Odunpazarı Historiese Distrik

Die bane hier loop afdraand en die plaveisel is ongelyk, so pasop vir jou voete voordat jy opkyk. Kyk dan op. Die huise aan beide kante het houtraamwerke en is in sterk kleure geverf – oker, dieprooi, blou, mosterd. Boonste verdiepings leun oor die straat totdat hulle amper bymekaarkom. Iewers naby sal jy 'n bestendige getik hoor, metaal op sagte klip. Daardie geluid is 'n kerwer aan die werk, en dit is die rede waarom hierdie kwartier saak maak.

Die naam is letterlik. Odun pazarı beteken brandhoutmark. Hierdie helling was waar hout en brandhout die dorp binnegekom het en van eienaar verwissel het. Eskişehir het van hier af uitwaarts gegroei, en vir 'n lang tyd was dit die residensiële hart daarvan. Die res van die stad onder is modern, plat en in reguit lyne uitgelê. Hier bo is die plan ouer en baie minder netjies. Niks loop reguit vir meer as 'n paar dosyn meter nie.

Die boumetode is die moeite werd om te verstaan voordat jy enigiets fotografeer. 'n Raam van houtpale en diagonale stutte is eers opgerig. Die gapings tussenin is gevul met songedroogde modderstene of puin, toe oorgepleister en geverf. Hierdie soort konstruksie buig in 'n aardbewing in plaas daarvan om te verpletter. Dit verrot ook as die dak lek. Waar ou pleister afgeval het, kan jy die houtskelet daaronder sien. Hele strate van hierdie konstruksie oorleef slegs in 'n handjievol Turkse dorpe.

Die uitstekende boonste verdieping het 'n naam, die cumba. Dit het vloeroppervlakte gewen sonder om grond op te neem, en dit het die straat onder oorskadu. Vensters in die cumba is so geplaas dat iemand binne die laan kon sien sonder om gesien te word. Kyk na die voordeure terwyl jy verbygaan. Sommige het twee kloppers op verskillende hoogtes, een swaarder en een ligter, sodat die geluid vir die huishouding gesê het of 'n man of 'n vrou buite wag.

'n Halwe pad af sal jy 'n groot groep klipgeboue rondom 'n binnehof bereik. Dit is die Kurşunlu-kompleks, 'n Ottomaanse fondament uit die sestiende eeu. Dit het 'n moskee, 'n lodge, 'n kombuis vir die armes en verblyf vir reisigers gekombineer. Kurşun beteken lood in Turks, en die naam kom van die loodplate wat oor die koepels gelê is. Vandag hou die kamers rondom die binnehof handwerkwerkswinkels en 'n klein museum gewy aan 'n mineraal waarvan jy dalk nog nie gehoor het nie.

Die mineraal is meerskuim, in Turks lületaşı genoem. Dit is 'n sagte, kalkwit klip wat slegs op 'n paar plekke op aarde ondergronds vorm, en die afsettings rondom Eskişehir is die belangrikste daarvan. Mynwerkers grawe dit in klonte uit. Vars van die grond af is dit klam en sag genoeg om met 'n mes te sny. Soos dit droog word, verhard dit. Daardie kort venster van sagtheid is wat die kerfwerk enigsins moontlik maak.

Hou 'n kerwer vir 'n paar minute dop as 'n werkswinkel oop is. Hy week die blok, skraap die buitenste kors af en sny dan die vorm met klein haakagtige lemmetjies. Die stof is fyn en bleek en kom in alles in. Die meeste van die uitset is rookpype, gekerf in gesigte, diere en skepe. Hier is die deel wat mense selde verwag - 'n meerskuimpyp verander van kleur met gebruik. Tabakolies week in die poreuse klip in en word oor jare wit tot heuning tot diep amber.

Verder langs die rant staan iets heeltemal anders. Die Odunpazarı Moderne Museum het in 2019 geopen, 'n kontemporêre kunsgalery gebou uit gestapelde houtkaste van verskillende groottes. Die Japannese argitek Kengo Kuma het dit ontwerp. Van die straat af lees dit soos 'n hoop vierkantige houtblokke, wat 'n direkte antwoord is op die ou houtkwartier daaromheen. Binne is wit galerye en 'n hoë skag wat van bo af verlig word. Of dit hier hoort, word steeds plaaslik gedebatteer.

Oor die kleure word ook gedebatteer. Die meeste van hierdie huise is in onlangse dekades gerestoureer, en die verfskema is sowel vir effek as vir akkuraatheid gekies. Ouer foto's van die kwartier wys baie meer gewone wit en ligte was. Dit maak die restourasie nie verkeerd nie. Dit beteken wel dat jy na 'n besluit kyk wat deur 'n munisipaliteit geneem is, nie 'n oorblyfsel uit die negentiende eeu nie. Geniet die effek, maar weet wat dit is.

Stop vir kos. Die streeksgebak is çiğ börek, 'n halfmaan van dun deeg gevul met rou gegeurde vleis en gebraai totdat die oppervlak blase vorm. Dit kom te warm aan om vas te hou. Die gereg is saam met Krim-Tataarse families gekom wat hulle in hierdie deel van Anatolië gevestig het, en Eskişehir het een van die groter Tataarse bevolkings in die land. Vra vir ayran daarmee saam, die gesoute jogurtdrankie. Die kombinasie is hier met goeie rede standaard.

Laatmiddag is die beste uur op hierdie helling. Die lae son tref die geverfde fasades van die kant af en kies elke krom balk en hangende latei uit. Katte sit op die mure. Teetuine sit lae stoeltjies in die binnehowe neer. As dit gereën het, word die keistene donkerder en die kleure verdiep. Die kwartier is klein genoeg dat jy dit alles in 'n uur kan stap, en goed genoeg dat die meeste mense twee keer om die pad gaan.

Voordat jy teruggaan na die moderne stad, vind 'n plekkie op die hoër bane en draai om. Van hier af kan jy die plat rooster van Eskişehir sien wat onder uitgestrek is, die rivier wat daardeur sny, die tramlyne. Agter jou buig die bane en dubbel terug sonder enige logika. Twee verskillende idees van hoe 'n dorp moet werk, een bo die ander. Staan daar 'n oomblik en laat die getik agter jou aangaan.