Μουσείο Μεβλανά

Στην είσοδο θα σας δοθούν λεπτά καλύμματα για τα παπούτσια σας. Φορέστε τα και περάστε μέσα. Το πάτωμα από κάτω σας αλλάζει από πέτρα σε χαλί, και ο ήχος της αυλής σβήνει αμέσως. Ο αέρας μυρίζει μια ελαφριά μυρωδιά ροδόνερου και παλιού μαλλιού. Οι άνθρωποι κινούνται αργά εδώ, ώμο με ώμο, πολλοί με τις παλάμες τους ανοιχτές σε προσευχή. Κάποιοι είναι επισκέπτες. Πολλοί όχι. Σταθείτε ακίνητοι για λίγα δευτερόλεπτα πριν προχωρήσετε πιο μέσα.

Έξω, πάνω από την οροφή, υψώνεται ένας ραβδωτός τρούλος σε βαθύ τιρκουάζ. Οι ντόπιοι τον αποκαλούν Πράσινο Θόλο. Τα κεραμίδια τραβούν το φως από μακριά, και αυτό είναι το σχήμα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι στην Ικόνιο όταν δίνουν οδηγίες. Από κάτω βρίσκεται ο τάφος ενός λόγιου και ποιητή του δέκατου τρίτου αιώνα, του οποίου το όνομα στα τουρκικά είναι Μεβλανά, που σημαίνει αφέντης μας. Αλλού στον κόσμο συνήθως ονομάζεται Ρουμί, και είναι ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους ποιητές σε μετάφραση σήμερα.

Το πλήρες όνομά του ήταν Τζαλάλ αντ-Ντιν. Η οικογένειά του προερχόταν από τον ανατολικό περσικό κόσμο και μετακόμισε δυτικά, τελικά εγκαταστάθηκε εδώ ενώ οι Σελτζούκοι σουλτάνοι κυβερνούσαν από αυτήν την πόλη. Το Ικόνιο ήταν τότε η πρωτεύουσα ενός σουλτανάτου που έλεγχε μεγάλο μέρος της Ανατολίας. Ο πατέρας του ήταν ένας σεβαστός ιεροκήρυκας και ο σουλτάνος έδωσε στην οικογένεια έναν κήπο με τριανταφυλλιές σε αυτό το σημείο. Ο πατέρας θάφτηκε σε αυτόν τον κήπο. Ο γιος θάφτηκε δίπλα του μετά τον θάνατό του το 1273. Όλα γύρω σας φύτρωναν έξω από αυτούς τους δύο τάφους.

Για το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του, ο Ρουμί ήταν ένας συμβατικός δάσκαλος του θρησκευτικού δικαίου. Οι μαθητές έρχονταν να τον ακούσουν να δίνει διαλέξεις. Στη συνέχεια, στα τέλη της δεκαετίας των τριάντα του, ένας περιπλανώμενος δερβίσης ονόματι Σαμς του Ταμπρίζ έφτασε στο Ικόνιο. Οι δύο άνδρες πέρασαν μήνες σε στενή συζήτηση. Οι μαθητές του Ρουμί δυσανασχετούσαν. Ο Σαμς έφυγε, επέστρεψε και μετά εξαφανίστηκε οριστικά υπό συνθήκες που κανείς δεν έχει ποτέ διαπιστώσει. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι ο Ρουμί προέκυψε από αυτή τη φιλία γράφοντας ποίηση και δεν σταμάτησε.

Το αποτέλεσμα γεμίζει έξι τόμους με ρυθμικά δίστιχα γνωστά ως Μασναβί, καθώς και χιλιάδες μικρότερα ποιήματα. Συνέθεσε στα περσικά, τη λογοτεχνική γλώσσα της περιοχής εκείνη την εποχή. Πολλά από αυτά υπαγόρευε δυνατά περπατώντας και οι γραμματείς τα έγραφαν. Μερικά από τα παλαιότερα σωζόμενα χειρόγραφα βρίσκονται σε γυάλινες προθήκες σε αυτά τα δωμάτια. Η γραφή είναι μικρή και ομοιόμορφη. Κοιτάξτε τα περιθώρια - η διακόσμηση προστέθηκε από διαφορετικά χέρια, μερικές φορές πολύ μετά την καταγραφή των λέξεων.

Μετά τον θάνατό του, οι οπαδοί του οργανώθηκαν στο τάγμα των Μεβλεβί, μία από τις πολλές αδελφότητες των Σούφι. Σούφι σημαίνει η μυστικιστική παράδοση μέσα στο Ισλάμ, η οποία θέτει την άμεση εμπειρία του θείου πάνω από τον νόμο. Οι Μεβλεβί έγιναν γνωστοί στο εξωτερικό για την τελετή στροφής, το σεμά. Αυτός που γυρίζει κρατάει τη δεξιά παλάμη προς τα πάνω και την αριστερή παλάμη προς τα κάτω. Η ιδέα είναι απλή. Αυτό που λαμβάνεται από ψηλά μεταδίδεται στη γη και το σώμα χρησιμεύει μόνο ως κανάλι.

Το ψηλό καπέλο από τρίχες καμήλας που φοριέται στην τελετή αντιπροσωπεύει μια ταφόπλακα. Η λευκή φούστα αντιπροσωπεύει ένα σάβανο. Ο μαύρος μανδύας που πέφτει στην αρχή αντιπροσωπεύει τον τάφο, που αφήνεται πίσω. Μόλις το καταλάβετε αυτό, η τελετή μοιάζει λιγότερο με παράσταση και περισσότερο με πρόβα για το θάνατο. Οι τουρκικές στοές των δερβίσηδων έκλεισαν με νόμο το 1925, στα πρώτα χρόνια της Δημοκρατίας. Αυτό άνοιξε ξανά την επόμενη χρονιά ως μουσείο, και έτσι επέζησαν τα κτίρια.

Περπατήστε μέσα στον τάφο. Κάτω από τον θόλο βρίσκονται σειρές από πέτρινα κενοτάφια, το καθένα καλυμμένο με βαρύ κεντημένο ύφασμα. Σκαλιστά τουρμπάνια βρίσκονται πάνω από πολλά από αυτά. Το μέγεθος και το σχήμα του τουρμπανιού υποδήλωναν την τάξη του άνδρα από κάτω. Ο χώρος ανάπαυσης του Ρουμί βρίσκεται πίσω από ένα ασημένιο τέμπλο φτιαγμένο με λεπτό πλέγμα. Η παράδοση λέει ότι το φέρετρο του πατέρα του ήταν τοποθετημένο όρθιο αντί να τοποθετηθεί οριζόντια. Θεωρήστε το αυτό ως παράδοση και όχι ως τεκμηριωμένο γεγονός.

Η μεγαλύτερη αίθουσα δίπλα στον τάφο χτίστηκε αργότερα, υπό οθωμανική κυριαρχία, ως χώρος για το σέμα. Ένα μικρό τζαμί γειτονεύει με αυτό. Η συλλογή σε αυτά τα δωμάτια περιλαμβάνει χαλιά προσευχής, εικονογραφημένα χειρόγραφα, μουσικά όργανα και κειμήλια που φυλάσσονται σε ωραία μεταλλικά δοχεία. Αναζητήστε το φλάουτο από καλάμι, το νέι. Είναι κομμένο από ένα μόνο κομμάτι καλαμιού. Οι πρώτοι στίχοι του μακρού ποιήματος του Ρουμί περιγράφουν ένα τέτοιο καλάμι που κλαίει για το καλαμένιο κρεβάτι από το οποίο προήλθε.

Γύρω από την αυλή εκτείνεται μια σειρά από μικρά θολωτά δωμάτια. Αυτά ήταν τα κελιά όπου ζούσαν οι δερβίσηδες. Αρκετά τώρα κρατούν φιγούρες που απεικονίζουν την καθημερινή ρουτίνα - αντιγραφή χειρογράφων, προσευχή, προετοιμασία φαγητού. Τα νέα μέλη του τάγματος δεν ξεκινούσαν με μουσική ή γύρισμα. Ξεκίνησαν στην κουζίνα και η περίοδος εκπαίδευσης διαρκούσε 1001 ημέρες. Μεγάλο μέρος της αφιερωνόταν σε συνηθισμένες δουλειές. Μόνο μετά από αυτό ξεκίνησε η διδασκαλία στην τελετή. Η υπομονή θεωρούνταν η πρώτη δεξιότητα, όχι η τελευταία.

Ο Ρουμί πέθανε στις 17 Δεκεμβρίου 1273. Οι οπαδοί του ονόμασαν εκείνη τη νύχτα Şeb-i Arus, τη νύχτα του γάμου, επειδή αντιλαμβάνονταν τον θάνατό του ως επανένωση και όχι ως απώλεια. Τελετές εξακολουθούν να πραγματοποιούνται στο Ικόνιο κάθε Δεκέμβριο για να σηματοδοτήσουν την ημερομηνία. Αν έρθετε εκείνη την εβδομάδα που η πόλη γεμίζει, τα ξενοδοχεία κάνουν κρατήσεις και η ουρά έξω από αυτή την πόρτα φτάνει μέχρι τον δρόμο. Τις υπόλοιπες εποχές του χρόνου τα πρωινά εδώ είναι εκπληκτικά ήσυχα.

Βγείτε ξανά στην αυλή όταν τελειώσετε. Υπάρχει ένα σιντριβάνι με τρεχούμενο νερό και συνήθως ένα πλήθος περιστεριών στο πλακόστρωτο. Κοιτάξτε ξανά τον τρούλο, μετά τους ανθρώπους γύρω σας — μερικοί φωτογραφίζουν, μερικοί προσεύχονται, μερικοί απλώς κάθονται στον χαμηλό τοίχο. Αυτό το μείγμα διατηρείται εδώ και πολύ καιρό. Σταθείτε για ένα λεπτό στην πέτρα πριν ξαναρχίσει ο θόρυβος του δρόμου.