صومعه سوملا

صدا قبل از ساختمان به شما می‌رسد. آب - رودخانه‌ای در پایین، که به سرعت از روی سنگ‌ها جاری است، و جایی نزدیک‌تر، آبی که از سطح صخره‌ها چکه می‌کند. هوای این دره مرطوب و خنک است و بوی برگ‌های خیس و کاج می‌دهد. ابر در میان درختان دامنه مخالف می‌نشیند. سپس به بالا نگاه می‌کنید، و آنجاست: ردیفی از ساختمان‌های رنگ‌پریده که در یک صخره عمودی، چند صد متر بالاتر از کف دره، با جنگل در پایین و صخره برهنه در بالا فشرده شده‌اند.

هیچ چیز در مورد موقعیت تصادفی نیست. صومعه در یک غار طبیعی و بر روی لبه جلوی آن، در بالای صخره ساخته شده است. رسیدن به آنجا نیاز به صعود داشت، چه در آن زمان و چه اکنون. نکته همین بود. جوامع رهبانی در این سنت به دنبال مکان‌هایی بودند که دسترسی به آنها دشوار، آرام و قابل دفاع باشد. غار پناهگاه و منبع آب فراهم می‌کرد. صخره همه چیز دیگر را فراهم می‌کرد - انزوا، منظره‌ای طولانی از مسیر و محافظت از بالا.

داستان تأسیس یک سنت است نه یک رویداد مستند، و به همین دلیل ارزش گفتن دارد. در این روایت آمده است که دو راهب از آتن، بارناباس و سوفرونیوس، توسط شمایلی از مریم مقدس که گفته می‌شود توسط رسول لوقا نقاشی شده است، به این صخره هدایت شدند. آنها شمایل را در غار پیدا کردند و صومعه‌ای را در اطراف آن تأسیس کردند. این روایت، این اتفاق را در اواخر قرن چهارم میلادی می‌داند. مورخان، قرن‌های اولیه را در اینجا نامشخص می‌دانند.

آنچه مستند شده، خیلی دیرتر آغاز می‌شود. از قرن سیزدهم، این منطقه امپراتوری ترابوزان را تشکیل داد، یک دولت یونانی زبان در ساحل دریای سیاه که از قسطنطنیه به عنوان یک قدرت مستقل، دوام آورد. امپراتوران آن به صومعه زمین، پول و امتیازات قانونی دادند. یکی از آنها، الکسیوس سوم، ارتباط نزدیکی با گسترش آن دارد. سوملا ثروتمند شد و بر روستاها و زمین‌های کشاورزی در دره‌های اطراف آن حق مالکیت داشت.

بخش بعدی مردم را شگفت‌زده می‌کند. پس از فتح عثمانی، صومعه تعطیل نشد. سلاطین فرمان‌هایی مبنی بر تأیید حقوق و دارایی‌های آن صادر کردند و آن اسناد نسل به نسل نگهداری و تجدید شدند. جامعه ادامه یافت و ساختمان‌ها رشد کردند. بخش زیادی از بلوک اقامتی که می‌بینید چسبیده به صخره - نمای بلند با ردیف‌هایی از پنجره‌ها - متعلق به دوره‌های نسبتاً متاخر است، نه به قرون اولیه این مکان.

قلب این مجموعه، کلیسای سنگی است که از غار اصلی شکل گرفته است. دیوارهای آن دارای نقاشی‌های دیواری هستند و نمای بیرونی ساختمان نیز همینطور است که غیرمعمول است. نقاشی‌ها روی سطوحی که کاملاً در معرض هوای آزاد قرار دارند، ادامه می‌یابند. صحنه‌هایی از زندگی مسیح و مریم مقدس آنها را پوشانده است. رنگ‌ها در جایی که باقی مانده‌اند، قوی باقی می‌مانند: پس‌زمینه‌های آبی پررنگ، رداهای قرمز، خطوط طلایی. لایه‌هایی از دوره‌های مختلف مستقیماً روی یکدیگر قرار گرفته‌اند.

بخش زیادی از نقاشی آسیب دیده است، و نه تنها به دلیل آب و هوا. پس از خالی شدن ساختمان‌ها، بازدیدکنندگان نام‌ها و تاریخ‌ها را روی سطوح خراشیدند و جویندگان گنج دیوارها و کف‌ها را بریدند. شیارهایی را از میان صورت‌ها و رداها خواهید دید. تیم‌های حفاظت به جای رنگ‌آمیزی مجدد، آنچه را که باقی مانده است، تثبیت کرده‌اند. رنگ‌آمیزی مجدد، شواهد آنچه را که در ابتدا وجود داشته است، پاک می‌کند. بنابراین خسارات قابل مشاهده هستند، که صادقانه است و نگاه کردن به آنها ناراحت کننده است.

راهبان در سال ۱۹۲۳ آنجا را ترک کردند. در آن سال یونان و ترکیه بر سر تبادل اجباری جمعیت توافق کردند و جوامع ارتدکس یونانی این ساحل نیز بخشی از آن بودند. خانواده‌هایی که نسل‌های زیادی در اینجا زندگی کرده بودند به یونان نقل مکان کردند. صومعه خالی شد. طبق روایت‌های جامعه، این شمایل و اشیاء دیگر قبل از عزیمت پنهان شده بودند، سپس سال‌ها بعد، در سال ۱۹۳۰، بازیابی و به یونان منتقل شدند.

آن اشیاء به خانه جدیدی منتقل شدند. صومعه‌ای به نام پاناگیا سوملا در شمال یونان، در دامنه کوه ورمیو تأسیس شد و به مرکز سنت برای فرزندان خانواده‌های تبادل شده تبدیل شد. قدمت بنیاد یونانی آن به اواسط قرن بیستم برمی‌گردد. بنابراین اکنون دو سوملا وجود دارد - صخره اصلی در ترکیه و همنام آن در یونان. مردم بین آنها رفت و آمد می‌کنند و ارتباط همچنان فعال است.

و صخره اصلی خاموش نیست. در سال ۲۰۱۰، مقامات اجازه برگزاری مجدد مراسم عشای ربانی در سوملا را دادند و از آن زمان، هر ساله در ۱۵ آگوست، جشن خواب مریم مقدس، این مراسم در آنجا برگزار شده است. پاتریارک کلیسای جهانی، رهبری این مراسم را بر عهده داشته است. زائرانی از یونان، روسیه، گرجستان و خود منطقه دریای سیاه ترکیه به آنجا می‌آیند. این کلیسا هر سال به مدت یک روز به عنوان کلیسا فعالیت می‌کند.

این مکان در سال ۲۰۱۵ به روی بازدیدکنندگان بسته شد. سنگ‌های سست بالای ساختمان‌ها خطر واقعی ایجاد می‌کردند و یک برنامه طولانی کار دنبال شد: مهار سنگ‌ها، تورکشی، تعمیر سازه و حفاظت از نقاشی‌های دیواری. بخش‌هایی با پیشرفت کار بازگشایی شدند و صومعه در سال ۲۰۲۰ به طور کامل بازگشایی شد. امروزه دسترسی از طریق مسیری از میان جنگل یا با بالا رفتن از جاده دره و سپس پله‌ها امکان‌پذیر است. مسیر صعود شیب‌دار است و سنگ‌ها اغلب خیس هستند.

خود دره بخشی از بازدید است. دره آلتیندره پوشیده از جنگل‌های انبوه است و این ساحل باران زیادی می‌بارد، به همین دلیل همه چیز بسیار سرسبز است. درختان راش، صنوبر و رودودندرون در دامنه‌ها رشد می‌کنند. مه تشکیل می‌شود و ظرف چند دقیقه پاک می‌شود. جاده رو به بالا در امتداد رودخانه قرار دارد و در امتداد آن مکان‌های پیک‌نیک وجود دارد که خانواده‌های محلی تمام روز را در آنجا می‌گذرانند. در پایین و همچنین در بالا، زمانی را برای این کار اختصاص دهید.

بیش از یک ساختمان برای بازدید وجود دارد. علاوه بر کلیسای صخره‌ای، یک نمازخانه، یک کتابخانه، یک آشپزخانه، اتاق‌های مهمان و یک چشمه وجود دارد که جامعه آن را مقدس می‌دانست. یک قنات با ردیفی طولانی از طاق‌ها، آب را در امتداد صخره به مجموعه منتقل می‌کرد. بخش زیادی از سازه پس از آسیب بازسازی شده است، بنابراین آنچه می‌بینید، یک اثر مرمتی است نه یک بافت دست نخورده. به تفاوت بین سنگ‌کاری قدیمی و جدید توجه کنید.

روی تراس جلویی بایستید و لحظه‌ای از نقاشی‌های دیواری روی برگردانید. در عوض به بیرون نگاه کنید. در زیر شما، جنگل با شیب تندی به رودخانه می‌رسد و ابر از میان درختان در سطح چشم حرکت می‌کند. ششصد سال پیش، راهبی که بر روی این لبه ایستاده بود، همان شیب، همان آب و همان آب و هوا را دید که از دره بالا می‌آمد. ساختمان تخلیه، آسیب دیده، تعمیر و دوباره بازگشایی شده است. این منظره در تمام این مدت اینجا بوده است.