Huis van die Maagd Maria

Die pad klim deur dennewoud om hierdie plek te bereik, en die lug behou die koelte van die klim. Jy is hoog op 'n beboste heuwel bo die ruïnes van Efese, 'n heuwel lank bekend as Nagtegaalberg. Voëls dra aan in die takke. Water loop êrens onder die terras. Die huis self is klein, gebou van growwe bruin klip, met 'n enkele lae deuropening en 'n klokkie langsaan. Mense praat stil hier sonder om gevra te word. Die plek leer sy eie volume.

Die tradisie wat aan hierdie huis gekoppel is, is maklik vertel. Christelike Skrif teken aan dat Jesus, wat aan die kruis gesterf het, sy moeder Maria aan 'n geliefde dissipel toevertrou het. Vroeë Christelike herinneringe het daardie dissipel, Johannes, met Efese verbind, waar hy glo gewoon en gesterf het. Uit daardie twee drade het 'n geloof gegroei. Dat Maria in Johannes se sorg na Efese gekom het, en dat sy haar laaste jare in 'n klein huisie op hierdie heuwel deurgebring het, weg van die stad onder.

Dit is die moeite werd om duidelik te sê wat bekend is en wat geglo word. Geen antieke teks noem hierdie heuwelhang nie. 'n Ou mededingende tradisie plaas die einde van Maria se lewe in Jerusalem, waar 'n graf ook vereer word. Die Katolieke Kerk het nog nooit 'n formele uitspraak uitgereik wat hierdie huis as outentiek verklaar nie. Wat die Kerk gedoen het, is om die heiligdom met respek te behandel, sy pelgrimstogte te seën en drie pouse hierheen te stuur om te bid. Geloof en bewyse sit langs mekaar op hierdie terras, en die heiligdom gee nie anders voor nie.

Die moderne verhaal begin, verrassend genoeg, in 'n siekekamer in Duitsland. Anne Catherine Emmerich, 'n bedlêende Augustynse non wat nooit gereis het nie, het gedetailleerde visioene van Maria se laaste huis naby Efese beskryf. 'n Kliphuis op 'n heuwel, die uitleg daarvan, die afstand van die stad. Die skrywer Clemens Brentano het die visioene opgeteken, en hulle is in die jare na haar dood in 1824 gepubliseer. Vir dekades het die verslag bloot 'n boek onder boeke gebly.

Toe, in 1891, het priesters van Izmir besluit om die boek teen die grond te toets. 'n Ekspedisie gelei deur Lazaristiese vaders het hierdie heuwels met die teks in die hand deursoek. Hulle het die ruïne van 'n klein klipgebou gevind wat ooreenstem met die beskryfde ligging, met 'n fontein naby. Hulle het ook iets anders gevind. Ortodokse Christen-dorpenaars van Şirince, in die vallei daaragter, het reeds elke Augustus 'n pelgrimstog na hierdie plek gehou en dit Panaya Kapulu, die deuropening van die Alheilige, genoem. Die ontdekking was deels 'n herontdekking van plaaslike geheue.

Argeoloë wat die terrein ondersoek het, het geoordeel dat die sigbare mure op baie ouer fondamente gestaan het, met materiaal wat terugstrek na die eerste eeue van die Christelike era. Die gebou wat jy vandag binnegaan, is 'n gerestoureerde kapel, herbou bo daardie ou klippe in die twintigste eeu. Binne, soek vir 'n geverfde rooi lyn wat langs die onderste mure loop. Onder die lyn is die messelwerk oorspronklik, op sy plek gevind. Daarbo, restourasie. Dit is 'n buitengewoon eerlike stuk argitektuur.

Die pouslike besoeke is gedokumenteerde geskiedenis. Pous Paulus die Sesde het hier in 1967 gebid, die eerste pous wat dit gedoen het. Johannes Paulus die Tweede het in 1979 by die heiligdom gevier. Benedictus die Sestiende het in 2006 op hierdie terras die Mis opgesê, voordat 'n skare tussen die bome versprei het. Wat die argeologie ook al uiteindelik bewys of nooit bewys nie, die heiligdom het die toegewyde lewe van die Katolieke Kerk op die hoogste vlak betree, en die besoeke het die heuwel permanent gemerk.

Dit is ook 'n Moslem-gebedsplek, wat sommige besoekers verras. Maria, Meryem in Turks genoem, word in Islam vereer as die moeder van die profeet Jesus, en 'n hele hoofstuk van die Koran dra haar naam. Sy word meer gereeld in die Koran by die naam genoem as in die Nuwe Testament. Moslem-besoekers kom hierheen om haar voorbidding te vra, veral vir kinders en gesondheid. Op 'n besige dag hou die tou buite die kapel verskeie gelowe gelyktydig, sonder seremonie daaroor.

Binne is die kapel 'n enkele klein kamer, dof en eenvoudig, met 'n altaar en 'n standbeeld van Maria in die apsis-nis. Kerslig doen die meeste van die versiering. Besoekers gaan in 'n stadige ry deur, sommige bid, sommige kyk net. 'n Kleiner sykamer word tradisioneel met Maria se slaapplek geassosieer. Geen foto's, geen geraas, hoogstens 'n minuut of twee. Baie mense sê agterna dat die kleinheid self hulle beweeg het.

Onder die kapel loop krane in 'n klipmuur met water uit die fontein, en pelgrims van alle soorte staan in die ry om te drink en bottels te vul. Naby strek die wensmuur, 'n raam bedek met duisende geknoopte stukkies papier, servette, linte en sneesdoekies, elkeen dra iemand se hoop in ink of in herinnering. Die gebruik word oor godsdienste in hierdie deel van die wêreld gedeel. Lees 'n paar as die skrif na buite wys. Hulle is die heiligdom se ware gasteboek.

Die heiligdom hou 'n lewende kalender. Mis word gereeld in die kapel gevier, en elke jaar op 15 Augustus, die fees van die Hemelvaart, kom pelgrims hier in getalle bymekaar en gaan voort met die Augustus-pelgrimstog wat die dorpenaars van Şirince lank voor die terrein beroemd was, gehou het. Efese hieronder voeg sy eie gewig by die storie. In die jaar 431 het 'n raad van die vroeë Kerk in daardie stad vergader en vir Maria die titel Moeder van God bevestig, in 'n kerk wat haar naam gedra het.

Voordat jy vertrek, stap weg van die tou en staan onder die olyfbome aan die rand van die terras. Lig kom deur die blare in klein bewegende stukkies. Iewers agter jou loop die krane, en die woud gaan voort met sy gewone werk. Of jy nou as 'n pelgrim, 'n historikus of 'n reisiger gekom het wat 'n middag vol maak, die heuwel bied almal dieselfde twee geskenke. Koel lug en 'n lang oomblik van stilte. Neem albei saam met jou teen die berg af.