सेंट निकोलस चर्च

पायऱ्या उतरताना हवेत बदल जाणवतो. बाहेर, डेम्रेच्या हरितगृहांच्या प्लास्टिकच्या छतांवर सूर्यप्रकाश पडत आहे. आतमध्ये, दगड थंड आणि किंचित ओलसर आहे. डोक्यावरील एका आधुनिक निवाऱ्यातून प्रकाश आत येतो आणि जमिनीवर फिकट पट्ट्यांच्या रूपात पसरतो. जुन्या फरसबंदीवर तुम्हाला तुमच्याच पावलांचा आवाज ऐकू येतो. कुठेतरी एक गट दुसऱ्या भाषेत हळू आवाजात बोलत आहे. धूळ, चुनखडी आणि थंड सिमेंटचा वास येत आहे. तुर्कीच्या किनारपट्टीवरील सर्वात जुन्या टिकून राहिलेल्या चर्चपैकी हे एक आहे.

प्राचीन काळात डेम्रेला मायरा म्हटले जात असे. हे लिसियाच्या मुख्य शहरांपैकी एक होते — हा प्राचीन प्रदेश किनारपट्टीच्या या भागावर पसरलेला आहे. चौथ्या शतकात निकोलस नावाचा एक माणूस तेथील बिशप होता. त्या वेळी त्याच्या आयुष्याबद्दल फार कमी लिहिले गेले होते. कथा नंतर आल्या. असे म्हटले जाते की तो गरजू लोकांना गुपचूप पैसे देत असे. एका वृत्तांतात तो रात्री खिडकीतून नाणी टाकत असे असे वर्णन आहे. आपल्याला जे काही माहीत आहे, त्यातील बहुतेक गोष्टी नोंदींमधून नव्हे, तर परंपरेतून येतात.

तुमच्या सभोवतालची ही इमारत निकोलसला माहीत असलेल्या इमारतीसारखी नाही. त्याच्या कबरीवर चर्च बांधले गेले, त्यांना नुकसान पोहोचले आणि एकापेक्षा जास्त वेळा त्यांची पुनर्बांधणी झाली. आता जे उभे आहे ते बहुतेक मध्ययुगीन बांधकाम आहे, ज्याच्या आत जुन्या साहित्याचा पुनर्वापर केला गेला आहे. स्तंभांकडे पाहा. काही स्तंभ एकमेकांशी जुळत नाहीत. गवंड्यांनी जवळच्या पूर्वीच्या वास्तूंमधून जे उपलब्ध होते ते वापरले. ही रचना एका बॅसिलिकासारखी आहे — म्हणजे बाजूला मार्गिका असलेला एक लांब हॉल — ज्यामध्ये वेगवेगळ्या वेळी एक घुमटाकार भाग आणि कमानी असलेली प्रार्थनास्थळे जोडली गेली आहेत.

सर्वात जास्त लक्ष कबरीकडे जाते. एका बाजूच्या मार्गिकेत तुटलेले झाकण असलेली एक दगडी शवपेटी आहे. अभ्यागतांनी बऱ्याच काळापासून हे निकोलसचे दफनस्थान म्हणून ओळखले आहे. हाडे येथे नाहीत. १०८७ मध्ये, दक्षिण इटलीतील बारी येथील खलाशी आणि व्यापाऱ्यांनी मायरामधून अवशेष घेतले आणि ते समुद्रापलीकडे नेले. बारीमध्ये त्यांच्यासाठी एक बॅसिलिका बांधली गेली, जिथे ते अवशेष आजही आहेत. व्हेनिसदेखील त्यातील काही भागावर दावा करते. डेम्रेने रिकामी कबर सांभाळून ठेवली आहे.

खाली पाहा. चर्चमधील सर्वोत्तम गोष्टींपैकी एक म्हणजे येथील फरशी. रंगीत दगडांचे लहान तुकडे कापून वर्तुळे, चौरस आणि एकमेकांत गुंतलेल्या पट्ट्या अशा नक्षींमध्ये बसवले जातात. कारागिरांनी राखाडी, पांढरा, लाल आणि हिरव्या रंगाचा संगमरवर वापरला. काही पटल पायांच्या घर्षणाने जवळजवळ गुळगुळीत झाले आहेत. तर काहींना अजूनही धारदार कडा आहेत. तुमच्या वर, कमानींवर, रंगवलेल्या प्लास्टरचे काही भाग टिकून आहेत. आकृत्या रांगेत उभ्या आहेत, त्यांचे चेहरे आता फक्त बाह्यरेषांपुरतेच फिके पडले आहेत. दमटपणा आणि काळाने बहुतेक रंग नाहीसा केला.

बऱ्याच काळासाठी हे चर्च अजिबात दिसत नव्हते. डेम्रेजवळून वाहणारी नदी डोंगरावरून गाळ खाली वाहून आणते. पुरामुळे खालचे शहर पाण्याखाली गेले आणि चर्च चिखलाने जवळजवळ वरच्या भिंतींच्या पातळीपर्यंत भरले. त्या चिखलाने जमिनीचे आणि खालच्या चित्रांचे संरक्षण केले. एकोणिसाव्या शतकात उत्खनन सुरू झाले. निकोलसला एक प्रमुख संत मानणाऱ्या रशियन आश्रयदात्यांनी जीर्णोद्धाराच्या कामासाठी पैसे दिले. घंटाघरासह त्यांनी केलेल्या काही जोडण्या आजही अस्तित्वात आहेत.

या शहराचा बिशप एका मोठ्या मार्गाने सांताक्लॉज बनला. डच परंपरेनुसार तो सिंटरक्लास आहे, जो डिसेंबरमध्ये मुलांना भेटवस्तू देतो. डच वसाहतवाल्यांनी ही प्रथा उत्तर अमेरिकेत नेली. नाव संक्षिप्त झाले. एकोणिसाव्या शतकातील लेखक आणि चित्रकारांनी त्यात स्लेजगाडी, रेनडियर आणि लाल रंगाचा पोशाख यांची भर घातली. हे पात्र उत्तरेकडे प्रवास करत राहिले आणि अखेरीस ध्रुवावर स्थायिक झाले. याची सुरुवात येथे, भूमध्यसागरीय किनाऱ्यावरील एका उष्ण शेतीप्रधान गावात झाली.

तुमच्या डोक्यावरील धातू आणि काचेचे छत आधुनिक आहे. चित्रांवर आणि फरशीवर पाऊस पडू नये म्हणून संवर्धकांनी ते बांधले, कारण आता कमानींमधून पाणी विश्वसनीयपणे वाहून जात नव्हते. त्यामुळे प्रकाशात बदल होतो. खिडक्यांमधून येणाऱ्या सूर्यकिरणांऐवजी, तुम्हाला एकसारखा राखाडी प्रकाश दिसतो. काही पर्यटकांना हे निराशाजनक वाटते. रंगवलेले प्लास्टर अजूनही येथे असण्याचे हेच कारण आहे. जीर्णोद्धाराचे काम टप्प्याटप्प्याने सुरू आहे, त्यामुळे तुमच्या भेटीदरम्यान चर्चचे काही भाग कुंपणाने बंद केलेले असू शकतात.

दरवर्षी ६ डिसेंबर रोजी, धर्मगुरू संतांच्या सणानिमित्त येथे प्रार्थना सभा आयोजित करतात. ऑर्थोडॉक्स यात्रेकरू अनेक देशांतून यात सहभागी होण्यासाठी प्रवास करतात. सामान्य दिवशीही तुम्हाला लोक कबरीजवळ नाणी, छायाचित्रे, दुमडलेल्या नोटा यांसारख्या लहान वस्तू अर्पण करताना दिसतील. कर्मचारी नियमितपणे त्या वस्तू उचलून नेतात. जर तुम्ही एखाद्या प्रार्थना करणाऱ्या गटासोबत आलात, तर बाजूला व्हा आणि थांबा. ही इमारत वर्षातील बहुतेक काळ संग्रहालय म्हणून आणि काही तासांसाठी चर्च म्हणून वापरली जाते.

मायराचा प्रवास केवळ या चर्चपुरता मर्यादित नव्हता. थोड्याच अंतरावर, एका खडकावर लायसियन लोकांच्या कबरी आहेत. त्या लाकडी घरांसारख्या दिसण्यासाठी कोरल्या होत्या, ज्यात तुळई आणि उतरत्या छपरांची प्रतिकृती दगडात कोरलेली होती. त्यांच्या खाली, पडलेल्या दगडांमध्ये आसनांच्या रांगा आणि कोरलेले मुखवटे असलेले एक रोमन नाट्यगृह आहे. ही दोन्ही स्थळे मिळून या शहराची ओळख स्पष्ट करतात — एक लायसियन शहर, नंतर एक रोमन शहर, त्यानंतर एक ख्रिश्चन तीर्थक्षेत्र आणि मग शेतजमीन.

दरवाजाबाहेर, आधुनिक शहर शेतीवर आधारित आहे. हरितगृहांनी सपाट प्रदेश प्लास्टिकच्या पत्र्यांनी झाकलेला आहे, ज्यावर वरच्या रस्त्यावरून येणारा प्रकाश पडतो. त्यात वर्षभर टोमॅटो आणि मिरची पिकते. चौकात सांताक्लॉजचा एक पुतळा आहे, जो पोत्यात आणि मुलांसोबत आहे — निकोलसचे असे रूप जे बिशप ओळखू शकले नसते. जवळच्या दुकानांमध्ये पर्यटकांसाठी मूर्ती, सिरॅमिकचे दागिने आणि लहान रंगवलेली अंडी विकली जातात.

जाण्यापूर्वी क्षणभर कबरीजवळ उभे राहा. खोलीतील आवाज ऐका — पावलांचे आवाज, दबलेले आवाज, पंख्यांचा गुणगुणाट. तुमच्या पायाखालची जमीन अशा लोकांनी तयार केली होती, ज्यांना यात्रेकरूंनी त्यावर चालावे अशी अपेक्षा होती. तुमचा विश्वास काहीही असो, तुम्ही त्यांच्यापैकीच एक आहात. बाहेर, हरितगृहांवर अजूनही सूर्यप्रकाश पडत आहे आणि त्यांच्यामागे पर्वत उभे आहेत. त्या संतांनी जवळजवळ एक हजार वर्षांपूर्वी हे ठिकाण सोडले. तरीही त्या शहराने त्यांचेच नाव कायम ठेवले.