Έφεσος

Το μάρμαρο κάτω από τα πόδια είναι γυαλισμένο και ελαφρώς ολισθηρό. Δύο χιλιάδες χρόνια ποδιών έχουν φθαρεί την επιφάνεια του δρόμου λεία, και μετά τη βροχή γίνεται πραγματικά επικίνδυνη. Στη μέση της ημέρας το φως αντανακλάται πάνω της, και ολόκληρη η λεωφόρος λάμπει κατάλευκα. Τα τζιτζίκια διατηρούν έναν σταθερό ήχο από τα πεύκα στην πλαγιά. Κάπου μπροστά μια ομάδα ακολουθεί έναν οδηγό, και οι φωνές τους αντηχούν παράξενα ανάμεσα στα όρθια τείχη. Η Έφεσος είναι δυνατή, φωτεινή και σκληρή κάτω από τα πόδια.

Αυτή ήταν μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της ρωμαϊκής ανατολής. Οι εκτιμήσεις για τον πληθυσμό της ποικίλλουν και οι αρχαιολόγοι είναι προσεκτικοί μαζί τους, αλλά η πόλη κατατάσσεται μεταξύ των μεγαλύτερων της αυτοκρατορίας. Είχε λιμάνι, θέατρο για δεκάδες χιλιάδες, πλακόστρωτους και με κιονοστοιχίες δρόμους, δημόσιες τουαλέτες, λουτρά, σιντριβάνια και βιβλιοθήκη. Τα περισσότερα από αυτά που περπατάτε σήμερα είναι ρωμαϊκά, αν και η τοποθεσία ήταν ήδη παλιά μέχρι τότε και είχε κατοικηθεί για αιώνες.

Η Βιβλιοθήκη του Κέλσου είναι το κτίριο σε κάθε φωτογραφία, και αξίζει την προσοχή. Κατασκευάστηκε στις αρχές του δεύτερου αιώνα, με έξοδα του Γάιου Ιουλίου Ακύλα, προς τιμήν του πατέρα του, Κέλσου, ενός Ρωμαίου κυβερνήτη αυτής της επαρχίας. Αυτό που βλέπετε είναι μια πρόσοψη - δύο ορόφους από κίονες, με αγάλματα στις κόγχες ανάμεσά τους. Το εσωτερικό ήταν μια ενιαία αίθουσα επενδεδυμένη με εσοχές για την αποθήκευση των ειλητίων. Ένας διπλός τοίχος που κρατιόταν υγρός μακριά από τα βιβλία.

Δύο λεπτομέρειες κάνουν αυτό το κτίριο ασυνήθιστο. Πρώτον, ο Κέλσος είναι θαμμένος μέσα σε αυτό, σε μια ταφή κάτω από το δάπεδο. Η ταφή μέσα στα τείχη της πόλης κανονικά δεν επιτρεπόταν, επομένως αυτή ήταν μια σημαντική εξαίρεση. Δεύτερον, η πρόσοψη είναι ένα κομμάτι οπτικής μηχανικής. Οι κεντρικοί κίονες είναι μεγαλύτεροι από αυτούς στις άκρες και η βάση καμπυλώνει πολύ ελαφρώς προς τα πάνω στη μέση. Το αποτέλεσμα κάνει το κτίριο να φαίνεται πλατύτερο και μεγαλοπρεπέστερο από το πραγματικό του αποτύπωμα.

Η πρόσοψη που βλέπετε ανακατασκευάστηκε. Κατέρρευσε πριν από πολύ καιρό, πιθανώς σε σεισμό, και τα κομμάτια ήταν σε σωρό για αιώνες. Αυστριακοί αρχαιολόγοι το ξαναχτίστηκαν κατά τη δεκαετία του 1970 χρησιμοποιώντας τα αρχικά μπλοκ. Η μέθοδος ονομάζεται αναστύλωση και επιτρέπει την επανατοποθέτηση μόνο πεσμένου πρωτότυπου υλικού. Τα αγάλματα στις κόγχες είναι αντίγραφα. Τα πρωτότυπα μεταφέρθηκαν στη Βιέννη πολλά χρόνια νωρίτερα και παραμένουν σε ένα μουσείο εκεί.

Ανηφορικά από τον δρόμο του λιμανιού βρίσκεται το Μεγάλο Θέατρο, σκαμμένο στην πλαγιά του λόφου. Είναι πολύ μεγάλο. Τα καθίσματα συνήθως έχουν χωρητικότητα περίπου 25.000 ατόμων, και ακόμη και όρθιοι στο κάτω μέρος μπορείτε να νιώσετε την κλίμακα. Ανεβείτε στη μέση και στρίψτε. Ο ευθύς δρόμος από κάτω εκτείνεται δυτικά προς αυτό που κάποτε ήταν το λιμάνι. Τα πλοία ξεφόρτωναν εκεί και οι επιβάτες περπατούσαν σε αυτόν τον δρόμο κατευθείαν στην πόλη.

Το θέατρο εμφανίζεται στην Καινή Διαθήκη. Το Βιβλίο των Πράξεων περιγράφει μια αναταραχή στην Έφεσο που αφορούσε αργυροχόους που κατασκεύαζαν μικρά ασημένια ιερά της θεάς Άρτεμης. Διαφώνησαν με το κήρυγμα του Παύλου, υποστηρίζοντας ότι απειλούσε το επάγγελμά τους, και ένα πλήθος συγκεντρώθηκε στο θέατρο. Ό,τι και να κάνετε για την αφήγηση, υποδεικνύει κάτι πραγματικό. Η λατρεία της Άρτεμης εδώ ήταν μια μεγάλη και κερδοφόρα βιομηχανία, με εργαστήρια, προσκυνητές και αναμνηστικά.

Ο ίδιος ο ναός είναι η μεγάλη απουσία. Βρισκόταν σε επίπεδο έδαφος κοντά στο σύγχρονο Σελτσούκ, και οι αρχαίοι συγγραφείς τον θεωρούσαν ανάμεσα στα επτά θαύματα. Ξαναχτίστηκε περισσότερες από μία φορές και τελικά έπεσε εκτός χρήσης. Σήμερα, ο χώρος είναι ένα βαλτώδες πεδίο με μια μόνο κολόνα, συναρμολογημένη από διάσπαρτα τύμπανα, συχνά με μια φωλιά πελαργού στην κορυφή. Πηγαίνετε ούτως ή άλλως. Η αντίθεση μεταξύ της φήμης και των ερειπίων είναι όλο το νόημα της επίσκεψης.

Τα Σπίτια με Τερματοειδή Διαρρύθμιση χρειάζονται ξεχωριστό εισιτήριο, και το αποπληρώνουν. Αυτά ήταν τα σπίτια πλούσιων οικογενειών, χτισμένα στην πλαγιά του λόφου σε τετράγωνα, το ένα πάνω στο άλλο. Στο εσωτερικό υπάρχουν ψηφιδωτά δάπεδα, βαμμένοι τοίχοι με πάνελ κόκκινου και κίτρινου, μαρμάρινη επένδυση, αυλές και κανάλια θέρμανσης κάτω από τα δάπεδα. Μια σύγχρονη στέγη καλύπτει ολόκληρο το συγκρότημα, και ένα σύστημα υπερυψωμένων διαδρόμων σας επιτρέπει να κοιτάτε κάτω στα δωμάτια. Ο βαμμένος σοβάς είναι η έκπληξη εδώ.

Μικρά πράγματα κουβαλούν την καθημερινότητα. Υπάρχει μια δημόσια τουαλέτα με ένα μακρύ πάγκο από πέτρινα καθίσματα και ένα κανάλι τρεχούμενου νερού από κάτω. Τα ταμπλό παιχνιδιών είναι χαραγμένα σε πλακόστρωτες πλάκες όπου περίμεναν οι άνθρωποι. Τα δάπεδα των καταστημάτων κατά μήκος του μαρμάρινου δρόμου διατηρούν κομμάτια ψηφιδωτού. Σε μια πλακόστρωτη πλάκα υπάρχει ένα σκαλιστό αποτύπωμα δίπλα σε ένα γυναικείο κεφάλι, που συχνά εξηγείται στους επισκέπτες ως διαφήμιση για ένα πορνείο. Αντιμετωπίστε αυτήν την ιστορία ως λαογραφία και όχι ως αποδεδειγμένο γεγονός.

Το πιο σημαντικό γεγονός για την Έφεσο είναι αόρατο. Η πόλη εξαρτιόταν από το λιμάνι της, και το ποτάμι που τροφοδοτούσε τον κόλπο μετέφερε λάσπη. Με την πάροδο των αιώνων η ακτογραμμή μετακινήθηκε δυτικά. Έγιναν επανειλημμένες προσπάθειες εκβάθυνσης, αλλά δεν κατάφεραν να συμβαδίσουν. Τα πλοία σταμάτησαν να έρχονται. Σήμερα η θάλασσα βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα μακριά, και το παλιό λιμάνι είναι γεωργική γη. Μια πόλη μπορεί να είναι καλά διοικούμενη, καλοχτισμένη και καλά συνδεδεμένη, και παρόλα αυτά να χάνει από ένα ποτάμι που μεταφέρει λάσπη.

Συγχρονίστε την επίσκεψή σας με τα λεωφορεία. Τα κρουαζιερόπλοια δένουν στο Κουσάντασι, και μεγάλες ομάδες φτάνουν στα μέσα του πρωινού και αναχωρούν νωρίς το απόγευμα. Πριν και μετά από αυτό το παράθυρο, η τοποθεσία είναι πολύ πιο ήσυχη. Δύο πύλες εξυπηρετούν τα ερείπια, μια άνω και μια κάτω, και ταξί περνούν ανάμεσά τους. Η είσοδος στην κορυφή σημαίνει περπάτημα κατηφορικά μέσα από ολόκληρη την πόλη και τερματισμός κοντά στο θέατρο, που είναι η ευκολότερη κατεύθυνση στη ζέστη.

Η Έφεσος δεν τελείωσε με τη Ρώμη. Η πόλη συνέχισε υπό βυζαντινή κυριαρχία και ο Χριστιανισμός την αναμόρφωσε. Μια μεγάλη εκκλησία που συνδέεται με την Παναγία βρίσκεται κοντά στον δρόμο του λιμανιού. Στο λόφο στο Σελτσούκ βρίσκονται τα ερείπια της Βασιλικής του Αγίου Ιωάννη, χτισμένη πάνω σε έναν τάφο που παραδοσιακά αναγνωρίζεται ως του αποστόλου, με ένα κάστρο από πάνω και ένα τζαμί από κάτω. Η τοποθεσία συνέχισε να αλλάζει πολύ μετά την κατασκευή των ρωμαϊκών δρόμων.

Περπατήστε πίσω προς τη βιβλιοθήκη στο τέλος. Βρείτε τον μαρμάρινο δρόμο και κοιτάξτε τις αυλακώσεις των τροχών που είναι σκαμμένες στο πλακόστρωτο. Τα κάρα τα έφτιαχναν, ένα φορτίο τη φορά, για γενιές. Στη συνέχεια, κοιτάξτε τα δικά σας πόδια στην ίδια πέτρα. Η Έφεσος δεν είναι ένα ερείπιο που χρειάζεται φαντασία. Οι επιφάνειες είναι οι πρωτότυπες. Κάθε γυαλισμένο κομμάτι κάτω από τα παπούτσια σας φτιάχτηκε από κάποιον που πήγε κάπου, μια συνηθισμένη μέρα, με κάτι να κουβαλήσει.