جزیره و کلیسای آکدامار

صدای موتور قایق به غرش آرامی تبدیل می‌شود و صدای برخورد آب به بدنه قایق را می‌شنوید. باد دریاچه وان بوی مواد معدنی، کمی صابونی، تقریباً شبیه گچ خیس، می‌دهد. جلوتر، جزیره‌ای کوچک از آب بسیار آبی بیرون می‌آید، خط ساحلی آن با سنگ‌های خشک رنگ‌پریده است. درختان بادام در ردیف‌های سبز شل، شیب را نگه داشته‌اند. در بالاترین نقطه، یک کلیسای سنگی جمع‌وجور، به رنگ قهوه‌ای-قرمز گرم در آفتاب، قرار دارد. از آب، کوچک به نظر می‌رسد. این تصور دوام نخواهد داشت.

روی اسکله قدم بگذارید و صدا تغییر می‌کند. مرغ‌های دریایی صدا می‌دهند و علف‌های خشک در باد حرکت می‌کنند. مسیر از کنار درختان بادام و پسته بالا می‌رود و در بهار، زمین پوشیده از شکوفه‌های صورتی کم‌رنگ است. مارمولک‌ها روی سنگ‌های داغ می‌دوند. سپس کلیسا کاملاً ظاهر می‌شود و شما بدون اینکه تصمیمی بگیرید، سرعت خود را کم می‌کنید. دیوارهای آن پوشیده از اشکال حکاکی‌شده - افراد، حیوانات، صحنه‌های کامل - است که از هر طرف روی سطح بریده شده‌اند. تقریباً هیچ فضای مسطحی خالی نمانده است.

این کلیسای ارمنی صلیب مقدس است. این بنا در اوایل قرن دهم، بین سال‌های ۹۱۵ تا ۹۲۱، برای گاگیک اول، پادشاه ارمنی که از این دریاچه بر منطقه واسپوراکان حکومت می‌کرد، ساخته شد. معمار او راهبی به نام مانوئل بود. این ساختمان ابتدا به عنوان کلیسای کاخ مورد استفاده قرار می‌گرفت و بعداً به مرکز یک صومعه تبدیل شد. سنگ آن، یک سنگ آتشفشانی مایل به قرمز است که در همان نزدیکی استخراج شده است. به همین دلیل است که دیوارها در نور اواخر بعد از ظهر به رنگ نارنجی در می‌آیند.

به آرامی در فضای بیرونی قدم بزنید و آن را مانند یک کتاب مصور بخوانید. روی یک دیوار، داوود کوچک فلاخن خود را به سمت جالوت زره‌پوش بزرگی می‌چرخاند. در جای دیگر، یونس به دهان یک موجود دریایی می‌رود و دوباره در یک قاب دوم بیرون می‌آید. آدم و حوا در کنار درختی ایستاده‌اند. دانیال آرام در میان شیرها نشسته است. تراشندگان عمیقاً برش داده‌اند، بنابراین چهره‌ها پس از بیش از هزار سال هوای آزاد هنوز سایه دارند.

بالای چهره‌ها، نواری از تاک انگور کشیده شده است. آن را دنبال کنید و دنیایی کامل را خواهید یافت. مردان انگور می‌چینند. خرسی از آن بالا می‌رود. خرگوش‌ها، روباه‌ها و گوزن‌ها از میان برگ‌ها حرکت می‌کنند. شیری گاو نری را از پا درآورده است. شکارچیانی سوار بر اسب و حیواناتی که بیشتر محلی به نظر می‌رسند تا نمادین. هیچ‌کس این را با عجله حکاکی نکرده است. کسی می‌خواسته مردم یک پادشاهی، خودشان و مزارعشان را در بیرون کلیسای پادشاهشان ببینند.

در داخل، دما چندین درجه کاهش می‌یابد. نقشه جمع و جور است - به شکل صلیب زیر یک گنبد مخروطی بلند، با تنها چند پنجره باریک. رنگ‌ها به صورت تکه‌هایی روی دیوارهای بالایی و در گنبد باقی مانده‌اند. می‌توانید هاله‌ها، رداها و قطعاتی از چهره‌ها را از صحنه‌های انجیل تشخیص دهید. بخش زیادی از آن به رنگ قهوه‌ای-قرمز کدر درآمده است. در وسط بایستید و مستقیم به بالا نگاه کنید. گنبد باعث می‌شود این اتاق کوچک بسیار بلندتر از آنچه هست به نظر برسد.

این کلیسا تنها نبود. قرن‌ها یک صومعه در اطراف آن رشد کرد و بعداً یک برج ناقوس در ضلع غربی به آن اضافه شد، به علاوه نمازخانه‌ها، حجره‌های راهبان و یک مدرسه. آثار آن ساختمان‌ها هنوز هم در اطراف شما روی زمین وجود دارد - پایه‌ها، دیوارهای کوتاه، پله‌های فرسوده. راهبان به تعداد کم در اینجا زندگی می‌کردند، نسخه‌های خطی را کپی و نگهداری می‌کردند. حمل آذوقه از طریق دریاچه کار عادی بود. در زمستان، عبور از آن خطرناک می‌شد و گاهی اوقات ارتباط با جزیره برای هفته‌ها قطع می‌شد.

عمر صومعه در سال ۱۹۱۵ به پایان رسید. در طول جنگ جهانی اول، جمعیت ارمنی این منطقه تبعید و کشته شدند و جامعه‌ای که هزار سال از این کلیسا استفاده کرده بود، از بین رفت. این ساختمان برای دهه‌ها خالی ماند. اثاثیه خود را از دست داد و بخش‌هایی از سازه‌های اطراف فرو ریخت. در بیشتر قرن بیستم، مردم فقط گاهی اوقات، با قایق ماهیگیری، به آنجا می‌آمدند. آن سکوت طولانی بخشی از چیزی است که اکنون در آن ایستاده‌اید.

کار مرمت در سال ۲۰۰۵ آغاز شد و کلیسا در سال ۲۰۰۷ به عنوان موزه بازگشایی شد. کارگران نقش برجسته‌ها را تمیز کردند، سقف را تعمیر کردند و دیوارها را دوباره پایدار کردند. در سال ۲۰۱۰، یک صلیب بر روی گنبد برافراشته شد و برای اولین بار پس از سال‌ها، مراسم مذهبی در اینجا برگزار شد. از آن زمان، معمولاً سالی یک بار، در ماه سپتامبر، مراسمی برگزار می‌شود. ارمنی‌های ترکیه و خارج از کشور برای آن به اینجا سفر می‌کنند. در آن روزها، جزیره شلوغ و پر سر و صدا است.

حالا به آب نگاه کنید. دریاچه وان یک دریاچه معمولی نیست. هیچ خروجی به دریا ندارد و آب آن قلیایی و پر از جوش شیرین محلول است. مردم اینجا زمانی مستقیماً از آن برای شستن لباس‌ها، بدون صابون، استفاده می‌کردند. این ترکیب شیمیایی به این معنی است که تقریباً هیچ ماهی نمی‌تواند در آن زنده بماند. یک گونه از آن، یک ماهی نقره‌ای کوچک که هر بهار برای تخم‌ریزی به سمت نهرهای آب شیرین شنا می‌کند، در آنجا زندگی می‌کند. رنگ آبی تیره‌ای که به آن نگاه می‌کنید از همان آب غیرمعمول ناشی می‌شود.

به سمت جنوب بپیچید و کوه‌هایی را می‌بینید که اغلب برف را در قله‌های بلندتر تا اوایل تابستان نگه می‌دارند. اسکله سرزمین اصلی در گواش فاصله کمی با آنجا دارد. قایق‌ها معمولاً منتظر می‌مانند تا مسافران کافی داشته باشند، بنابراین زمان بازگشت شما انعطاف‌پذیر است و ثابت نیست. در جزیره سایه کمی پشت درختان وجود دارد و هیچ مغازه‌ای به هیچ اندازه‌ای وجود ندارد، بنابراین آب با خود بیاورید. سنگی در سمت ساکت‌تر پیدا کنید، جایی که زمین با شیب تند به دریاچه می‌رسد.

قبل از رفتن، دست خود را صاف روی دیوار قرار دهید. سنگ گرم و کمی زبر است و لبه‌های تراشیده شده آن نرم‌تر از گذشته هستند. باد، باران و هزاران زمستان این کار را کردند. لحظه‌ای گوش دهید - آب، باد، پرندگان و صداهایی در جایی پشت سرتان. این ساختمان یک کلیسای سلطنتی، یک صومعه، یک پوسته خالی و یک موزه بوده است. در حال حاضر، اینجا دقیقاً همان جایی است که شما ایستاده‌اید، در یک جزیره کوچک، در یک دریاچه بسیار آبی.