Μονή Ντεϊρούλζαφαράν

Ο δρόμος κατηφορίζει μακριά από το Μαρντίν και ο θόρυβος αραιώνει γρήγορα. Μέχρι να φτάσετε στην πύλη, μπορείτε να ακούσετε τζιτζίκια στο ξερό χορτάρι και τίποτα άλλο. Οι λόφοι εδώ είναι γυμνοί βράχοι και χαμηλός θάμνος, ανοιχτόχρωμος χρυσός, σχεδόν χωρίς σκιά. Οι τοίχοι μπροστά σας είναι χτισμένοι από την ίδια πέτρα, έτσι από απόσταση το κτίριο μοιάζει με μέρος της πλαγιάς. Βάλτε το χέρι σας στην κολόνα της πύλης. Είναι ζεστό, λείο και σκονισμένο.

Μπείτε στην αυλή και οι αναλογίες αλλάζουν. Τα κτίρια βρίσκονται σε δύο ορόφους γύρω από ένα ανοιχτό ορθογώνιο, με στοές, σκαλιστά κουφώματα και μια φαρδιά πέτρινη βεράντα που βλέπει προς την πεδιάδα. Υπάρχουν γλάστρες με λουλούδια. Μια γάτα διασχίζει το δρόμο της. Αν πραγματοποιείται λειτουργία, μπορεί να ακούσετε ψαλμωδίες από μέσα - χαμηλές, χαλαρές, σε μια γλώσσα που δεν είναι τουρκική, αραβική ή κουρδική. Αυτό που ακούτε είναι μια μορφή αραμαϊκών.

Αυτό είναι ένα μοναστήρι της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας, μιας αρχαίας χριστιανικής εκκλησίας αυτής της περιοχής που εξακολουθεί να λατρεύει στα αραμαϊκά, μια γλώσσα που σχετίζεται με αυτήν που ομιλείται στην Εγγύς Ανατολή πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Το συριακό του όνομα τιμά τον Mor Hananyo, έναν επίσκοπο που ξαναχτίστηκε η τοποθεσία τον όγδοο αιώνα. Οι Χριστιανοί χρησιμοποιούν αυτήν την πλαγιά από περίπου τον πέμπτο αιώνα. Είναι ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια που λειτουργούν συνεχώς οπουδήποτε.

Το όνομα που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι, Deyrulzafaran, προέρχεται από τα αραβικά και σημαίνει το μοναστήρι του σαφράν. Υπάρχουν δύο εξηγήσεις που προσφέρονται εδώ, και καμία δεν είναι αποδεδειγμένη. Η μία λέει ότι το σαφράν κάποτε αναμειγνύονταν στο κονίαμα κατά την κατασκευή. Η άλλη λέει ότι οι κρόκοι του σαφράν φύτρωναν σε αυτές τις πλαγιές. Κοιτάξτε την πέτρα στο έντονο απογευματινό φως και θα δείτε γιατί έμεινε το όνομα, όποια εκδοχή είναι αληθινή - ολόκληρο το συγκρότημα αποκτά ένα βαθύ κίτρινο-πορτοκαλί χρώμα.

Για ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας του, αυτό ήταν η έδρα μιας ολόκληρης εκκλησίας. Από το 1160 έως το 1932, ο πατριάρχης της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας ζούσε και κυβερνούσε από αυτά τα δωμάτια. Επιστολές στάλθηκαν από εδώ σε εκκλησίες σε όλη τη Μέση Ανατολή, την Ινδία και αργότερα την Ευρώπη. Το 1932 η έδρα μεταφέρθηκε στη Συρία και τώρα βρίσκεται στη Δαμασκό. Το μοναστήρι συνέχισε να λειτουργεί, αλλά άλλαξε από κέντρο διοίκησης σε κάτι πιο ήσυχο.

Ο οδηγός σας σχεδόν σίγουρα θα σας οδηγήσει πρώτα στο υπόγειο. Τα σκαλοπάτια οδηγούν σε έναν χαμηλό θάλαμο χωρίς παράθυρα. Η οροφή είναι φτιαγμένη από πολύ μεγάλες πέτρινες πλάκες τοποθετημένες δίπλα-δίπλα και χωρίς κονίαμα. Υπάρχει ένα μικρό άνοιγμα στο ένα άκρο που αφήνει μια ακτίνα φωτός να μπει. Η τοπική παράδοση υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι λάτρευαν τον ήλιο σε αυτό το δωμάτιο πολύ πριν υπάρξει το μοναστήρι. Είτε ισχύει αυτό είτε όχι, το δωμάτιο είναι σαφώς παλαιότερο από αυτό που βρίσκεται από πάνω του.

Πίσω στο επίπεδο του εδάφους, κοιτάξτε τις πόρτες. Αρκετές είναι βαριές καρυδιές, σκούρες από την ηλικία και το χειρισμό, διακοσμημένες με σιδερένια καρφιά και σκαλιστά πάνελ. Η κύρια πόρτα της εκκλησίας είναι αρκετά χαμηλή ώστε οι περισσότεροι ενήλικες να πρέπει να σκύψουν το κεφάλι τους για να περάσουν. Αυτό είναι σκόπιμο σε πολλές παλιές εκκλησίες. Μέσα στην εκκλησία, παρατηρήστε τον πέτρινο θρόνο, τα κρεμαστά λυχνάρια, την κεντημένη κουρτίνα στο ιερό και την αψίδα πάνω από το ιερό που είναι κομμένη σε μια ενιαία διακοσμημένη ταινία.

Κατά μήκος των τοίχων ενός θαλάμου θα δείτε μια σειρά από κόγχες σφραγισμένες με πέτρα. Αυτές περιέχουν τα λείψανα πατριαρχών και επισκόπων που ηγήθηκαν της εκκλησίας από εδώ. Ονόματα και ημερομηνίες είναι χαραγμένα στις πλάκες κάλυψης σε συριακή γραφή, η μία κάτω από την άλλη, για πολλούς αιώνες. Είναι ένα συνοπτικό αρχείο ενός θεσμού. Σταθείτε στο ένα άκρο και διαβάστε κατά μήκος της σειράς - βλέπετε την ηγεσία μιας εκκλησίας, αρχειοθετημένη σε έναν τοίχο.

Να μια λεπτομέρεια που σπάνια περιμένουν οι άνθρωποι. Το 1876 ένα τυπογραφείο μεταφέρθηκε σε αυτό το μοναστήρι, ρυμουλκούμενο από τον ίδιο δρόμο που ακολουθήσατε. Τύπωνε στα συριακά, αραβικά και οθωμανικά τουρκικά, παράγοντας λειτουργικά βιβλία και άλλα κείμενα για κοινότητες σε όλη την περιοχή. Ήταν από τα πρώτα τυπογραφεία που λειτουργούσαν σε αυτό το μέρος του κόσμου. Το μηχάνημα εκτίθεται, μαύρο και βαρύ, σε μια αίθουσα που περιέχει επίσης παλιά βιβλία και εκτυπωτικά μπλοκ.

Ο εικοστός αιώνας ήταν δύσκολος για τη συριακή κοινότητα αυτής της περιοχής. Ο αριθμός τους μειώθηκε απότομα κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, και αργότερα πολλές οικογένειες μετανάστευσαν στην Ευρώπη για οικονομικούς λόγους και για ασφάλεια. Χωριά που κάποτε μιλούσαν συριακά άδειασαν. Τα τελευταία χρόνια ορισμένες οικογένειες έχουν επιστρέψει και έχουν ανακαινίσει σπίτια στην γύρω ύπαιθρο. Η κοινότητα εδώ είναι μικρή, αλλά δεν είναι μουσειακό έκθεμα, και η εκκλησία παραμένει σε χρήση.

Σήμερα, μια χούφτα κληρικών και προσωπικού ζουν στο μοναστήρι, μαζί με μαθητές που έρχονται για να μάθουν τη συριακή γλώσσα και τα ψαλμωδικά. Οι επισκέπτες είναι ευπρόσδεκτοι και ένας ξεναγός συνήθως θα σας καθοδηγήσει σε μια ομάδα. Καλύψτε τους ώμους και τα γόνατά σας. Εάν συναντήσετε μια λειτουργία, περιμένετε στο πίσω μέρος αντί να διασχίσετε το πάτωμα. Οι φωτογραφίες είναι συνήθως καλές στην αυλή, αλλά ρωτήστε πριν φωτογραφίσετε ανθρώπους ή το ιερό.

Πριν επιστρέψετε με το αυτοκίνητο, περπατήστε μέχρι την άκρη της βεράντας στην εξωτερική πλευρά. Η πεδιάδα ανοίγει από κάτω και εκτείνεται νότια, επίπεδη και χλωμή, με σκόνη να κρέμεται από πάνω της το καλοκαίρι. Πίσω σας τα κτίρια είναι σιωπηλά εκτός από μια πόρτα κάπου. Υπάρχουν πολύ λίγα πράγματα εδώ για να σας αποσπάσουν την προσοχή - ούτε κυκλοφορία, ούτε πινακίδες, ούτε μουσική. Οι άνθρωποι στέκονται σε αυτό το περβάζι και κοιτάζουν την ίδια θέα για πολύ καιρό, και τώρα, για λίγα λεπτά, το ίδιο κάνετε και εσείς.