. Gesnyde blokke sit onderstebo. Daar is spore van kapelle binne die omheining, en poorte met verslete drempels. Middeleeuse bouers hier was nie lui nie. Gekapte klip was duur, en 'n verwoeste Romeinse dorp langsaan was die goedkoopste steengroef beskikbaar.

Stap of ry 'n entjie landinwaarts en jy sal die antieke begraafplaas vind. Honderde grafte is in die plat kalksteen uitgekap, saam met klipsarkofage wat tussen die ruigtes staan. Sommige dra gekerfde reliëfs van die mense wat daarin begrawe is, uitgebeeld in alledaagse klere, soms met gereedskap van hul vak. Ander het Griekse inskripsies wat amper glad verslyt is. Dit is 'n groot, stil, stil terrein, en dit gee 'n beter idee van die bevolking hier as die kastele.

Hierdie kus het meer kalksteenverrassings naby. Nie ver weg is twee enorme sinkgate nie, gevorm waar grotdakke ineengestort het, plaaslik bekend as Hemel en Hel. 'n Lang trap lei af na die groter een, waar 'n verwoeste kapel onderaan staan. Nog 'n ineengestorte vallei verder langs bevat die oorblyfsels van 'n antieke dorp op sy rand. As jy 'n halwe dag het, verbind hierdie plekke natuurlik met die kastele in een roete.

Die moderne dorpie is klein en seisoenaal. In die somer vul die strand met gesinne van Mersin en Adana wat die binnelandse hitte ontsnap, en die teetuine kyk na die eiland sodat almal aandete eet terwyl hulle na 'n vesting kyk. In die winter is dit amper leeg, en die kasteel staan daar buite in grys weer sonder dat iemand dit dophou. Beide weergawes is die moeite werd om te sien. Die tweede een wys jou hoe die eiland vir die grootste deel van sy bestaan gelyk het.

Voordat jy vertrek, sit op die sand op die punt waar die water die naaste aan die eiland is en hou vir 'n oomblik op praat. Kyk hoe die golwe die voet van daardie mure bereik, oor en oor, presies soos hulle elke dag gedoen het sedert die klippe gelê is. Niemand het daar vir 'n baie lang tyd gewoon nie. Die see het dit nie opgemerk nie. Voel die warm sand onder jou hande, staan dan op en loop terug langs die strand.