Deyrulzafaran-klooster

Die pad klim weg van Mardin en die geraas verdwyn vinnig. Teen die tyd dat jy die hek bereik, kan jy sikades in die droë gras hoor en niks anders nie. Die heuwels hier is kaal rots en lae struikgewas, liggoud, met amper geen skaduwee nie. Die mure voor jou is van dieselfde klip gebou, so van 'n afstand lyk die gebou soos deel van die helling. Sit 'n hand op die hekpaal. Dit is warm, glad en stowwerig.

Stap deur die binnehof en die verhoudings verander. Die geboue staan twee verdiepings hoog om 'n oop reghoek, met arkades, gekerfde deurkosyne en 'n wye klipterras wat oor die vlakte uitkyk. Daar is potte blomme. 'n Kat steek die pad oor. As 'n diens aan die gang is, kan jy dalk gesang van binne hoor - laag, ongehaas, in 'n taal wat nie Turks, Arabies of Koerdies is nie. Wat jy hoor, is 'n vorm van Aramees.

Dit is 'n klooster van die Siries-Ortodokse Kerk, 'n antieke Christelike kerk van hierdie streek wat steeds in Aramees aanbid, 'n taal wat verwant is aan die een wat twee duisend jaar gelede in die Nabye Ooste gepraat is. Die Siriese naam vereer Mor Hananyo, 'n biskop wat die terrein in die agtste eeu herbou het. Christene gebruik hierdie heuwelhang sedert ongeveer die vyfde eeu. Dit is een van die oudste ononderbroke funksionerende kloosters enige plek.

Die naam wat die meeste mense gebruik, Deyrulzafaran, kom uit Arabies en beteken die saffraanklooster. Daar is twee verduidelikings hier, en nie een is bewys nie. Een sê saffraan is eens tydens konstruksie in die mortel gemeng. Die ander sê saffraankrokusse het op hierdie hange gegroei. Kyk na die klip in sterk middaglig en jy sal sien hoekom die naam vasgesteek het, watter weergawe ook al waar is - die hele kompleks word 'n diep geel-oranje.

Vir 'n lang tydperk van sy geskiedenis was dit die hoofkwartier van 'n hele kerk. Van 1160 tot 1932 het die patriarg van die Siries-Ortodokse Kerk vanuit hierdie kamers gewoon en regeer. Briewe is van hier af uitgestuur na gemeentes regoor die Midde-Ooste, Indië en later Europa. In 1932 het die setel na Sirië verskuif, en dit is nou in Damaskus. Die klooster het aanhou werk, maar dit het van 'n sentrum van administrasie na iets stiller verander.

Jou gids sal jou amper sekerlik eers ondergronds neem. Trappe lei af na 'n lae kamer sonder vensters. Die plafon is gemaak van baie groot klipplate wat langs mekaar gelê en sonder sement gepas is. Daar is 'n klein opening aan die een kant wat 'n ligstraal inlaat. Plaaslike tradisie lui dat mense die son in hierdie kamer aanbid het lank voordat die klooster bestaan het. Of dit nou so is of nie, die kamer is duidelik ouer as wat daarbo staan.

Terug op grondvlak, kyk na die deure. Verskeie is van swaar okkerneuthout, donker van ouderdom en hantering, beset met ysterstutte en gekerfde panele. Die hoofkerkdeur is laag genoeg dat die meeste volwassenes hul kop moet buig om deur te gaan. Dit is doelbewus in baie ou kerke. Binne die kerk, let op die klip troon, die hanglampe, die geborduurde gordyn oor die heiligdom, en die boog bo die altaar wat in 'n enkele versierde band gesny is.

Langs die mure van een kamer sal jy 'n ry nisse sien wat met klip verseël is. Hierdie bevat die oorblyfsels van patriarge en biskoppe wat die kerk van hier af gelei het. Name en datums word in Siriese skrif in die bedekkingsplate gekerf, een onder die volgende, oor baie eeue. Dit is 'n kompakte rekord van 'n instelling. Staan aan die een kant en lees langs die ry - jy kyk na die leierskap van 'n kerk, in 'n muur geliasseer.

Hier is 'n detail wat mense selde verwag. In 1876 is 'n drukpers na hierdie klooster gebring, op dieselfde pad gesleep as wat jy geneem het. Dit het in Siries, Arabies en Ottomaans-Turks gedruk, en liturgiese boeke en ander tekste vir gemeenskappe regoor die streek vervaardig. Dit was van die vroegste perse wat in hierdie deel van die wêreld gewerk het. Die masjien is te sien, swart en swaar, in 'n kamer wat ook ou boeke en drukblokke bevat.

Die twintigste eeu was moeilik vir die Siriese gemeenskap van hierdie streek. Hul getalle het skerp gedaal tydens en na die Eerste Wêreldoorlog, en later het baie gesinne om ekonomiese redes en vir veiligheid na Europa geëmigreer. Dorpies wat eens Siries gepraat het, het leeggemaak. In onlangse jare het sommige gesinne teruggekom en huise in die omliggende platteland gerestoureer. Die gemeenskap hier is klein, maar dit is nie 'n museumuitstalling nie, en die kerk bly in gebruik.

Vandag woon 'n handjievol geestelikes en personeel by die klooster, saam met studente wat kom om die Siriese taal en die gesange te leer. Besoekers is welkom, en 'n gids sal jou gewoonlik in 'n groep deur die klooster lei. Bedek jou skouers en knieë. As jy 'n diens ontmoet, wag agter eerder as om die vloer oor te steek. Foto's is gewoonlik goed in die binnehof, maar vra voordat jy mense of die heiligdom afneem.

Voordat jy terugry, loop na die rand van die terras aan die buitekant. Die vlakte maak onder oop en loop suid, plat en bleek, met stof wat in die somer daaroor hang. Agter jou is die geboue stil behalwe vir 'n deur iewers. Daar is baie min hier om jou af te lei - geen verkeer, geen tekens, geen musiek nie. Mense het al baie lank op hierdie lysie gestaan en na dieselfde uitsig gekyk, en nou, vir 'n paar minute, doen jy ook.