چاتال‌هویوک

باد اول به شما می‌رسد. اینجا هیچ چیز نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد - دشتی مسطح از هر جهت، تپه‌های کم ارتفاع، علف خشک و گرد و غباری که در عرض چند دقیقه دندان‌هایتان را پیدا می‌کند. چکاوک‌ها از میان کاه و کلش آواز می‌خوانند. زیر پاهایتان زمین رنگ‌پریده و ترک‌خورده‌ای است که خرد می‌شود. دو پناهگاه بزرگ بر فراز مناطق حفاری قرار دارند و درون آنها نور ملایم و خاکستری می‌شود. دما کاهش می‌یابد. صدای باد به زمزمه‌ای بر روی سقف تبدیل می‌شود.

قبل از اینکه به چیزی در داخل تپه نگاه کنید، به خود تپه نگاه کنید. شاید بیست متر بالاتر از دشت قرار دارد، یک برآمدگی طولانی و کم ارتفاع از خاک. هیچ‌کس عمداً آن را انباشته نکرده است. تقریباً به‌طور کامل از خانه‌های فروریخته ساخته شده است. مردم با آجر گلی خانه ساخته‌اند، یک یا دو نسل در خانه‌ای زندگی کرده‌اند، آن را پر کرده‌اند و خانه جدیدی را مستقیماً روی آن ساخته‌اند. این کار را بیش از هزار سال انجام دهید و شهر به آرامی از مزارع بالاتر می‌رود.

این سکونتگاه حدود نه هزار سال پیش، در دوران نوسنگی - اواخر عصر حجر، زمانی که کشاورزی جدید بود، مسکونی بود. این زمان‌بندی مهم است. این افراد از اولین کسانی بودند که در هر جایی در یک جامعه بزرگ دائمی زندگی می‌کردند، به جای دنبال کردن حیوانات، محصولات کشاورزی پرورش می‌دادند و از آنها نگهداری می‌کردند. تخمین جمعیت متفاوت است و باستان‌شناسان صادق با هم اختلاف نظر دارند، اما احتمالاً هزاران نفر همزمان در اینجا زندگی می‌کردند. در آن تاریخ، این تعداد فوق‌العاده‌ای از انسان‌ها در یک مکان بودند.

حالا عجیب‌ترین چیز در مورد این مکان. هیچ خیابانی وجود ندارد. به منطقه کاوش شده نگاه کنید و اتاق‌هایی را خواهید دید که به هم چسبیده‌اند، دیوارهای مشترک دارند، بدون هیچ شکافی بین آنها و هیچ دری در سطح زمین. برای ورود به خانه، از پشت بام بالا می‌رفتید و از طریق یک سوراخ با نردبان پایین می‌رفتید. سقف‌ها سطحی را تشکیل می‌دادند که مردم روی آن راه می‌رفتند. شهر عملاً یک سکوی پیوسته بود و درگاه‌های آن زیر پاهایتان قرار داشت.

به این فکر کنید که در نتیجه زندگی روزمره چگونه به نظر می‌رسید. کار روی پشت بام‌ها انجام می‌شد - آسیاب کردن غلات، ساخت ابزار، پخت و پز در فضای باز، خشک کردن غذا. حرکت در سراسر شهرک به معنای عبور از روی خانه‌های دیگران بود. سوراخ نردبان هم به عنوان در و هم به عنوان دودکش عمل می‌کرد، بنابراین یک خانه مستقیماً در زیر آن یک اجاق داشت و دیوارهای بالای آتش دوده گرفته بودند. کاوشگران، گچ را در نزدیکی اجاق‌ها یافتند که بارها و بارها سیاه و سپس دوباره گچ‌کاری شده بود.

مردگان در خانه می‌ماندند. زیر سکوهای مرتفعی که مردم می‌خوابیدند، باستان‌شناسان گورهایی پیدا کردند - بزرگسالان و کودکان، که در کف قرار داده شده بودند، و گاهی اوقات افراد زیادی در زیر یک اتاق در طول نسل‌ها. اجساد محکم تا شده بودند. برخی با مهره، ابزار یا رنگدانه دفن شده بودند. زندگان و مردگان از یک کف مشترک استفاده می‌کردند. اکنون نگران‌کننده به نظر می‌رسد. برای این افراد این طبیعی بود و ممکن است یکی از دلایلی باشد که خانه‌ها هر بار دقیقاً روی یک سطح یکسان بازسازی می‌شدند.

سپس دیوارها هستند. اتاق‌ها با گچ آهک سفید صاف شده و مرتباً تجدید می‌شدند. برخی از سطوح گچی دارای طرح‌های نقاشی شده به رنگ قرمز، سیاه و نارنجی هستند - الگوهای هندسی، اثر دست، ردیف‌هایی از چهره‌های انسانی در اطراف حیوانات بزرگ. از آنجا که گچ بارها و بارها استفاده می‌شد، نقاشی‌ها در نهایت به صورت لایه لایه، یکی روی دیگری، مهر و موم می‌شدند. کاوشگران مانند صفحات روی آنها کار می‌کنند. اتاقی که خالی به نظر می‌رسد، می‌تواند یک سطح نقاشی شده را چند میلی‌متر عمیق‌تر در خود جای دهد.

حیوانات به معنای واقعی کلمه در معماری تعبیه شده بودند. شاخ‌های گاو را روی نیمکت‌ها قرار می‌دادند و به دیوارها گچ‌کاری می‌کردند، گاهی به صورت ردیفی، و گاهی در ارتفاع سر به داخل اتاق بیرون زده بودند. سرهای سفالی مدل‌سازی شده و اشکال حیوانات نیز به دیوارها متصل بودند. اینها غنائم جنگی نبودند که به قلاب آویزان شوند. آنها بخشی از سازه بودند که در جای خود گچ‌کاری شده بودند. منظورشان هر چه که بود، مردم اینجا حیوانات شاخدار بزرگ را به صورت فیزیکی در داخل اتاق‌هایی که می‌خوابیدند، می‌خواستند.

یک تابلوی نقاشی شده مشهور شد و ارزش دارد که بحث در مورد آن را بدانیم. این تابلو الگویی از مستطیل‌ها را در زیر شکلی با نقاط و خطوط در بالا نشان می‌دهد. بسیاری از مردم آن را به عنوان نقشه‌ای از شهر با آتشفشانی در حال فوران در پشت آن می‌خوانند - کوهی دو قله‌ای که در یک روز صاف از اینجا قابل مشاهده است. اگر حق با آنها باشد، این یکی از قدیمی‌ترین نقشه‌های شناخته شده و یکی از قدیمی‌ترین تصاویر فوران است. متخصصان دیگر آن را به عنوان پوست پلنگ و یک الگوی تزئینی می‌خوانند. این بحث حل نشده است.

چیزی در اینجا کم است و نبود آن تعجب واقعی است. هیچ کاخی وجود ندارد. هیچ معبد آشکاری، هیچ میدان مرکزی، هیچ بنای یادبودی، هیچ اقامتگاه حاکم مشخصی وجود ندارد. خانه‌ها از نظر اندازه و تجهیزات به‌طور کلی مشابه هستند. برخی از آنها تدفین‌ها یا تزئینات بیشتری داشتند، اما هیچ چیز نشان نمی‌دهد که یک خانواده بقیه را کنترل می‌کرده است. به نظر می‌رسد سکونتگاهی متشکل از هزاران نفر بدون پادشاهان، کاهنان یا یک اداره قابل مشاهده، فعالیت می‌کرده است. این موضوع اکثر فرضیات در مورد نحوه اداره شهرهای اولیه را به چالش می‌کشد.

این مکان دیر شناخته شد. یک باستان‌شناس بریتانیایی در سال ۱۹۵۸ تپه را شناسایی و در اوایل دهه ۱۹۶۰ آن را کاوش کرد و این یافته‌ها نحوه نگارش ماقبل تاریخ را تغییر داد. کار برای دهه‌ها متوقف شد. یک پروژه بین‌المللی جدید در سال ۱۹۹۳ دوباره با روش‌های بسیار دقیق‌تر - الک کردن خاک، تجزیه و تحلیل بقایای باستانی، نمونه‌برداری از طبقات مربع به مربع - شروع به حفاری کرد. این مکان در سال ۲۰۱۲ به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد. یک خانه بازسازی‌شده در نزدیکی ورودی نشان می‌دهد که یک اتاق واحد چه شکلی بوده است.

قبل از ترک، به بیرون پناهگاه بروید و در بالای تپه رو به دشت بایستید. شما روی نه هزار سال خانه‌های فروریخته ایستاده‌اید. جایی زیر کفش‌های شما، کسی بالای قبر مادربزرگش می‌خوابید، هر روز صبح از نردبان بالا می‌رفت و برای شروع کار روی پشت بام می‌رفت. مزارع گندم اطراف شما اکنون از همان خاکی که آنها کشت می‌کردند، رشد می‌کنند. باد را حس کنید، به افق صاف نگاه کنید، سپس مسیر را به پایین برگردید.