شهر قدیمی سافرانبولو

قبل از چشم‌هایتان از گوش‌هایتان استفاده کنید. جایی یک مسگر ریتمی را می‌نوازد، گنجشک‌ها در لبه بام‌ها بحث می‌کنند و صدای قدم‌ها روی سنگ‌ها شنیده می‌شود، زیرا این کوچه‌ها هرگز برای ماشین ساخته نشده‌اند. شهر قدیمی، گودالی امن را پر می‌کند که در آن تنگه‌های کوچک رودخانه به هم می‌رسند و قرن‌ها از باد و تغییر در امان بوده‌اند. در اطراف شما خانه‌های عثمانی، گچ سفید روی چوب‌های تیره، قرار دارند که طبقات بالایی آنها به خیابان خم شده است. هوا بوی قهوه کبابی و شربت شکر می‌دهد. جایی نزدیک، کسی در حال درست کردن راحت‌الحلقوم است.

این شهر به نام یک گل نامگذاری شده است. زعفران، گران‌ترین ادویه جهان، از یک زعفران بنفش پاییزی می‌آید و روستاهای نزدیک سافرانبولو قرن‌هاست که آن را پرورش می‌دهند. هر نخ باید با دست از مرکز گل چیده شود، هزاران شکوفه برای یک شیشه کوچک، که قیمت آن را توضیح می‌دهد. برداشت در ماه اکتبر و نوامبر انجام می‌شود. مغازه‌های بازار در تمام طول سال زعفران محلی، چای زعفران و شیرینی‌های معطر به زعفران می‌فروشند. قبل از خرید، بو کنید. فروشندگان با خوشحالی شیشه را باز می‌کنند.

سافرانبولو با رفت و آمد ثروتمند شد. این شهر در جاده کاروان‌رو قرار داشت که ساحل دریای سیاه را به داخل شهر متصل می‌کرد و تاجران، رانندگان و حیوانات آنها به هر چیزی که یک شهر می‌توانست بفروشد نیاز داشتند. زین، کفش، آهن، طناب، غذا، محل اقامت. محله بازاری که در آن قدم می‌زنید، به نام چارشی، دستگاهی بود که آنها را تأمین می‌کرد. خیابان‌های آن هنوز نام اصناف را بر خود دارند. وقتی راه‌آهن‌ها و بزرگراه‌ها در قرن بیستم مسیر تجارت را تغییر دادند، اقتصاد شهر و به طور تصادفی، معماری آن نیز دچار رکود شد.

بزرگترین بازمانده آن عصر کاروان، سینچی هان، یک مهمانخانه سنگی عظیم از قرن هفدهم است که در اطراف یک حیاط بزرگ ساخته شده است. بازرگانان در طبقه بالا می‌خوابیدند، حیوانات و کالاها در طبقه پایین می‌ماندند و دروازه‌ها شب‌ها مسدود می‌شدند. این مهمانخانه دوباره به عنوان هتل فعالیت می‌کند، اما معمولاً می‌توانید برای بازدید به حیاط بروید. در همان نزدیکی، حمامی که در همان دوره ساخته شده است، هنوز هم پذیرای استحمام‌کنندگان است که بخش‌های جداگانه‌ای برای زنان و مردان دارد و به روش سنتی گرم می‌شود.

خانه‌های سافرانبولو از یک الگوی مطمئن پیروی می‌کنند. طبقه همکف سنگی مرتفع، که عمدتاً بدون پنجره بود، حیوانات، ابزار و انبارها را در خود جای می‌داد. محل زندگی در قاب‌های چوبی سفیدکاری شده، با ردیف‌هایی از پنجره‌های کرکره‌ای و طاق‌های قوسی که روی ستون‌های زاویه‌دار قرار گرفته‌اند، در بالا قرار دارد. خانوارها بزرگ و چند نسلی بودند، بنابراین خانه‌ها بزرگ هستند، اغلب شش یا هشت اتاق. حدود هزار ساختمان در شهر از نظر قانونی محافظت می‌شوند. یونسکو در سال ۱۹۹۴ سافرانبولو را به فهرست میراث جهانی اضافه کرد و دقیقاً به همین مجموعه اشاره کرد.

اگر وارد یکی از موزه‌های عمارت شوید، فضای داخلی توجه را جلب می‌کند. اتاق‌ها با کمدهای توکار پوشیده شده‌اند و برخی از آنها یک کمد حمام کوچک را در داخل دیوار کمد پنهان می‌کنند. سقف‌ها دارای کارهای چوبی منبت‌کاری شده و رنگ‌آمیزی شده هستند که الگوی هر اتاق متفاوت است. چند خانه ثروتمند یک استخر سرپوشیده، یک حوضچه وسیع و کم‌عمق در اتاق طبقه همکف داشتند. این استخر برای شنا نبود. آب در تابستان هوا را خنک می‌کرد، گوش را نوازش می‌داد و صاحبخانه را به عنوان فردی ثروتمند نشان می‌داد.

به نکته عجیبی در مورد سافرانبولوی قدیمی توجه کنید. در واقع دو سکونتگاه وجود دارد. چارشی، جایی که شما ایستاده‌اید، شهر زمستانی است که در گودی پناه گرفته‌اش فشرده شده است. در فلات بادخیز بالا، باغلار، محله تابستانی، قرار دارد که همان خانواده‌ها خانه‌های دوم خود را در میان تاکستان‌ها و باغ‌ها نگه می‌داشتند. هر بهار، خانوارها با رختخواب‌هایشان به سمت بالا حرکت می‌کردند و هر پاییز به پایین برمی‌گشتند. کمتر شهری در هر کجا این زندگی دوگانه فصلی را به وضوح در سنگ و چوب حفظ کرده است.

به کوچه‌های بازار یک چرخش آرام بدهید. یمنیچیلر آراستاسی، گذرگاه سازندگان کفش‌های سبک، حیاطی با سایه تاک از کارگاه‌های کوچک است که در آن زمانی کفش‌های چرمی نرم هزار عدد دوخته می‌شد. امروزه غرفه‌های آن توری، قاشق‌های چوبی و زعفران می‌فروشند، اما طرح آن دست نخورده است. مسگران و آهنگران در خیابان‌های مجاور مغازه دارند و نام‌های تجاری قدیمی روی تابلوها باقی مانده است. از جایی شیرینی محلی ترکی بخرید. نسخه سافرانبولو متراکم، با سخاوتمندی گردگیری شده و با شور و شوق بحث می‌شود.

در میان مغازه‌ها، بناهای تاریخی عمومی شهر قرار دارند. مسجد کوپرولو محمد پاشا، مربوط به قرن هفدهم، توسط خانواده‌ای از وزرای بزرگ مشهور وقف شده است. مسجد عزت محمد پاشا، مربوط به دهه ۱۷۹۰، باشکوه‌تر است و گنبد پهن آن از بالای سقف بازار سر بر آورده است. فواره‌ها در بسیاری از گوشه‌ها پابرجا هستند و برخی هنوز هم جاری هستند. یک برج ساعت از اواخر قرن هجدهم، زمان را روی تپه کنار خانه قدیمی دولت نشان می‌دهد، هدیه‌ای از یک وزیر بزرگ متولد همان نزدیکی.

نیم روز اضافی، محیط اطراف را می‌خرد. روستای یوروکوی در همان نزدیکی، خیابان عمارت‌های خود را با بازدیدکنندگان بسیار کمتری حفظ کرده است. در بالای تنگه توکاتلی، یک قنات سنگی قدیمی، که در اواخر قرن هجدهم تحت نظر همان وزیری که برج ساعت را ساخته بود، بازسازی شده است، با طاق‌های بلند از دره عبور می‌کند. یک سکوی تماشای شیشه‌ای مدرن، نه چندان دور، بر فراز دیوار تنگه آویزان است، برای کسانی که دوست دارند منظره را عمودی ببینند.

برای بهترین عکس شهر، از تپه هیدیرلیک در لبه جنوبی بالا بروید. این مسیر شاید یک ربع ساعت طول بکشد و تراس بالای آن، تمام شهر قدیمی را به تصویر می‌کشد. از آنجا، سقف‌های قرمز مانند فلس‌های ماهی در هم تنیده‌اند، مناره‌ها از میان توده سر بر آورده‌اند و تنگه‌ها در اطراف لبه‌ها سبز به نظر می‌رسند. غروب آفتاب، به حق، ساعت محبوبی است. عکاسان در ردیف‌ها منتظر لحظه‌ای هستند که کاشی‌ها به رنگ قرمز تیره بدرخشند.

در یک کوچه، هر کوچه‌ای، به عقب برگردید، زیرا مغازه‌ها بسته می‌شوند. عصر، شهر را از بازدیدکنندگان روزانه خالی می‌کند و خانه‌ها دوباره جای خود را می‌گیرند. پنجره‌های روشن، زمزمه تلویزیون‌ها، یک اسکوتر در جایی، گربه‌هایی روی سنگ‌های گرم. این ساختمان‌ها از دوران کاروان‌ها به طور مداوم شاهد چنین عصرهایی بوده‌اند. هیچ چیز در اینجا تنها با برنامه حفظ نشده است. یک جاده تجاری حرکت کرد، زمان کند شد و مردم به سادگی در اتاق‌های پدربزرگ و مادربزرگ خود زندگی می‌کردند. اگر می‌توانید، در سکوت بمانید. این قدیمی‌ترین محصول شهر است.